Bank chętnie przyjmie przelew. Z gotówką każe się gimnastykować

Mikroprzedsiębiorca kończy dzień z kilkudziesięcioma tysiącami złotych w kasie, a w mieście nie znajdzie placówki swojego banku z czynną kasą. Zostaje wpłatomat, który nie przyjmuje monet i liczy banknoty na sztuki. Sprawdziłem w trzynastu bankach, gdzie firma może dziś wpłacić duży utarg.

Poprzedni tekst tego cyklu dotyczył kłopotów z wypłatą gotówki. Tym razem sprawdzam operację odwrotną: wpłatę. Z problemem mierzą się właściciele warsztatów samochodowych, restauracji, gabinetów kosmetycznych, tatuażyści czy sklepy całodobowe, którzy dzienny utarg muszą wpłacić na konto, a coraz częściej nie mają tego, gdzie zrobić.

Firma zbiera w ciągu dnia kilkadziesiąt tysięcy złotych w banknotach i monetach. W okolicy jej banku nie ma już kasy albo została placówka bezgotówkowa. Właściciel z gotówką musi odpowiedzieć na pytanie, które kilka lat temu nie istniało: gdzie ją wpłacić?

Wpłaty zwykle nie trzeba awizować

Dużej wpłaty w okienku zwykle nie trzeba wcześniej zapowiadać. Z trzynastu banków jedenaście potwierdziło, że przyjmie w kasie nawet wysoką kwotę bez awizowania: Alior, BOŚ, Credit Agricole, ING, mBank, Millennium, Pekao, PKO BP, Bank Pocztowy, VeloBank oraz Erste w oddziałach własnych.

Wyłamał się BNP Paribas, który wymaga awizowania wpłaty od 20 tys. zł z wyprzedzeniem dwóch dni roboczych, zarówno od przedsiębiorców, jak i klientów indywidualnych. Erste dodał, że w placówkach partnerskich obowiązują limity i większa kwota może nie zostać przyjęta. Trzynasty bank, UniCredit, obsługi kasowej w oddziałach nie prowadzi w ogóle.

Ważniejsze od awizowania jest jednak to, czy w danym mieście działa jeszcze jakakolwiek kasa.

Ile kas w sześciu miastach?

Zapytałem banki, ile placówek z obsługą kasową prowadzą w Częstochowie, Sosnowcu, Toruniu, Kielcach, Bielsku-Białej i Olsztynie.

Pekao ma w tych miastach po dwie, trzy placówki kasowe, PKO BP jeszcze więcej. Część banków zeszła do jednej placówki na miasto, a miejscami do zera. ING nie prowadzi kasy w Sosnowcu i odsyła do Katowic lub Będzina. BOŚ też nie ma oddziału w Sosnowcu. VeloBank w Olsztynie nie prowadzi żadnego oddziału własnego, zostały dwie placówki franczyzowe przyjmujące wpłaty wyłącznie w złotówkach.

Najmniej kas w badanych miastach ma Credit Agricole. Bank podał, że spośród sześciu miejscowości obsługę kasową w okienku prowadzi tylko w Bielsku-Białej. W Częstochowie, Sosnowcu, Toruniu, Kielcach i Olsztynie działają placówki bezgotówkowe z wpłatomatami, więc mikroprzedsiębiorca może tam skorzystać jedynie z urządzenia. UniCredit nie ma kasy nigdzie.

Tabela 1. Placówki z obsługą kasową (wpłata w okienku) w sześciu miastach

Bank Pocztowy nie został ujęty w tabeli. Podał liczby w rozbiciu na placówki własne, placówki Poczty Polskiej i sumę dostępną klientom (Grupa Kapitałowa Poczta Polska): Bielsko-Biała 2 + 23 = 25, Częstochowa 2 + 29 = 31, Kielce 1 + 30 = 31, Olsztyn 2 + 38 = 40, Sosnowiec 1 + 24 = 25, Toruń 2 + 24 = 26. Sieć pocztowa nie jest porównywalna z oddziałami pozostałych banków.

* Credit Agricole prowadzi obsługę kasową w okienku wyłącznie w Bielsku-Białej; w pozostałych miastach są placówki bezgotówkowe z wpłatomatami.

** UniCredit nie prowadzi obsługi kasowej w oddziałach w żadnym z miast.

*** VeloBank: w Kielcach 1 oddział i 1 placówka franczyzowa, w Olsztynie 2 placówki franczyzowe (bez oddziału własnego). Placówki franczyzowe przyjmują wpłaty wyłącznie w złotówkach.

Kiedy kasa znika, bank kieruje klienta do wpłatomatu.

Wpłatomat nie przyjmie monet

Pierwsze ograniczenie dotyczy liczby banknotów w jednej transakcji. Liczą się sztuki, nie kwota. Alior i Erste przyjmą do 200 banknotów naraz, Pekao od 200 do 300, mBank od 200 do 300 zależnie od modelu urządzenia. Niżej schodzą pozostali: BNP Paribas bierze 80 banknotów w recyklerze i 40 w prostszym wpłatomacie, Credit Agricole rekomenduje do 100, ING pozwala zdeponować w jednej wpłacie maksymalnie 100 banknotów w dwóch transzach po 50. Najniższy limit podał Millennium: 50 banknotów na jedną wpłatę. Operatorzy sieci niezależnych mieszczą się w tym przedziale, ITCard deklaruje co najmniej 100 banknotów na transakcję, Euronet do 150. Kto wpłaca utarg w drobnych nominałach, robi kilka operacji pod rząd.

