Tak naprawdę nikt nie wie, ile firm w Polsce świadczy usługi kurierskie - w zależności od przyjętych kryteriów i interpretacji liczba firm może wahać się od kilkudziesięciu do nawet kilkudziesięciu tysięcy. Oficjalnie zostało wydanych blisko 60 koncesji na świadczenie usług kurierskich. Nie wszystkie firmy świadczące usługi kurierskie postarały się jednak o taką koncesję, a swoją działalność prowadzą bez przeszkód - takich przedsiębiorstw może być w skali kraju kilkuset.
Nie można przy tym zapominać o wielu jednosobowych firmach, które świadczą usługi na rzecz dużych firm kurierskich. Z niektórymi z największych firm kurierskich w Polsce współpracuje po kilkaset jednoosobowych firm, zazwyczaj są to kurierzy zajmujący się przewozami przesyłek.
Przy takiej liczbie podmiotów świadczących usługi kurierskie i przewozowe na rynku panuje znaczna koncentracja. Według danych Masterlink trzy największe firmy w roku 2003 przejęły blisko 59 proc. rynku krajowych przesyłek kurierskich (przy ograniczeniu wagi przesyłek do 35 kg). Liderem w tej części rynku jest DHL z 25 proc., na drugim miejscu jest Stolica z 22 proc. a trzecie miejsce przypadło firmie Masterlink z 12 proc. udziałem w rynku.
Pojedynki na nowinki
Wobec tak licznej konkurencji oraz silnych i dużych konkurentów firmy kurierskie często wprowadzają nowe usługi, niekiedy idzie to w parze z obniżką cen.
W ostatnich miesiącach nowe usługi zaproponował m.in. Masterlink. Jedną z nich jest usługa SMS’owe Awizo. Ma ona na celu zwiększanie skuteczności doręczeń przesyłek oraz usprawnianie komunikacji z klientem. SMS’owe Awizo wysyłane jest automatycznie i bezpośrednio do odbiorcy w przypadku nieudanej próby doręczenia przesyłki po powrocie przesyłki do magazynu oddziału doręczającego. SMS’owe awizo zawiera informacje o próbie doręczenia, numer listu przewozowego, miasto, w jakim znajduje się oddział doręczający wraz z numerem telefonu kontaktowego oraz prośbę o kontakt w celu umówienia innej daty i godziny doręczenia.
- SMS-owe awizo rozwiązuje problem niemożności pozostawienia przez kuriera zwykłego awizo dla adresata przesyłki ze względu np. na brak skrzynki na listy czy też domofon uniemożliwiający wejście na klatkę schodową - mówi Mirosław Leszczyński, dyrektor operacyjny Masterlink Express. - Ponadto obniża koszty firmy związane z wykonywaniem szeregu telefonów do odbiorców w celu umówienia ponownych doręczeń. Ten produkt stosowany jest od kilku tygodni dla kilku największych Klientów. Obecnie jest to produkt dosyć ekskluzywny, ale oczywiście w momencie, kiedy spotka się z szerszym zainteresowaniem, będziemy go oferować każdemu Klientowi.
Innym nowym produktem Masterlink jest Faktura On Line.
- Wykonując bardzo dużą ilość zleceń spedycyjnych czy kurierskich dajemy szansę naszemu Klientowi, aby przed wystawieniem faktury zweryfikował czy wszystkie usługi występujące w załączniku do faktury zostały poprawnie wykonane i zafakturowane, czy nie wnosi uwag i zastrzeżeń, które później mogłyby spowodować reklamacje faktury - dodaje Mirosław Leszczyński - Dzięki fakturom Online i możliwości wystawienia szczegółowych specyfikacji jesteśmy w stanie wystawić faktury, co do których mamy pewność, że nie zawierają błędów. Jest to szczególnie istotne w przypadku bardzo dużych Klientów, gdzie wykonujemy kilkadziesiąt tysięcy usług kurierskich.
Inny z liderów rynku, Stolica, wprowadził do swojej oferty usługę "Ekspres Lokalny", czyli doręczanie przesyłek lokalnych w czasie godziny. Usługa ta jest wykonywana standardowo w dniach roboczych od 8.00 do 17.00, a także za dopłatami w pozostałe godziny i dni. Termin doręczenia w strefie miejskiej to 60 min od czasu przyjęcia zlecenia. Na nowo zdefiniowano też wszelkie dostępne usługi dodatkowe: ubezpieczenie, oczekiwanie kuriera przy nadaniu, możliwość dodatkowego zamówienia firmowych opakowań kartonowych, usługę "za pobraniem" oraz powrót kuriera z dokumentami.
W ostatnim czasie Stolica uruchomiła także inne usługi, m.in. kompleksową obsługę programów lojalnościowych i akcji promocyjnych - gdzie Dział Akcji Specjalnych Stolicy może wykonać za klienta większość czynności związanych z wysyłką dużej ilości paczek zapewniając między innymi: komisjonowanie, konfekcjonowanie, dystrybucję, pakowanie. Wśród nowych usług Stlicy są również lokalne usługi paletowe (doręczanie przesyłek paletowych w strefie miejskiej), a także akcje reklamowe na kopertach Stolicy, powierzchnia reklamowa na firmowych kopertach firmy Stolica jest dostępna dla jej klientów. Ten nośnik reklamowy dotychczas służył tylko promocji firmy Stolica lub wykorzystywany był w akcjach charytatywnych. Postanowiliśmy udostępnić go także innym firmom, ponieważ uważamy, że jest to bardzo atrakcyjna forma reklamy.
Z kolei TNT Express udostępniło swe usługi 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu - oznacza to, iż niezależnie od pory dnia i nocy, również w weekendy i święta, konsultanci TNT Express są do dyspozycji klientów. Serwis 24/7 zapewnia dostęp do pełnej palety usług TNT Express: począwszy od krajowych, a zakończywszy na usługach międzynarodowych i specjalistycznych. Za jego pośrednictwem można m.in. zlecić wykonanie przewozu, a także odbioru przesyłki, uzyskać informację o jej aktualnym statusie, realizowanych usługach i ich cenach. Serwis 24/7, wprowadzony równocześnie we wszystkich europejskich oddziałach TNT Express, jest dostępny na terenie całego kraju.
- Kolejnym priorytetem TNT Express w ostatnim półroczu był dalszy rozwój sieci drogowej i lotniczej - informuje Rafał Dziura, dyrektor Marketingu i Sprzedaży TNT Express. - W tym ostatnim aspekcie ważną inwestycję stanowiło uruchomienie - pod koniec 2003 r. -- połączenia lotniczego z Gdańska. To trzecie - po warszawskim i katowickim - własne połączenie lotnicze TNT Express w Polsce. Inwestycję tę dopełnia nowe centrum operacyjne oraz agencja celna na lotnisku Rębiechowo. Gdańskie połączenie oznacza skrócenie czasu doręczania przesyłek międzynarodowych aż o jeden dzień, a klienci mają znacznie więcej czasu na przygotowanie przesyłki. Korzyści wynikające z nowego połączenia lotniczego dotyczą nie tylko klientów z Trójmiasta, lecz również regionu Kujaw, Wybrzeża Środkowego oraz Warmii.
Wiele firm kurierskich wprowadziło nowe usługi w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej. Dd 1 maja br. DHL oferuje swoim klientom usługę Trans-EU-Liner. Jest to połączenie drogowe oferowane przez DHL Fracht mające na celu niezawodną i szybszą realizację dostaw na obszarze "nowej Europy". Dzięki uruchomionej bezpośredniej linii drobnicowej Trans-EU-Liner, klienci DHL Fracht mogą skorzystać z regularnych przewozów paczek, ładunków drobnicowych i częściowych pomiędzy Niemcami, Polską, Litwą, Łotwą oraz Estonią oraz do i z Rosji - Moskwa i St. Petersburg. Dzięki rozbudowanej sieci DHL w Niemczech, Polsce oraz Krajach Bałtyckich dostawa do odbiorców następuje w ciągu 24 godzin od momentu rozładunku kontenerów we wskazanych terminalach.
- Od 1 maja br. klienci firmy DHL Express mogą korzystać z nowego produktu ECX (European Community Express), który umożliwia doręczenie drogą lotniczą dokumentów i paczek na następny dzień do godziny 9 rano, 12 w południe oraz do końca dnia roboczego na terytorium Unii Europejskiej - informuje Aleksander Morozowski, prezes DHL Express. Kraje Unii, do których dostarczane są przesyłki w ramach ECX podzielone zostały na trzy strefy czasowe. Od tego, w której strefie znajduje się dany kraj, uzależniony jest termin i godzina dostarczenia przesyłki. I tak np. w Belgii do godziny 9.00 rano obsługiwanych jest 78 proc. obszaru kraju, a do godziny 12 aż 95 proc.
Nietypowi górą
Podejście do klienta i otwartość na jego oczekiwania najlepiej widać po realizacji zamówień nietypowych, chociaż wielu klientów składających standardowe zamówienia narzeka na pracę firm kurierskich: na spóźnienia w doręczeniu przesyłki, na mylenie adresu, na uszkodzenia przewożonych paczek.
- Do najbardziej nietypowych, a zarazem sympatycznych, należała usługa zlecona przez pewnego Holendra przebywającego w Polsce - wspomina Rafał Dziura. - Skorzystał on z usług TNT Express, aby oświadczyć się swojej wybrance z Koluszek w woj. łódzkim. Pod jej dom kurierzy TNT Express dostarczyli olbrzymią paczkę i nie byłoby w tym nic zaskakującego, gdyby nie fakt, że znajdował się w niej... 29-letni Tomas. Początkowo operator przyjmujący zamówienie myślał, że to zwykły żart. Wkrótce okazało się jednak, że będzie to najbardziej nietypowe zlecenie realizowane przez łódzki oddział TNT Express. "Żywa" przesyłka jechała z Łodzi, gdzie została zapakowana i dostarczona pod dom narzeczonej. Oświadczyny zostały przyjęte.
