Lutowe posiedzenie Rady Prezesów Europejskiego Banku Centralnego nie przyniosło niespodzianki. Stopy procentowe pozostały bez zmian na najniższych poziomach od jesieni 2022 roku. Dzięki spadkowi inflacji HICP realna stopa procentowa w eurolandzie jest wyższa od zera.
- Rada Prezesów postanowiła dziś pozostawić trzy podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. Jej aktualna ocena ponownie potwierdza, że inflacja powinna się ustabilizować na docelowym poziomie 2% w średnim okresie – czytamy w lutowym komunikacie Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa depozytowa – która od pewnego czasu jest podstawową stopą procentową w EBC – pozostała bez zmian na poziomie 2,00%. Nie zmieniono także stopy podstawowych operacji refinansujących, która wynosi 2,15%, jak również stopy kredytu wynoszącej 2,40%.
Była to piąta z rzędu decyzja o utrzymaniu stóp procentowych na niezmienionym poziomie. Taki sam werdykt Rada Prezesów wydała w lipcu, jak również we wrześniu i pod koniec października oraz w grudniu. Tamta lipcowa decyzja była pierwszą tego typu po ośmiu obniżkach z rzędu w ramach rozpoczętego w 2024 roku cyklu poluzowania polityki pieniężnej.
- Gospodarka zachowuje odporność w trudnym otoczeniu globalnym. Wzrostowi gospodarczemu sprzyjają: niskie bezrobocie, solidny stan bilansów sektora prywatnego, stopniowe uruchamianie wydatków publicznych na obronność i infrastrukturę oraz korzystne oddziaływanie wcześniejszych obniżek stóp procentowych. Jednocześnie perspektywy pozostają niepewne, zwłaszcza z powodu obecnej niepewności związanej z polityką handlową na świecie i istniejących napięć geopolitycznych - napisano w lutowym komunikacie Rady Prezesów EBC.
Grudniowa decyzja Rady Prezesów nie była zaskoczeniem dla ekonomistów oraz uczestników rynku. Ci pierwsi jednogłośnie zapowiadali brak zmian stóp procentowych w EBC.
Zdaniem ekonomistów PKO BP w ten sposób EBC zakończył cykl obniżek stóp procentowych. - W związku z czym, w 2026 oczekujemy stabilizacji stóp procentowych w strefie euro – dodali po grudniowym komunikacie Rady Prezesów.
Tak EBC luzował politykę pieniężną
W czerwcu 2024 roku zapadła decyzja o pierwszej od 2019 roku obniżce stóp procentowych w strefie euro. Wcześniej przez dziewięć miesięcy stopy w EBC utrzymywane były na najwyższych poziomach od 2001 roku. Łączna skala tych obniżek wyniosła już 200 pb. w przypadku stopy depozytowej oraz 235 pb. w przypadku stopy operacji refinansujących.
Natomiast w 2025 roku EBC zakończył cykl obniżek kosztów kredytu w EBC w czerwcu. Wcześniej EBC ciął stopy na posiedzeniach w kwietniu, w marcu oraz pod koniec stycznia. W połowie grudnia ubiegłego roku Rada Prezesów obniżyła koszty kredytu o także 25 pb. W październiku 2024 roku EBC zdecydował się na cięcie stóp o 25 pb., zaś we wrześniu obniżył stopę depozytową także o 25 pb., jednocześnie redukując stopę referencyjną aż o 60 pb.
Po tych wszystkich cięciach stopy procentowe EBC znalazły się bardzo blisko rocznej dynamiki inflacji HICP za poprzednie 12 miesięcy. Ze wstępnych danych Eurostatu wynika, że zharmonizowany indeks cen konsumpcyjnych (HICP) w strefie euro w styczniu 2026 roku był o 1,7% wyższy niż rok wcześniej. W ten sposób sama inflacja HICP znalazła się w ramach 2-procentowego celu, jak również realna stopa procentowa EBC (liczona ex post) przybrała wartość nieznacznie dodatnią.
- Rada Prezesów jest zdeterminowana w dążeniu do tego, by inflacja ustabilizowała się na docelowym poziomie 2% w średnim okresie - zapewniło kierownictwo EBC.
EBC utrzymuje „ilościowe zacieśnienie” polityki monetarnej
Równolegle do obniżek stóp procentowych EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
Portfele programów APP i PEPP są zmniejszane w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych – napisano. EBC zaprzestał reinwestycji w ramach programu PEPP z końcem 2024.
Następne decyzyjne posiedzenie Rady Prezesów zaplanowane jest na 18-19 marca.
Lagarde: Silniejsze euro może wpłynąć na spadek inflacji poniżej celu
Silniejsze euro może wpłynąć na spadek inflacji poniżej celu - poinformowała w czwartek prezeska EBC Christine Lagarde na konferencji po posiedzeniu EBC. Lagarde dodała, że polityka monetarna EBC i inflacja są obecnie w odpowiednim miejscu.
"Perspektywy inflacji są nadal bardziej niepewne niż zwykle ze względu na niestabilną globalną politykę gospodarczą. Inflacja może okazać się niższa, jeśli cła zmniejszą popyt na eksport ze strefy euro w stopniu większym niż oczekiwano, a kraje z nadwyżką mocy produkcyjnych jeszcze bardziej zwiększą eksport do strefy euro. Ponadto, silniejsze euro może obniżyć inflację w stopniu przekraczającym obecne oczekiwania. Bardziej zmienne i niechętne ryzyku rynki finansowe mogą negatywnie wpływać na popyt, a tym samym obniżać inflację" - powiedziała Lagarde.
