Zgodnie z powszechnymi oczekiwaniami inwestorów i analityków Europejski Bank Centralny zdecydował się na trzecią w tym cyklu redukcję stóp procentowych. Na taką decyzję pozwolił spadek inflacji HICP, która po trzech latach wreszcie znalazła się w 2-procentowym celu.
- Rada Prezesów postanowiła dziś obniżyć trzy podstawowe stopy procentowe EBC o 25 punktów bazowych. W szczególności decyzja o obniżeniu stopy depozytu w banku centralnym, która służy Radzie Prezesów do sterowania nastawieniem polityki pieniężnej, wynika z aktualnej oceny perspektyw inflacji, dynamiki inflacji bazowej i siły transmisji polityki pieniężnej – głosi październikowy komunikat Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa procentowa podstawowych operacji refinansujących zostanie zatem obniżona z 3,65 proc. do 3,40 proc. Stopa kredytu w banku centralnym wynosić będzie 3,65 proc., a stopa depozytu spadnie z 3,50 proc. do 3,25 proc.
- Napływające informacje dotyczące inflacji wskazują, że proces dezinflacji wyraźnie postępuje. Na perspektywy inflacji mają też wpływ ostatnie wskaźniki aktywności gospodarczej, które okazały się słabsze od spodziewanych. Tymczasem warunki finansowania są wciąż restrykcyjne – tak uzasadniono październikową decyzję o obniżce stóp procentowych w EBC.
Trzecia obniżka w cyklu
Jest to już trzecia obniżka stóp procentowych w Europejskim Banku Centralnym w ramach tegorocznego poluzowania polityki pieniężnej. We wrześniu EBC obniżył stopę depozytową także o 25 pb., jednocześnie redukując stopę referencyjną aż o 60 pb. w ramach zapowiedzianego jeszcze w marcu „zawężenia” korytarza stóp procentowych.
Z kolei na lipcowym posiedzeniu Rady Prezesów pozostawiono stopy procentowe na niezmienionym poziomie. Za to w czerwcu zapadła decyzja o pierwszej od 2019 roku obniżce stóp procentowych w strefie euro. Wcześniej przez dziewięć miesięcy stopy w EBC utrzymywane były na najwyższych poziomach od 2001 roku.
Luzowanie polityki monetarnej w EBC rozpoczęło się na długo, zanim inflacja w strefie euro spadła do pożądanego przez bank centralny poziomu. Jeszcze w sierpniu inflacja HICP w eurolandzie wynosiła 2,2%. Dopiero wrześniowy odczyt HICP uplasował się poniżej 2% i był to pierwszy taki przypadek od 38 miesięcy. Zatem raptem od miesiąca EBC realizuje swój statutowy cel po tym, jak przez poprzednie 3,5 roku inflacja cenowa w strefie euro przewyższała dopuszczalne 2%.
Problemem pozostaje ciągle nieakceptowalnie szybki wzrost cen usług, które we wrześniu były o 4,1% droższe niż rok temu – wynika z danych Eurostatu. W rezultacie inflacja bazowa HICP wyniosła we wrześniu 2,7% względem 2,8% w sierpniu i 2,9% w poprzednich trzech miesiącach. Na tym odcinku od kilku miesięcy nie widać istotnej dezinflacji (2,8% w czerwcu, 2,9% w maju i 2,8% w kwietniu) i jest to problem dla unijnych władz monetarnych.
- Oczekuje się, że inflacja w najbliższych miesiącach wzrośnie, po czym w przyszłym roku obniży się do docelowego poziomu. Inflacja wewnętrzna pozostaje wysoka, w warunkach nadal przyspieszonego wzrostu płac. Jednocześnie presja związana z kosztami pracy ma dalej stopniowo słabnąć, a jej oddziaływanie na inflację będzie częściowo amortyzowane przez zyski. – zaznaczyły władze monetarne strefy euro.
- Rada Prezesów jest zdeterminowana w dążeniu do tego, by inflacja szybko powróciła do średniookresowego docelowego poziomu 2%. Podstawowe stopy procentowe pozostaną wystarczająco restrykcyjne tak długo, jak będzie to konieczne do osiągnięcia tego celu - dodano.
QT pozostaje bez zmian
Równolegle EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
- Eurosystem nie reinwestuje już wszystkich spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu PEPP i zmniejsza portfel PEPP średnio o 7,5 mld euro miesięcznie. Rada Prezesów zamierza zaprzestać reinwestycji w ramach programu PEPP z końcem 2024. Decyzja o redukcji portfela PEPP zapadła w grudniu.
- Przy reinwestowaniu spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych z portfela PEPP Rada Prezesów będzie nadal stosować elastyczne podejście, by przeciwdziałać związanym z pandemią zagrożeniom dla mechanizmu transmisji polityki pieniężnej – dodano.
Następne – i ostatnie w 2024 roku - posiedzenie Rady Prezesów EBC zaplanowane jest dopiero na 12 grudnia. Wcześniej jednak (13 listopada) odbędzie się niedecyzyjne spotkanie Rady we Frankfurcie oraz posiedzenie hybrydowe (zdalne i stacjonarne) zaplanowane na 28 listopada.
