Fundusze hedgingowe – istota działania
W terminologii finansowej termin "hedging" (zabezpieczanie) określa specyficzny rodzaj transakcji podejmowany w celu zabezpieczenia się przed niekorzystnymi ruchami cen. Z tego wynika, że określenie "fundusz hedge" powinno oznaczać taki typ funduszu, który zmniejsza ryzyko stosując różnego rodzaju strategie zabezpieczające lub podejmując wyłącznie inwestycje charakteryzujące się niskim ryzykiem.Niestety nazwa ta okazuje się bardzo myląca, gdyż bardzo wiele funduszy tego typu stosuje strategie, które wcale nie polegają na zabezpieczaniu, czy też unikaniu ryzyka. Określenie to ma wyłącznie historyczne korzenie (1952 rok Alfred Jones) i choć pierwotnie odnosiła się do zmniejszonego ryzyka obecnie obejmuje wszelkie fundusze wykorzystujące krótką sprzedaż, dźwignię finansową, faktyczne zabezpieczanie się i arbitraż.
W większości przypadków są to również fundusze zarejestrowane poza rodzimymi obszarami prawnymi ze względu na regulacje w wielu wypadkach niedopuszczające do stosowania przez fundusze inwestycyjne wspomnianych technik.
Często określa się, że funduszem typu hedge, jest każda niezarejestrowaną oficjalnie działalność inwestycyjną skierowaną do doświadczonych inwestorów. Zwykle minimalny wymagany kapitał do podjęcia takiej inwestycji wynosi 1 mln dolarów.
Fundusze powoływane są w formie spółek, w których z reguły udziały posiadają zarządzający aktywami tego funduszu.
Fundusze typu hedge nie dają pełnej ochrony aktywów klientów, jak to jest w przypadku większości zarejestrowanych produktów inwestycyjnych.
Inwestycje alternatywne
Pod pojęciem inwestycje alternatywne w ostatnich latach przyjęło się rozumieć inwestycje w fundusze typu hedge oraz tzw. konta zarządzane (managed accounts) prowadzone przez licencjonowanych doradców na rynkach terminowych (CTA).Klasyczne zarządzanie aktywami to lokowanie środków klientów w papiery wartościowe, instrumenty pochodne czyli tzw. aktywa bazowe. Zarządzanie na rynku inwestycji alternatywnych obejmuje lokowanie pieniędzy w fundusze. Liczba istniejących funduszy typu hedge (kilka tysięcy) powoduje, że proces wyboru odpowiednich instrumentów do portfela jest równie złożony jak dokonanie wyboru spośród tysięcy spółek notowanych na światowych rynkach, czy setek instrumentów pochodnych.
Dzięki odpowiedniej alokacji środków w bezpieczne, agresywne i różnego rodzaju wyspecjalizowane fundusze hedgingowe zarządzający w wydatny sposób może korzystać z zalet dywersyfikacji i tym samym ograniczać ryzyko.
Hedging w Polsce
Jedną z pierwszych firm, które umożliwiają inwestycje w fundusze typu hedge w Polsce, jest Swiss Polish Asset Management Ltd. Oferta firmy skierowana jest do inwestora indywidualnego o wysokich dochodach. Dzięki indywidualnym kontaktom, klienci mają możliwość większej kontroli nad podejmowanymi decyzjami finansowymi, niż w przypadku produktów masowych, sprzedawanych przez wielkie międzynarodowe instytucje finansowe.Swoją ofertę firma zamierza stopniowo rozbudowywać. Na początku będzie to zapoznanie polskich klientów z rynkiem funduszy i udzielanie rekomendacji. Z bazy danych ponad 4 tys. funduszy hedge wybierane będą produkty najlepiej odpowiadające profilom inwestycyjnym klientów. W początkowym okresie będą to fundusze o stałym dochodzie zaliczane w klasyfikacjach do “funduszy gwarantowanych” – funduszy oferujących swoim klientom stały i określony dochód. Zwykle na poziomie kilkunastu procent w skali roku.
Później wprowadzane będą nowe coraz bardziej złożonych fundusze, ale również znacznie bardziej atrakcyjne pod względem stóp zwrotu.
