REKLAMA

Mniej wróżek, więcej psychologów. Ustawa o zawodzie psychologa poprawiona po 20 latach?

Alan Bartman2022-04-13 06:00redaktor Bankier.pl
publikacja
2022-04-13 06:00

Ustawa o zawodzie psychologa ma szansę zostać niedługo uaktualniona po ponad 20 latach. Nowe przepisy zawierają kluczowe zmiany zarówno dla samych specjalistów, jak i pacjentów. Nowelizacja prawa jest również wyczekiwana, ponieważ zgodne z Barometrem Zawodów, liczba psychologów i psychoterapeutów na rynku pracy w Polsce jest deficytowa.

Mniej wróżek, więcej psychologów. Ustawa o zawodzie psychologa poprawiona po 20 latach?
Mniej wróżek, więcej psychologów. Ustawa o zawodzie psychologa poprawiona po 20 latach?
fot. Black Salmon / / Shutterstock

Po ponad 20 latach od powstania obecnie obowiązujących przepisów ustawę o zawodzie psychologa czeka nowelizacja. Stworzone w 2001 r., a uchwalone w 2006 r., prawo nie odpowiada na aktualne potrzeby specjalistów oraz pacjentów. Kluczowe zmiany, nad którymi będą obradować posłowie, dotyczą utworzenia samorządu zawodowego, powołania do życia organu kontrolującego pracę psychologów oraz konieczność uzyskania prawa do wykonywania zawodu.

Nowelizacja ustawy wydaje się istotna nie tylko ze względów czysto prawnych, które będą chronić pacjentów, ale też psychologów. Może być ona ważna w kontekście deficytu specjalistów na rynku pracy. Zgodnie z danymi Barometru Zawodowego brak pracowników wykonujących zawód psychologa, ale też pokrewny zawód psychiatry, wskazuje 12 z 16 województw w Polsce. Jak przyznała w rozmowie z Bankier.pl Katarzyna Sarnicka, przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Psychologów, dane te są szacunkowe, jednak oddają zwiększone zapotrzebowanie na pracę psychologów utrzymujące się od blisko dwóch lat, na co miała wpływ najpierw pandemia, a teraz wojna.

Jak zmieni się praca psychologa?

Zawód psychologa jest zawodem zaufania publicznego. Taki status specjaliści otrzymali jeszcze przy uchwaleniu poprzedniej ustawy, czyli przeszło 15 lat temu. W łańcuchu, odpowiadającym za dbanie o kondycję zdrowia psychicznego, psychologowie są na pierwszym miejscu i to często oni mogą szybko zareagować i przekierować pacjenta albo do psychiatry, który zajmuje się diagnozą chorób i farmakoterapią, albo do psychoterapeuty w celu dalszego leczenia.

Nowe przepisy skupiają się na regulacji praw i obowiązków psychologów. Najważniejszą zmianą zawartą w projekcie ustawy jest utworzenie samorządu zawodowego, który będzie odpowiedzialny za wydawanie prawa do wykonywania zawody, czyli zezwolenia umożliwiającego prowadzenie praktyki. Na bazie tych dokumentów miałby również powstać ogólnopolski spis psychologów. Jednocześnie do zadań samorządu byłoby powołanie do życia odpowiedniej komisji, która zajmowałaby się oceną etyki zawodowej psychologów oraz była instytucją, do której z problemami mogliby zgłaszać się pacjenci.

Finansowy poradnik pracujących mam. 20 przepisów i zasad, które opłaca się znać

E-book

Finansowy poradnik pracujących mam. 20 przepisów i zasad, które opłaca się znać


Masz pytanie? Napisz na marketing@bankier.pl

Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Jeśli chcesz fakturę, to wypełnij dalszą część formularza:
Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Podaj kod w formacie xx-xxx!
Pole wypełnione niepoprawnie!

– Braku samorządu, który by nadawał prawo wykonywania zawodu, rodzi różnego rodzaju patologie. Ogromne zapotrzebowanie na usługi psychologiczne sprawia, że mamy wysyp prywatnych gabinetów z „pomocą psychologiczną”. Praktycznie każdy może otworzyć własną działalność i świadczyć takie usługi. Niestety są osoby, które nie mają odpowiedniego wykształcenia, a posługują się tytułem psychologa. Znane są przypadki, że ktoś zajmuje się ezoteryką, wróżeniem z kart i twierdzi, że udziela pomocy psychologicznej – wyjaśnia Katarzyna Sarnicka.

Ogólnopolski spis psychologów miałby być stworzony na podobieństwo spisu Naczelnej Izby Lekarskiej. Pacjenci oraz klienci mogliby sprawdzić w nim nie tylko prawo do wykonywania zawodu psychologa, ale również jego wykształcenie i specjalizacje. To samoczynnie wpłynęłoby również na obniżenie zainteresowania usługami pseudopsychologów.

