Kwestie związane z prawem autorskim twórców do swoich wytworów reguluje Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z nią przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej pracownika o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Mogą nimi być zatem wszelkiego rodzaju rzeźby tworzone przez pracownika, utwory muzyczne, programy komputerowe, czy też utwory literackie i publicystyczne.
Prawa osobiste czy majątkowe?
Twórcom przysługują dwa rodzaje praw w związku z wykonanym dziełem - osobiste i majątkowe.
Prawa osobiste - chronią więź twórcy z utworem, są całkowicie niezbywalne oraz nierozerwalne z twórcą. Autorskie prawa osobiste to w szczególności prawo autora do oznaczenia utworu swoich imieniem, nazwiskiem bądź pseudonimem.
Prawa majątkowe - jest to możliwość korzystania z utworu i rozporządzania nim, a także uzyskiwania w zamian wynagrodzenia.
Przykład: Jan Kowalski pracuje w portalu internetowym gdzie jest rysownikiem i tworzy tzw. krótkie komiksy rysunkowe. Zgodnie z umową każde stworzone przez niego dzieło należy do firmy. On będąc zatrudnionym na etat otrzymuje w zamian wynagrodzenie. Mimo, że grafika nie należy do niego - tzn. nie może czerpać z niej innych korzyści majatkowych niż te objęte umową, nie może jej odsprzedać itp., to ma do niej autorskie prawa osobiste tzn. może je podpisywać swoim imieniem i nazwiskiem lub pseudonimem.
Co nie jest przedmiotem praw autorskich?
Nie każdy przejaw działalności twórczej można uznać za przedmiot prawa autorskiego. Nie mogą nim być: - akty normatywne, lub ich urzędowe projekty,
- urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole,
- opublikowane opisy patentowe lub ochronne,
- proste informacje prasowe.
- odkrycia,
- idee,
- procedury,
- metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.
Kto jest właścicielem praw autorskich: pracownik czy pracodawca?
Jeśli ustawa bądź umowa o pracę podpisana z pracownikiem nie wskazują inaczej, to pracodawca - którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy - nabywa z chwilą przejęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach zawartej umowy i zgodnie z zamiarem stron.
Co więcej, jeżeli pracodawca w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu pracownika nie przystąpi do jego rozpowszechniania, pracownik może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu, lecz z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością do przedmiotu, powracają z powrotem do pracownika twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej.
Należy zaznaczyć, że pracodawca ma prawo do nieprzyjęcia utworu pracownika bądź zlecenia dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu terminie. Ma jednak obowiązek zawiadomienia pracownika-twórcy utworu w terminie 6 miesięcy od dostarczenia utworu o swojej decyzji. Jeżeli tego nie zrobi uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83),
- art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2010 Nr 51, poz. 307),
- Wyrok SN z dnia 9 stycznia 2001 roku, sygn. I PKN 493/00,
Zobacz także
Bankier.pl
i.karkus@pit.pl
Zobacz też:
» Kolczyki na Allegro – w ramach działalności czy jako twórca?
» Prawa autorskie - kilka zagadnień
» Znaczny wzrost liczby zgłoszeń przypadków piractwa
» Kolczyki na Allegro – w ramach działalności czy jako twórca?
» Prawa autorskie - kilka zagadnień
» Znaczny wzrost liczby zgłoszeń przypadków piractwa
Publikacja zawiera linki afiliacyjne.
Źródło:
