Od ponad roku pracuję „na czarno” bez żadnej umowy. Chcę zgłosić ten fakt do PIP. Czy jeżeli to zrobię, to pozostanę anonimowy?
Odpowiedź:
Skargi i wnioski do Inspektoratu Pracy mogą być wnoszone pisemnie - telegraficznie, faksem lub pocztą elektroniczną, bądź ustnie - do protokołu. Należy przy tym pamiętać, iż skargi i wnioski nie mogą być anonimowe. Skargi i wnioski niezawierające imienia i nazwiska oraz adresu wnoszącego pozostawia się bez rozpoznania.
Inspektorat Pracy może wyjątkowo podjąć decyzję o rozpatrzeniu anonimowej skargi lub wniosku jeżeli wynika z nich, że:
- w sposób rażący naruszane są przepisy prawa pracy, w tym w szczególności występuje zagrożenie życia lub zdrowia pracowników,
- istnieje znaczne prawdopodobieństwo naruszenia przepisów prawa pracy przez organy lub pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.
Nazwiska osób skarżących i ich adresy stanowią tajemnicę służbową i nie są ujawniane. Na wniosek osoby składającej skargę, jej nazwisko może być ujawnione podczas czynności kontrolnych za jej pisemną zgodą.
Tak więc Inspektorat Pracy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych skarżącego. Ponadto wnosząc skargę można dodatkowo zastrzec, iż osoba wnosząca nie chce aby jej dane osobowe zostały ujawnione pracodawcy w toku postępowania kontrolnego.
Zobacz także
Czy brak formy pisemnej umowy o pracę powoduje jej nieważność ?
Kodeks pracy przewiduje formę pisemną umowy o pracę. Niezachowanie formy pisemnej nie powoduje nieważności umowy o pracę (zob. Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 1981 r.,III PZ 18/81, Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 września 1977 r.,I PR 67/77).
Pomimo wymogu formy pisemnej umowy o pracę, dopuszcza się również możliwość nawiązania stosunku pracy w inny sposób (dopuszczenie do pracy). Dorozumiane zawarcie umowy o pracę istnieje zwykle wówczas, gdy pracodawca dopuszcza pracownika do wykonania pracy i płaci mu wynagrodzenie (zob. Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 1977 r. I PRN 112/77).
Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.
Jakie konsekwencje grożą pracodawcy z powodu niezachowania formy pisemnej umowy o pracę?
Nie zawarcie umowy o pracę nie stanowi jakiegokolwiek naruszenia ze strony pracodawcy. Pracodawca naruszy jednak przepisy, gdy nie potwierdzi na piśmie faktu zawarcia umowy o pracę.
W przypadku niedopełnienia przez pracodawcę obowiązku pisemnego potwierdzenia zawartej umowy o pracę dopuszcza się on wykroczenia przeciwko prawom pracownika, które podlega karze grzywny w wysokości od 1 000 zł do 30 000 zł. Tej samej karze będzie podlegał pracodawca, który nie prowadzi dokumentacji pracowniczej.
Pracodawca jest także płatnikiem zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne.
Pracodawca jest zobowiązany jako płatnik podatku obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tego pracodawcy przychody ze stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy.
 | Interwencja Bankier.pl: jak mam wyliczyć swoje wynagrodzenie |
Płatnik (pracodawca) jest podmiotem, który na mocy przepisów prawa podatkowego, mimo że nie jest podatnikiem, jest zobowiązany do wykonania obowiązków obciążających podatnika - obliczenie podatku i jego wpłatay do organu podatkowego(zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., II FSK 1809/2006).
Podatnik(pracownik) nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika(pracodawca) podstawy opodatkowania przychodów ze stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy - do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik.
Tak więc nieujawnienie przez pracodawcę faktu zatrudnienia pracownika na podstawie umowy o pracę i wypłacania mu wynagrodzenie ogranicza dla zatrudnionego odpowiedzialność podatkową do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik.
Nie pobieranie przez pracodawcę podatku(zaliczek na podatek dochodowy pracownika) skutkuje dla niego odpowiedzialnością karną.
Płatnik(pracodawca), który nie pobiera podatku albo pobiera go w kwocie niższej od należnej, podlega karze grzywny albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie. Pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych.
Pracodawca jako płatnik składek na ubezpieczenie społeczne jest obowiązany obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych(pracowników), rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nakładają na pracodawcę także inne obowiązki, zwiazane z zatrudnieniem pracownika. Zaniechanie przez pracodawcę obowiązkom wynikającym z tych przepisów może powodować odpowiedzialność pracodawcy za wykroczenie.
Pracodawca który:
- nie dopełnia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w przewidzianym przepisami terminie,
- nie zgłasza wymaganych ustawą danych lub zgłasza nieprawdziwe dane albo udziela w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawia ich udzielenia,
- nie prowadzi dokumentacji związanej z obliczaniem składek oraz z wypłatą świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
- nie dopełnia obowiązku przesyłania deklaracji rozliczeniowych oraz imiennych raportów miesięcznych w przewidzianym terminie,
podlega karze grzywny do 5 000 złotych.
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność za zaniechanie przez pracodawcę wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa, a w szczególności prawa pracy, prawa podatkowego i prawa ubezpieczeń społecznych ?
Pracownik nie może ponosić odpowiedzialności za zaniechanie przez pracodawcę wykonania jakichkolwiek obowiązków ustawowych, związnych z zatrudnieniem. Brak jest przepisów, które wiązałyby odpowiedzialność pracownika z zaniechaniem pracodawcy wykonania określonego obowiązku.
/ adwokat Jakub Węgliński
www.weglinski.eu