– Nieraz panuje takie przeświadczenie, że praca psychologa polega tylko na zwykłej rozmowie. Wystarczy skończyć jakiś weekendowy kurs, przeczytać kilka książek i można pomagać ludziom. Rzeczywistość jest inna, ponieważ psychologowie podchodzą bardzo rzetelnie do swojego zawodu, kończą często nie tylko pięcioletnie studia, ale też wiele dodatkowych branżowych kursów czy specjalizacje zakończone egzaminem państwowym – tłumaczy nasza ekspertka.

Zgodnie z treścią ustawy, o prawo do wykonywania zawodu będą mogli ubiegać się tylko absolwenci pięcioletnich studiów na kierunku psychologii, zarówno jednolitych, jak i tych w systemie bolońskim.

Pomoc na początek

Zmiany objęłyby nie tylko psychologów wykonywujących już swój zawód, ale również tych wchodzących dopiero na rynek pracy. Zgodnie z projektem nowelizacji absolwenci uczelni wyższych będą mogli skorzystać po rozpoczęciu pracy z bezpłatnej pomocy mentorskiej. Pomoc ta polegałaby na podobnych zasadach co obowiązkowy staż zawodowy. Taka opieka trwałaby rok, a finansowana byłaby przez samorząd zawodowy. Wsparcie w tym zakresie mieliby zapewnić specjaliści z co najmniej pięcioletnim doświadczeniem.

– Korzystanie z opieki mentorskiej w postaci superwizji jest obecnie dobrowolną decyzją każdego psychologa, ponieważ każdy sam za nią płaci. Nowe przepisy miałyby zagwarantować taką opiekę jako bezpłatną pomoc przy wdrożeniu do zawodu – wskazuje Katarzyna Sarnicka.

Pacjenci będą bezpieczniejsi

Obecnie obowiązujące prawo nie zabezpiecza osób korzystających z usług psychologów przed naruszeniami ze strony specjalistów. Pacjenci, którzy czują się w jakikolwiek poszkodowani, mogą dochodzić swoich praw jedynie w sądzie, opierając swoje roszczenia o przepisy zawarte w Kodeksie cywilnym lub karnym.

– Utworzenie rzecznika odpowiedzialności zawodowej będzie niezwykle ważne dla pacjentów. Zapisy w nowej ustawie mają powołać do życia mechanizm kontrolny, który działałby przy samorządzie zawodowym. Dzięki niemu pacjenci będą mogli odwołać się do rzecznika w sytuacjach, kiedy będą czuli się pokrzywdzeni – tłumaczy Katarzyna Sarnicka.

Do zadań rzecznika należeć będzie ocena zasadności skargi. Zgodnie z treścią ustawy samorząd ma ustanowić ogólny kodeks zasad etyki zawodowej. Psychologowie, wobec których stwierdzi się złamanie tych zasad, będą narażeni na karę w postaci grzywny lub nawet odbioru prawa do wykonywania zawodu.

Czy ustawa pomoże w deficycie specjalistów?

Zapotrzebowanie na usługi psychologów na przestrzeni ostatnich lat stopniowo się zwiększa. Autorzy raportu Barometr Zawodów 2022 wskazali zawody psychologów oraz psychoterapeutów jako deficytowe. Uchwalenie ustawy może pomóc nie tyle w samym zapełnieniu luki, a w faktycznej analizie jak z dużym niedoborem specjalistów mierzymy się w Polsce.

– Tak naprawdę nie wiadomo, ilu w Polsce jest w psychologów. Co za tym idzie, wyliczenie ilu ich brakuje, jest bardzo trudne. Brak samorządu i nadawania prawa do wykonywania zawodu w tym nie pomaga – zauważa Katarzyna Sarnicka.

Dane Barometru Zawodowego więc są szacunkowe, ale oddają sedno problemu. Popyt na usługi psychologów jest wysoki, a wpływ na to w dużej mierze miał wybuch pandemii koronawirusa, który spowodował poczucie ogólnego lęku i niepokoju. Swoje "dołożyła" również inwazja Rosji na Ukrainę. Grafiki specjalistów prowadzących własną praktykę zawodową są często szybko zapełniane. Z deficytem rąk do pracy muszą się jednak mierzyć jednostki z sektora publicznego.

– Psychologowie nie chcą pracować w placówkach publicznych. Ma to związek z niskimi wynagrodzeniami, ale też trudnymi warunkami pracy – tłumaczy nasza ekspertka.

Odpływ psychologów do sektora prywatnego jest zauważalny już od dłuższego czasu. Warunki płacowe w szpitalach czy szkołach poprawiają się, jednak dalej wynagrodzenia w prywatnych firmach są znacznie wyższe. Psycholog zatrudniony w szkole w świetle obowiązujących przepisów pracuje "na Karcie Nauczyciela", co za tym idzie, jego wynagrodzenie jest równe wynagrodzeniu pedagoga. Te oscyluje w okolicach najniższej krajowej, wynoszącej w br. 3010 zł brutto, jeżeli chodzi o samą podstawę.

