Parlament Izraela odrzucił w czwartek wniosek opozycji o rozwiązanie izby. Początkowo niektóre z partii koalicji chciały poprzeć nowe wybory na tle sporu z premierem Benjaminem Netanjahu o służbę ultraortodoksyjnych żydów w wojsku. Rząd przetrwał, ale wyszedł z głosowania osłabiony.
Opozycja chciała wykorzystać konflikt religijnych ugrupowań koalicyjnych z resztą rządu. W zeszłym tygodniu reprezentujące ultraortodoksyjnych żydów (charedim) ugrupowania Zjednoczony Judaizm Tory (UTJ) i Sefardyjska Partia Strażników Tory (Szas) zagroziły, że poprą rozwiązanie parlamentu.
Partie religijne żądały uchwalenia prawa, które zwalniałoby od poboru do wojska młodych charedim. Sprawa budzi duże kontrowersje w izraelskim społeczeństwie. Charedim przez dekady byli objęci zbiorowym zwolnieniem z poboru, ale latem 2024 r. Sąd Najwyższy orzekł, że nie ma ku temu podstaw prawnych i nakazał wcielanie ich do wojska.
Ultraortodoksi podkreślają, że służba wojskowa jest niezgodna z ich sposobem życia, a przez pobór młodzi mężczyźni mogą odejść od wiary. Ugrupowania świeckie odwołują się do solidarności społecznej i argumentują, że nie można godzić się na zbiorowe zwolnienia w czasie, gdy kraj prowadzi wojny.
Przedstawiciele UTJ i Szas zgodzili się ostatecznie na dalsze prace nad kompromisową wersją ustawy, która ma obejmować poborem tylko część charedim, ale zaostrzać też sankcje za uchylanie się od służby.
Z porozumienia wyłamało się dwóch posłów koalicji, w tym Icchak Goldknopf, lider partii Agudat Israel wchodzącej w skład sojuszu UTJ. Goldknopf w czwartek zrezygnował z piastowania funkcji ministra budownictwa.
Wniosek opozycji został odrzucony stosunkiem głosów 61 do 53 w 120-osobowym parlamencie.
Była to jak dotąd najpoważniejsza próba, przed którą stanął rządzący od końca 2022 r. gabinet Netanjahu. Jest on uznawany za najbardziej prawicowy i nacjonalistyczny gabinet w historii Izraela.
Składająca się z wielu frakcji koalicja jest nieustannie targana wewnętrznymi sporami. Cały gabinet mierzy się z silną krytyką opozycji i części izraelskiego społeczeństwa. Dotyczy ona m.in. sposobu prowadzenia wojny w Strefie Gazy, niechęci do rozliczenia się z błędów, które doprowadziły do tego konfliktu czy przejmowania kolejnych instytucji państwa przez rząd, co zdaniem opozycji zagraża demokracji.
Przegłosowanie samorozwiązania parlamentu wiązałoby się z rozpisaniem nowych wyborów. Opozycja będzie mogła ponownie złożyć taki wniosek za pół roku. Kolejne wybory powinny się odbyć jesienią 2026 r. Według sondaży, gdyby doszło do nich teraz, rządząca koalicja straciłaby władzę.
Z Jerozolimy Jerzy Adamiak (PAP)
adj/ mal/