"Z kolei inflacja mogłaby okazać się wyższa, gdyby doszło do trwałego wzrostu cen energii lub gdyby bardziej rozdrobnione globalne łańcuchy dostaw wpłynęły na wzrost cen importu, ograniczyły podaż kluczowych surowców i pogłębiły ograniczenia mocy produkcyjnych w gospodarce strefy euro. Gdyby dynamika wzrostu płac spadała wolniej niż oczekujemy, inflacja w sektorze usług mogłaby spaść później niż oczekiwano. Planowane zwiększenie wydatków na obronę i infrastrukturę może również spowodować wzrost inflacji w średnim okresie. Ekstremalne zjawiska pogodowe, a szerzej kryzysy klimatyczne i naturalne, mogą spowodować wzrost cen żywności w stopniu większym niż oczekiwano" - dodała.
Prezeska EBC oceniła, że polityka monetarna EBC i inflacja obecnie są w odpowiednim miejscu.
"Nie obserwujemy redukcji wśród czynników ryzyka dla wzrostu PKB. (…) Jednocześnie Rada Prezesów EBC oceniła, że bilans ryzyka jest zrównoważony. Mogę powiedzieć, że nastawienie w polityce monetarnej jest obecnie odpowiednie, a także inflacja jest w odpowiednim miejscu" - wskazywała przewodnicząca Rady Prezesów EBC.
Lagarde oceniła, że strefa euro nadal zmaga się z niestabilną globalną polityką gospodarczą.
"Ponowny wzrost niepewności może negatywnie wpłynąć na popyt. Pogorszenie nastrojów na globalnych rynkach finansowych również może osłabić popyt. Dalsze tarcia w handlu międzynarodowym mogą zakłócić łańcuchy dostaw, ograniczyć eksport oraz osłabić konsumpcję i inwestycje. Napięcia geopolityczne, w szczególności nieuzasadniona wojna Rosji z Ukrainą, pozostają głównym źródłem niepewności” – powiedziała.
"Z kolei planowane wydatki na obronność i infrastrukturę, wraz z wdrażaniem reform zwiększających produktywność i wdrażaniem nowych technologii przez firmy ze strefy euro, mogą stymulować wzrost gospodarczy w stopniu większym niż oczekiwano, w tym przez pozytywny wpływ na zaufanie przedsiębiorstw i konsumentów. Nowe umowy handlowe i głębsza integracja jednolitego rynku europejskiego również mogą pobudzić wzrost gospodarczy w stopniu przekraczającym obecne oczekiwania” – dodała.
Przewodnicząca Rady Prezesów powiedziała, że EBC monitoruje sytuację na rynku walutowym.
"EBC nie podejmuje działań mających na celu zmiany kursu euro. Zdajemy sobie jednak sprawę, że jest on istotny z uwagi na wpływ na wzrost PKB i perspektywy inflacyjne. Z racji tego zawsze zwracamy szczególną uwagę na zmiany dotyczące kursu euro, stąd rada Prezesów omówiła ten temat podczas posiedzenia” - powiedziała Lagarde.
"Obserwowaliśmy deprecjację dolara, która nastąpiła od marca 2025 r. (…) Stąd wpływ zmian kursów walutowych uwzględniono w naszym scenariuszu bazowym. (…) Kurs wymiany euro na dolara jest nadal w przeciętnym przedziale odchyleń eurodolara" - dodała.
Lagarde poinformowała, że decyzja Rady Prezesów EBC ws. stóp proc. była jednogłośna.
Prezeska EBC wskazała też, że oczekiwania inflacyjne w strefie euro utrzymują się w granicach celu.
"Wskaźniki inflacji bazowej zmieniły się nieznacznie w ostatnich miesiącach i pozostają zgodne z naszym średnioterminowym celem na poziomie 2 proc. Wynegocjowany wzrost płac i wskaźniki prognostyczne, takie jak wskaźnik płac EBC i badania oczekiwań płacowych, wskazują na utrzymującą się modyfikację kosztów pracy. (…) Większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych nadal utrzymuje się na poziomie około 2 proc., co wspiera stabilizację inflacji wokół naszego celu" - powiedziała.
"Otoczenie zewnętrzne pozostaje trudne ze względu na wyższe cła i silniejsze euro w ciągu ostatniego roku. Rada Prezesów EBC podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia strefy euro i jej gospodarki w obecnym kontekście geopolitycznym" - dodała.
W opinii Lagarde, wzrost PKB w strefie euro jest wspierany głównie przez usługi.
"Wzrost PKB strefy euro napędzały głównie usługi, zwłaszcza sektor informacji i komunikacji. Sektor wytwórczy był odporny pomimo przeciwności wynikających z globalnego handlu i niepewności geopolitycznej. Dynamika w budownictwie rośnie, wspierana również przez inwestycje publiczne. Rynek pracy nadal wspiera dochody, mimo dalszego spadku popytu na pracę” - powiedziała Lagarde.
"Wydatki rządowe na obronność i infrastrukturę powinny również przyczynić się do wzrostu popytu krajowego. Inwestycje przedsiębiorstw powinny się dalej wzmacniać, a badania wskazują, że firmy coraz częściej inwestują w nowe technologie cyfrowe” - dodała.
Lagarde zwróciła uwagę na ryzyko wzrostu inflacji. (PAP)