Jeżeli chodzi o sytuację w szpitalach, ta poprawiła się, ale jedynie nieznacznie. W lipcu ubiegłego roku podwyżki wynagrodzenia objęły wszystkich pracowników służby zdrowia. W przypadku psychologów minimalna stawka brutto wzrosła z 3200 zł do 4186 zł.

Źródło:
Alan Bartman
Alan Bartman
redaktor Bankier.pl

Redaktor Bankier.pl. Absolwent dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Wrocławskim. Zajmuje się domowymi finansami i rynkiem pracy. Tel: 539 733 979

Tematy
Szukasz pracownika? Znajdź go na Pracuj.pl

Szukasz pracownika? Znajdź go na Pracuj.pl

Advertisement

Komentarze (21)

dodaj komentarz
chenoch
A nie dało by się ograniczyć ilość wróżek w rządzie i mediach co zajmują się : finansami kraju, koronawirusem etc . Tak żeby tym się zajmowali fachowcy którzy ponoszą konsekwencję a nie ludzie którzy co dzień inne bajki opowiadają.
ddaamm
Już mamy ksztalconych i „gwarantowanych” przez Państwo lekarzy, którzy dla mnie osobiście od czasu covid są w swej masie urzednikami od teleporad oraz bezmyślnego i bezrefleksyjnego stosowania bezsensownych procedur - byle szły w ich interesie i zdejmowały z nich odpowiedzialność za własne czyny.

Dobro, czy interes pacjenta
Już mamy ksztalconych i „gwarantowanych” przez Państwo lekarzy, którzy dla mnie osobiście od czasu covid są w swej masie urzednikami od teleporad oraz bezmyślnego i bezrefleksyjnego stosowania bezsensownych procedur - byle szły w ich interesie i zdejmowały z nich odpowiedzialność za własne czyny.

Dobro, czy interes pacjenta to jakaś abstrakcja.
Dla przykładu: oddział onkologiczny, leki za 200 tys, obiad za 2zl. Nie można dać jedzenia za 10zl, zwiększy to koszt terapii o 0,01%, ale szanse przeżycia o kilka %?

Oczywiście są wyjątki, a chciałoby się, żeby te wyjątki to była średnia. Kiedyś czytałem, ze lekarze to najinteligentniejsza grupa zawodowa z średnim IQ 124. Szkoda, ze tak szybko to się zdezaktualizowało, dałbym im obecnie max 105.

W tym samym kierunku pójdzie psychologia, zamiast konkurencji będzie jednolite dziadostwo. Podajcie przykłady czym zajęło się Państwo i nie ma z tym problemu? Energia? Zdrowie? Emerytury?
incitatus
Czy ograniczenie wróżbiarstwa niesie ze sobą wycofanie lekcji religii ze szkół?
jas2
Jeśli na lekcji wróżą z ręki, kuli czy kart to oczywiście tak.
prywaciasz
Najgorsze sa te wszystkie placówki i instytucje publiczne pomagania "dzieciom z problemami" i innym penerom bez szkoły, gdzie na sile zmusza się ich tylko zeby uczestniczyli w jakis kursach, ktore słuza tylko utrzymywaniu równie bezproduktywnuych jak oni PsychoLoszek. Spotkał ktoś kiedys człowieka któremu by psycholog pomógl Najgorsze sa te wszystkie placówki i instytucje publiczne pomagania "dzieciom z problemami" i innym penerom bez szkoły, gdzie na sile zmusza się ich tylko zeby uczestniczyli w jakis kursach, ktore słuza tylko utrzymywaniu równie bezproduktywnuych jak oni PsychoLoszek. Spotkał ktoś kiedys człowieka któremu by psycholog pomógl i go ULECZYŁ? bo ja NIE! Chpocisz do psychologa czy nie chodzisz i tak musisz za te wszystkie "absolwentki" placic zeby wysiedzialy swoje tylkogodziny i mialy co do gara wlozyć
humanres
mniej wróżek i szarlatanów? tzn. że JASZCZEMBIA wyrzucą z pracy?
ehud
A co z jakże licznymi historykami i socjologami? Tyle lat studiują w pocie czoła, a później zasiłek z bidy?
ehud
Czas też wprowadzić jakąś ustawę o zawodzie politologa, bo duża część tuła się po budowach :)

smallsaver
Albo idą w politykę... Rządzą nami historycy.
ehud odpowiada smallsaver
Tusk, Sasin, Macierewicz to bardzo zdolni politycy :)

Powiązane: Zdrowie

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki