Wakacje to dobry czas na dorobienie albo przetestowanie pomysłu na biznes. Jaki przychód możemy uzyskać z dodatkowego zajęcia bez konieczności rejestrowania działalności gospodarczej? Od początku tego roku weszły w życie nowe zasady dotyczące tych kwestii. Warto zapamiętać obowiązujące stawki i pilnować limitu. A co w sytuacji, gdy go przekroczymy?
Jeśli podejmujemy się dodatkowego, dorywczego zajęcia - albo chcemy spróbować swoich sił w nowej branży, poświęcając na nią niewiele czasu - i jednocześnie osiągamy niewielkie przychody, nie musimy zakładać firmy. W takiej sytuacji wystarczy prowadzenie tzw. działalności nierejestrowanej. Musimy jednak przestrzegać odpowiednich limitów.
Jeszcze do końca ubiegłego roku przychód należny z takiej działalności nie mógł być wyższy niż trzy czwarte minimalnego wynagrodzenia w miesiącu. Z początkiem 2026 r. zasady tej działalności się zmieniły. Przedstawiamy je poniżej.
ReklamaZobacz także
Ile wynosi limit po zmianach?
Od 1 stycznia limit przychodu należnego podwyższono do 225 proc. minimalnego wynagrodzenia i jest rozliczany raz na kwartał. Przekładając na konkretne sumy: przy wynagrodzeniu minimalnym wynoszącym 4806 zł maksymalny przychód z działalności nierejestrowanej w kwartale może wynieść 10 813,50 zł.
Dlaczego rozliczenie miesięczne zmieniono na kwartalne? Takie elastyczne podejście jest pójściem na rękę obywatelom. Daje to też większą swobodę osobom, które mają sezonowe lub nieregularne przychody. Gdy w jednym miesiącu zarobią dużą kwotę, nie muszą od razu rejestrować działalności – ważne aby kwota nie przekraczała kwartalnego limitu.
Działalność nierejestrowana – dla kogo?
Dorabianie bez rejestracji firmy nie jest dla każdego – trzeba spełniać określone warunki.
– Z działalności nierejestrowanej mogą korzystać osoby fizyczne, które przez ostatnie 5 lat (60 miesięcy) nie wykonywały działalności gospodarczej. Nie może ona obejmować aktywności wymagającej koncesji, zezwolenia, licencji ani wpisu do rejestru działalności regulowanej. Nie może być również prowadzona w ramach spółki cywilnej. Działalność nierejestrowaną można natomiast łączyć z pracą na etacie. Pracownik powinien jednak sprawdzić, czy nie obowiązuje go zakaz konkurencji – podkreśla Joanna Łuksza, kierownik zespołu ekspertów księgowych w IFirma.pl.
Znaczenie ma przychód należny
Wspomniany limit dotyczy przychodu należnego, czyli sumy za sprzedane towary lub wykonane usługi, nawet jeśli klient jeszcze nie uiścił za nie należności. To oznacza, że gdy np. towary zostały sprzedane w czerwcu, a należność za nie wpłynęła dopiero w lipcu, kwotę doliczamy do limitu jeszcze w drugim kwartale. Koszty materiałów, sprzętu i reklamy nie zmniejszają kwartalnego limitu, ale można je wpisać do rocznej deklaracji PIT.
– Dochód z działalności nierejestrowanej wykazuje się w PIT-36 i rozlicza według skali podatkowej. W rocznym PIT jest inaczej – uwzględnia się tylko pieniądze faktycznie otrzymane. Można od nich odjąć opłacone, udokumentowane koszty uzyskania przychodu. W ciągu roku nie trzeba natomiast wpłacać zaliczek na podatek – zwraca uwagę Joanna Łuksza.
Co w sytuacji, gdy limit zostanie przekroczony?
Zgodnie z wyżej podaną zasadą w działalności nierejestrowanej obowiązuje rozliczenie kwartalne. Jeśli w ciągu trzech miesięcy danego kwartału uzyskamy przychód należy w wysokości np. 10 200 zł, mieścimy się w limicie. A co w sytuacji, gdy nie dopilnowaliśmy górnego pułapu i przychód wyniósł 11 000 zł? Wtedy nasza aktywność jest uznawana za działalność gospodarczą – od dnia przekroczenia wspomnianego limitu. To nakłada na nas obowiązek złożenia w ciągu siedmiu dni wniosku o wpis do CEIDG.
Jak z obowiązkami dotyczącymi ZUS i KSeF?
Nawet jeśli nie mamy obowiązku wpisu do CEIDG, nie zwalnia nas to z powinności związanych z VAT, fakturowaniem oraz kasą fiskalną – tu działalność nierejestrowana ma takie same wymogi jak zarejestrowane przedsiębiorstwo. W wielu przypadkach możliwe jest zwolnienie z VAT – zależy to od rodzaju i skali sprzedaży.
Znacznie więcej różnic jest w obszarze PIT i ZUS. I tak dochód płynący z prowadzenia działalności nierejestrowanej możemy rozliczać tylko według skali podatkowej. Działalność ta nie oznacza jednak konieczności opłacania składek ZUS. Ich brak wiele osób postrzega jako jeden z głównych atutów działalności nierejestrowanej.
A jakie są zasady dotyczące faktur wystawianych innym firmom?
– Do końca 2026 roku można je wystawiać poza Krajowym Systemem e-Faktur, jeśli ich łączna wartość nie przekroczy w danym miesiącu 10 000 zł brutto. Limit 10 000 zł liczy się co miesiąc i jest niezależny od kwartalnego limitu działalności nierejestrowanej. Należy więc kontrolować dwie oddzielne kwoty: kwartalny przychód z działalności nierejestrowanej oraz miesięczną wartość faktur objętych KSeF – zwraca uwagę Joanna Łuksza.
Prowadzenie działalności bez rejestracji łączy się także z podstawowymi obowiązkami dotyczącymi dokumentowania sprzedaży. Wystarczy prowadzenie prostej ewidencji – tabeli z datą sprzedaży, kwotami oraz sumami przychodów od początku kwartału. Trzeba również pamiętać o przechowywaniu dokumentów potwierdzających poniesione koszty, a także wystawianiu faktury lub rachunku na życzenie kupującego.