W końcu utworzony zostanie fundusz hedgingowy, zaliczany do klasy fund of funds, czyli inwestujący bezpośrednio środki klientów. Pozwoli to zmniejszyć wymagany kapitał początkowej inwestycji.
Trochę historii
W 1966 roku w magazynie Fortune opublikowany został przez Carola J. Loomisa materiał o funduszu hedgingowym prowadzonym przez A.W.Jonesa. Wówczas po raz pierwszy publicznie została użyta nazwa "fundusz hedge". Wyniki dla wielu obserwatorów rynku okazały się zaskakując i mocno poruszyły świat finansów. Wyniki funduszu Jonesa były lepsze od wszystkich innych (klasycznych) funduszy inwestycyjnych, nawet po odjęciu 20 procentowej prowizji pobieranej od klientów.Konsekwencją tej publikacji było powstanie nowych funduszy tego typu i ich liczba w ciągu kilku lat przekroczyła 100. Po pierwszym boomie, nastąpiły bardzo trudne lata i na przełomie lat 60/70 wiele funduszy tego typu zbankrutowało. Wśród tych, którzy przetrwali te trudne czasy znaleźli się tacy znani zarządzający, jak Michael Steinhardt oraz George Soros.
Praktycznie do połowy lat 80 branża ta zamarła, aż w 1986 w magazynie Institutional Investor ukazał się tekst o funduszach Juliana Robertsona, które osiągnęły rewelacyjnie wysokie wyniki. Okres 1987 - 1993 to wysyp nowych funduszy hedgingowych.
Po załamaniu się rynku funta brytyjskiego pojawiły się publikacje przedstawiające fundusze hedge w negatywnym świetle. Sytuacja nieco uległa poprawie po publikacji opracowania przygotowanego przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy, że nie istnieją wyraźne związki między działaniami funduszy hedgingowych a zwiększoną zmiennością cen na rynku, czy tym bardziej możliwością manipulacji przez te fundusze.
W połowie lat 90 silny wzrost stóp procentowych w USA oraz krach na rynku amerykańskich obligacji przyniósł kilka spektakularnych strat i znaczne straty w przypadku wielu funduszy. Od roku 1996 obserwuje się jednak coraz większe znaczenie tej branży. O ile w 1990 roku liczba funduszy hedgingowych wynosiła około 300, to teraz przekracza 7000 i wciąż dynamicznie rośnie.
Gwałtowny wzrost branży widoczny od 2000 roku spowodowało kilka czynników. Jednym z najważniejszych był spadek zaufania do standardowych funduszy inwestycyjnych z uwagi na wyjątkowo słabe wyniki ich działalności. Po drugie, wraz z rosnącą świadomością inwestorów okazało się, że fundusze hedgingowe mogą stać się jednym z elementów dywersyfikacji portfeli inwestycyjnych. Powoli zaczęto nazywać je nową klasą aktywów, aż narodziło się określenie - inwestycje alternatywne.
Zwiększona świadomość inwestorów co do relacji między stopniem ryzyka a uzyskiwanym zwrotem z kapitału oraz wyjątkowo dobre wyniki inwestycyjne w latach 2000-2002 spowodowały, że inwestycjami w fundusze hedgingowe zaczęły interesować się fundusze emerytalne, towarzystwa ubezpieczeniowe i inne instytucje finansowe do tej pory skupiające się wyłącznie na klasycznych inwestycjach.
Ostatnim elementem rosnącej popularności, jest masowy odpływ zarządzających z wielkich renomowanych firm inwestycyjnych i tworzenie przez nich własnych funduszy. Od pewnego czasu niemal co tydzień pojawia się informacja o tym, że zarządzający z wielkiego funduszu lub firmy asset management zrezygnował z posady, by stworzyć własne przedsięwzięcie.
Tradycyjne centra występowania funduszy hedgingowych to:
· Stany Zjednoczone
· Irlandia
· Szwajcaria
· Centra offshore Wysp Karaibskich (Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Bahama, Kajmany i Antyle Holenderskie).
Źródło:
