Prezydent USA Donald Trump powiedział w rozmowie z brytyjskim premierem Keirem Starmerem, że rezerwuje sobie prawo „militarnego zabezpieczenia i wzmocnienia” amerykańsko-brytyjskiej bazy wojskowej na wyspie Diego Garcia na Oceanie Indyjskim. Wielka Brytania odda tę wyspę Mauritiusowi.
Trump oświadczył we wpisie na Truth Social, że odbył „bardzo produktywną” rozmowę ze Starmerem na temat wyspy, która stanowi część Wysp Chagos. W 2025 r. Wielka Brytania zgodziła się oddać je Mauritiusowi, jednocześnie podpisując umowę o 99-letniej dzierżawie bazy wojskowej na Diego Garcii.
Rozumiem, że umowa zawarta przez premiera Starmera, zdaniem wielu, była najlepsza, jaką mógł zawrzeć. Jednakże, jeśli umowa dzierżawy, kiedyś w przyszłości, się rozpadnie lub ktokolwiek zagrozi lub narazi na niebezpieczeństwo operacje i siły USA w naszej bazie, zastrzegam sobie prawo do militarnego zabezpieczenia i wzmocnienia amerykańskiej obecności na Diego Garcii - napisał Trump.
„Niech będzie wiadome, że nigdy nie pozwolę, aby nasza obecność w tak ważnej Bazie została podważona lub zagrożona fałszywymi roszczeniami lub bzdurami ekologicznymi” - dodał.
Brytyjski rząd: będziemy współpracować z USA w sprawie Wysp Czagos
Wielka Brytania i Stany Zjednoczone będą ściśle współpracować przy implementacji umowy w sprawie zwrotu Wysp Czagos Mauritiusowi - przekazało w czwartek biuro brytyjskiego premiera Keira Starmera po jego rozmowie z prezydentem USA Donaldem Trumpem.
„(Starmer i Trump) zgodzili się również co do znaczenia porozumienia o zabezpieczeniu wspólnej bazy brytyjsko-amerykańskiej na wyspie Diego Garcia, która pozostaje kluczowa dla podzielanych interesów w sferze bezpieczeństwa. Uzgodnili, że Wielka Brytania i Stany Zjednoczone będą nadal ściśle współpracować w zakresie wdrażania porozumienia” – napisano w komunikacie opublikowanym przez Downing Street.
W maju 2025 r. laburzystowski rząd Starmera zawarł porozumienie z Mauritiusem kończące wieloletni spór o zwierzchnictwo nad leżącymi na Oceanie Indyjskim Wyspami Czagos. Zgodnie z nią Mauritius przejął zwierzchnictwo nad całym archipelagiem, włącznie z wyspą Diego Garcia, na której znajduje się strategicznie położona amerykańsko-brytyjska baza wojskowa. Diego Garcia będzie jednak dzierżawiona przez Wielką Brytanię przez 99 lat. Londyn będzie płacić za to 101 mln funtów rocznie.
W maju 2025 r. rząd Starmera sfinalizował wynegocjowaną przez poprzedni rząd w Londynie umowę o przekazaniu Chagos Mauritiusowi, bo - jak twierdził brytyjski premier - Wielka Brytania nie miałaby realnej szansy na wygranie sprawy przed międzynarodowym trybunałem. Już w 2019 r. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w niewiążącym orzeczeniu zdecydował, że Wielka Brytania ma obowiązek zwrócić wyspy Mauritiusowi.
Trump pierwotnie poparł porozumienie zawarte przez Starmera, lecz w obliczu dążeń do pozyskania duńskiej Grenlandii nazwał je potem „aktem wielkiej głupoty”. Użył też tego przypadku jako argumentu, że Stany Zjednoczone muszą mieć suwerenność nad Grenlandią, bo żadna inna forma nie zagwarantuje stałej obecności wojskowej USA na największej wyspie świata.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ ap/
