Jesteśmy świadkami transferu władzy w ręce korporacji i maszyn, a rozwój sztucznej inteligencji zaskoczył nawet tych, którzy ją tworzą - powiedział we wtorek sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres podczas przemówienia otwierającego debatę generalną 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego.
Guterres w ostatnim w swojej kadencji wystąpieniu podczas debaty generalnej przedstawił - jak co roku - stan świata w ponurych barwach, tym razem kładąc szczególny nacisk na zmiany technologiczne i powiększanie się nierówności ekonomicznych.
- W ciągu ostatnich dekad wojny wybuchały z niszczycielskimi konsekwencjami i ciągnęły się z nikczemnym okrucieństwem. Cywile byli celem ataków, prawa człowieka były łamane, gniew zamieniany w broń, pracownicy humanitarni zabijani, prawo międzynarodowe lekceważone, a podziały geopolityczne i nierówności narastały - mówił. - Zaufanie zostało nadszarpnięte, a kryzys klimatyczny z odległego ostrzeżenia stał się codziennością. Sztuczna inteligencja rozwijała się z prędkością, która zaskoczyła nawet tych, którzy ją stworzyli.
Sekretarz generalny ONZ zaznaczył, że wszystkie te kryzysy są ze sobą powiązane, bo dotyczą zmian w naturze władzy i kontroli na świecie.
- Po pierwsze, wśród państw pojawiły się nowe centra wpływów gospodarczych, politycznych i technologicznych. Po drugie, jesteśmy świadkami niezwykłego transferu władzy z rąk rządów w ręce garstki prywatnych korporacji i osób prywatnych, których zasięg rozciąga się teraz na politykę, gospodarkę, przepływ informacji, rozwój technologiczny i przestrzeń obywatelską, od której zależą społeczeństwa - powiedział Guterres.
- Po trzecie, ludzie coraz częściej oddają władzę maszynom, agenci sztucznej inteligencji stają się samodzielni, a autonomiczna broń przechodzi ze świata science fiction do rzeczywistości wojskowej - kontynuował.
Głównymi kryzysami i wyzwaniami stojącymi przed światem są konflikty, nierówności, zmiany klimatu i zmiany technologiczne - wyliczył sekretarz generalny. Wezwał do wielostronnego dialogu na temat AI i ostrzegł, że technologia - mimo dużego potencjału do przezwyciężania kryzysów panujących na świecie - może też je pogłębiać. Opowiedział się zdecydowanie przeciwko broni autonomicznej, mówiąc że decyzje o życiu i śmierci nie mogą być podejmowane przez „roboty-zabójców”. Wezwał też państwa prowadzące „rewolucję AI” do informowania o nowych zagrożeniach dla bezpieczeństwa, współpracy oraz wypracowania wspólnych zabezpieczeń.
Guterres, który z końcem roku skończy swoją ostatnią kadencję na stanowisku sekretarza generalnego ONZ, zapowiedział, że po odejściu nadal będzie działał na rzecz poszanowania prawa międzynarodowego i przeciwko prawie silniejszego oraz przekonywał, że „pokój jest możliwy”.
Debata generalna 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ potrwa tydzień, do poniedziałku 28 września. Przed Zgromadzeniem wystąpi niemal 130 przywódców państw, w tym prezydent RP Karol Nawrocki, które zabierze głos w środę.
Z Nowego Jorku Oskar Górzyński (PAP)
osk/ adj/