Podobną historię opowiadają pracownicy innej firmy. Pod siedzibę pewnej firmy póznym wieczorem zamówiono samochód kurierski. Na miejscu okazało się, że przesyłką ma być pani, pracownica firmy. Powód takiego zamówienia był dosyć prosty - przedsiębiorstwo w którym owa poni pracowała nie zwracała pieniędzy za taksówki, ale zwracała za przesyłki kurierskie. Przebiegły, choć prosty, plan się nie powiódł ponieważ kurier zamówienia nie przyjął. Jak mówi Aleksander Morozowski, prezes DHL Express, do najciekawszych przesyłek, dostarczonych przez jego firmę należą m.in. bębny na koncert Briana Adamsa, instrumenty na koncert lutniczy w Poznaniu, słodycze dla sułtana Brunei, czekolada dla córki Stevena Spielberga na plan filmu "Lista Schindlera".
W związku z obsługą międzynarodowego festiwalu operatorów filmowych CAMERIMAGE, kurier DHL przewoził do festiwalowego biura podarunki dla sław kina, przesyłano paczki m.in. dla Sharon Stone, Mela Gibsona, Martina Scorsese, Vittorio Storaro. Jako pamiątkę z Polski - przesłano za pomocą DHL - paczkę do Jacka Nicholsona. Jej zawartość stanowiły dwie butelki 0,75 l i 0,5 l znanych jakościowych polskich wódek.
- Doręczyliśmy też całą budkę telefoniczną (w jednym kawałku!), ważącą przeszło 700 kg - z Warszawy do Londynu w 24 godziny - dodaje Aleksander Morozowski - Zarząd Telekomunikacji Polskiej SA chciał bowiem zrobić sobie promocyjne zdjęcie z budką w tle nie opodal londyńskiej giełdy papierów wartościowych. Przesłaliśmy także paczkę o wadze 10 ton, zawierającą komponenty niezbędne do produkcji pieluch Procter & Gamble - firma rozpoczynała wówczas tę działalność w Polsce.
Z Telekomunikacją Polską współpracuje również Stolica w zakresie magazynowania i konfekcji materiałów reklamowych. Pracownicy firmy odbierają towar z magazynów TP SA lub drukarni i kompletują zestawy do wysyłki. W skład pakietów wchodzą ulotki, telefony, stojaki reklamowe, ubrania dla hostess, plakaty. Wysyłki odbywają się w cyklach cotygodniowych do blisko 400 placówek na terenie Polski, a do jednego odbiorcy trafiają przesyłki złożone nawet z kilkunastu elementów.
- Najwięcej nietypowych przesyłek jest doręczanych w okresie przedświątecznym - zauważa Agnieszka Lenarcik z firmy Stolica. - Nasi kurierzy doręczają wówczas mnóstwo prezentów począwszy od świątecznych stroików i bombek na koszach delikatesowych kończąc. Także Walentynki są okresem kiedy zakochani wysyłają sobie najróżniejsze dowody sympatii - w tym roku przewoziliśmy 40 balonów napełnionych helem, które zajęły cały samochód dostawczy. Zdarzają się także ogromne kosze kwiatów i duże maskotki.
Nietypowe zamówienia wiążą się także z nową usługą Stolicy - obsługą programów lojalnościowych i akcji promocyjnych. W ostatnim czasie Stolica sfinalizowała dużą akcję specjalną związaną ze zmianą identyfikacji wizualnej jednego z banków. Z kilku miejsc w Polsce kurierzy odbierali materiały reklamowe i dostarczali je do magazynu logistycznego Stolicy w Warszawie. Po skompletowaniu zestawów przesyłki trafiały do 700 placówek banku na terenie kraju. Bardzo ważne było dostarczenie pakietów w konkretnych terminach do każdej placówki banku, ponieważ od tego zależał sukces całej operacji.
Masterlink posiada np. stałe zlecenie, gdzie kurier musi codziennie rano pojechać do sklepu zrobić zakupy, kupić poranną gazetę i zanieść to klientowi do mieszkania.
Ponadto ze względu na pozwolenia, jakie posiada agencja celna Masterlink ACP, firma może przewozić przesyłki specjalnego nadzoru, gdzie adresatami są instytucje wojskowe. Są to tzw. rozwiązania militarne - nie uzbrojone elementy tj. głowice czy broń - ale takie, które podlegają specjalnym procedurom tajności.
Dariusz Ciepiela
Źródło:
