Marcowy wzrost płac zaskoczył ekonomistów. Wynagrodzenia w dużych firmach średnio rosną szybciej niż oficjalnie raportowana inflacja CPI, napędzając bardzo niebezpieczną spiralę cenowo-płacową.
Przeciętne wynagrodzenie brutto w dużych firmach niefinansowych wyniosło w marcu 6 665,64 zł brutto i było nominalnie (tzn. bez uwzględnienia inflacji) o 12,4 proc. wyższe niż przed rokiem – poinformował Główny Urząd Statystyczny. Po raz ostatni tak silny wzrost nominalnych płac w sektorze przedsiębiorstw odnotowano w kwietniu 2008 roku.
Ekonomiści spodziewali się wzrostu średniego wynagrodzenia o 10,5% rdr po tym, jak dane za luty pokazały najszybszy od prawie 14 lat wzrost nominalnych płac. Warto też uwzględnić wpływ bardzo wysokiej inflacji, która „zjada” już niemal całość wzrostu „średniej krajowej”. W marcu inflacja CPI osiągnęła przeszło 20-letnie maksimum, osiągając poziom 11% rocznie. W rezultacie realna roczna dynamika przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw wyniosła zaledwie 1,27%.
Możemy już otwarcie mówić o pojawieniu się zjawiska spirali cenowo-płacowej. Rosnące ceny w sklepach skłaniają pracowników do żądania wyższych płac i coraz częściej oczekiwania te są realizowane przez pracodawców. Ci ostatni następnie podnoszą ceny swoich wyrobów, aby zrekompensować sobie wzrost kosztów pracowniczych. W ten sposób powstaje błędne koło inflacji cenowej, które trudno będzie przerwać bez zdecydowanego osłabienia popytu konsumpcyjnego i wzrostu gospodarczego.
Trzeba też dodać, że nie wszyscy pracownicy otrzymują podwyżki. Według "Monitora Rynku Pracy” Instytutu Badawczego Randstad ponad połowa pracowników zadeklarowała, że w ubiegłym roku nie otrzymała podwyżki, mimo że średni wzrost płac sięgał niemal 10%.
| Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw według rodzajów działalności PKD 2007 | ||
|---|---|---|
| Branża | Marzec 2022 r. | |
| w złotych | zmiana rdr | |
| Informacja i komunikacja | 12 063,07 | 14,4% |
| Górnictwo i wydobywanie | 10 128,17 | 30,4% |
| Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | 9 892,08 | 11,1% |
| Energetyka, gazownictwo i ciepłownictwo | 9 681,28 | 0,3% |
| Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo | 7 230,00 | 13,5% |
| Obsługa rynku nieruchomości | 6 970,67 | 12,7% |
| Budownictwo | 6 430,02 | 15,7% |
| Handel i naprawa samochodów | 6 316,53 | 10,5% |
| Przetwórstwo przemysłowe | 6 311,56 | 10,2% |
| Transport i gospodarka magazynowa | 5 810,84 | 19,6% |
| Dostawa wody, gospodarowanie ściekami i odpadami | 5 688,26 | 9,1% |
| Kultura, rozrywka i rekreacja | 5 428,88 | 14,7% |
| Pozostała działalność usługowa | 5 008,93 | 6,5% |
| Administrowanie i działalność wspierająca | 4 955,11 | 9,7% |
| Zakwaterowanie i gastronomia | 4 784,51 | 21,3% |
| Źródło: Główny Urząd Statystyczny. | ||
Równocześnie warto przypomnieć, że przytoczona powyżej kwota to wynagrodzenie przed potrąceniem podatków od pracy (składek na ZUS i zaliczki na PIT). Faktycznie liczy się to, ile pracownik otrzyma „na rękę” oraz ile wynosi tzw. koszt pracodawcy - wyliczyć to można, korzystając z Kalkulatora Płacowego Bankier.pl.
Co obejmują statystyki i jak GUS to liczy?
Ponadto raport ten dotyczy tylko firm niefinansowych zatrudniających ponad 9 pracowników. Statystyki te obejmują więc niespełna 40 proc. pracujących. Dodatkowo z innych badań wiemy też, że ok. 2/3 zatrudnionych otrzymuje pensje niższe od tzw. średniej krajowej.
Nieco lepiej opisujący realia polskiego rynku pracy raport o medianie wynagrodzeń GUS publikuje tylko raz na 2 lata. Najnowsze dane zostały upublicznione pod koniec listopada i dotyczyły stanu na październik 2020 roku. Z tego opracowania wynika, że połowa zatrudnionych pracowników otrzymywała do 4702,66 zł brutto, czyli około 3403 zł netto (tzn. na rękę).
Dane, na podstawie których GUS oblicza statystyki przeciętnego wynagrodzenia i zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw, pochodzą z „Meldunku o działalności gospodarczej” (DG-1). W ramach tego sprawozdania podmioty o liczbie pracujących 50 lub więcej osób badane są metodą pełną, a podmioty o liczbie pracujących od 10 do 49 osób – metodą reprezentacyjną. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule „Kto tak dużo zarabia? Wynagrodzenia w Polsce - jak GUS to liczy? [Tłumaczymy]”.
Zatrudnienie śrubuje rekordy
Zgodnie z oczekiwania zaprezentowały się za to statystyki zatrudnienia. Liczba zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2022 roku wyniosła 6 484,9 tys. i była o 10 tys. wyższa niż miesiąc wcześniej - wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. Względem marca 2021 roku liczba zatrudnionych była wyższa o 154,6 tys., czyli o 2,4 proc. Ekonomiści prognozowali wzrost zatrudnienia o 2,4% rdr po wzroście o 2,2% rdr odnotowanym w lutym.
Już miesiąc temu statystyki zatrudnienia w dużych firmach powróciły do stanu przedcovidowego lockdownu, przebijając poprzedni rekord z lutego 2020 roku. Dwa lata temu sektor korporacyjny odpowiadał za 6 445,9 tys. etatów. W marcu 2022 roku było ich o 39 tys. więcej.