Limity kwotowe stosuje niewielu. Credit Agricole podał dzienny limit wpłat we wpłatomacie: 60 tys. zł.

Osobny kłopot to bilon. Urządzenia go nie przyjmują, co zgodnie podały wszystkie banki mające wpłatomaty. Dla sklepu czy baru, gdzie monety są codziennością, oznacza to, że część utargu nie trafi na konto przez maszynę. Pojawiają się pierwsze wyjątki. ING uruchomił w Katowicach i Opolu pilotaż recyklera przyjmującego także bilon. ITCard uruchomił pierwsze urządzenia na bilon we współpracy z bankami, między innymi z mBankiem. Erste udostępnia z kolei działające już wrzutnie online obsługujące monety, ale korzystanie z nich wymaga odrębnej umowy.

Sieć urządzeń jest przy tym rozległa. Credit Agricole podaje blisko 4,5 tys. wpłatomatów, PKO BP ponad 1,7 tys. własnych, dostępnych całą dobę. ITCard obsługuje ponad 4600 urządzeń, w tym niemal 4100 w sieci Planet Cash, i zaznacza, że nie ma już wśród nich wpłatomatów jednofunkcyjnych, a jedynie recyklery i bankomato-wpłatomaty z zamkniętym obiegiem gotówki. Euronet deklaruje blisko 5 tys. urządzeń przyjmujących wpłaty. Obaj operatorzy odchodzą od maszyn jednofunkcyjnych. Dariusz Marcjasz, Country Manager Euronet Polska, zapowiada ich eliminację, a ITCard podaje, że praktycznie przestał je zamawiać.

Operatorzy mają dla firm osobne rozwiązania. ITCard udostępnia aplikację Mobilna Wpłata, która pozwala wyznaczonym pracownikom wpłacać utarg w dowolnym wpłatomacie Planet Cash bez karty i kodu BLIK, z księgowaniem na rachunku w mBanku. Euronet oferuje usługę Wpłaty dla Firm, umożliwiającą właścicielom i upoważnionym pracownikom regularne wpłaty utargu we wpłatomatach sieci. W obu przypadkach wpłata idzie przez urządzenie, nie przez kasę.

Konwój tylko w części banków

Firma z dużym, regularnym utargiem może skorzystać z wpłaty zamkniętej. Wyspecjalizowana firma transportu wartości odbiera zaplombowany worek z gotówką, którą bank przelicza u siebie. Tu odpowiedzi się rozchodzą.

Usługę oferują Alior, BOŚ, Erste, Millennium, Pekao, PKO BP, Bank Pocztowy dla firm z sektora MSP oraz VeloBank. Większość nie wyznacza progu i ustala warunki indywidualnie. Millennium odbiera gotówkę spod wskazanego adresu po złożeniu wniosku, w którym klient ustala adres, listę osób upoważnionych i pozostałe warunki. PKO BP potwierdziło, że takie rozwiązanie ma, ale szczegółów ani progów nie ujawniło. VeloBank stawia warunek: pojedyncze wpłaty na poziomie co najmniej 50 tys. zł, z odstępstwami w uzasadnionych przypadkach.

BNP Paribas i Credit Agricole odbioru gotówki mikroprzedsiębiorcom nie oferują i kierują ich do urządzeń samoobsługowych. ING konwoju nie prowadzi, ale udostępnia sieć ponad 140 wrzutni zamkniętych z dziennym limitem wpłat 50 tys. zł. PKO BP obok konwoju ma około 380 wrzutni do wpłat zamkniętych w całym kraju.

UniCredit obsługi kasowej w oddziale nie ma w ogóle, co potwierdza jego firmowa taryfa: wpłaty i wypłaty w okienku są w niej oznaczone jako niedostępne. Bank kieruje przedsiębiorcę do bankomatu, gdzie wpłata gotówki po jego stronie kosztuje 0 zł, choć mogą dojść opłaty operatora urządzenia. Drugą drogą jest zastępcza obsługa kasowa na Poczcie Polskiej: wpłata kosztuje tam firmę 0,5 proc. kwoty. Przy 40 tys. zł utargu to 200 zł za jedną operację, jeśli przedsiębiorca wybierze pocztę zamiast bankomatu.

Tabela 2. Odbiór gotówki od firmy przez konwój (wpłata zamknięta)

Wpłaty zamknięte do wrzutni (samoobsługowe, bez konwoju) prowadzą m.in. ING i PKO BP. Dane na podstawie odpowiedzi biur prasowych banków (sierpień 2026).

Zastępczą obsługę kasową na poczcie wykorzystują klienci różnych banków, nie tylko Pocztowego. Do wpłaty zamkniętej w urzędach pocztowych kieruje między innymi Alior, dla którego to jedna z opcji obok własnego konwoju.

Pytania do NBP bez odpowiedzi

O dane o całej krajowej sieci zapytałem także Narodowy Bank Polski: ile urządzeń w Polsce przyjmuje wpłaty, jaka ich część to recyklery działające w obiegu zamkniętym, a jaka wpłatomaty jednofunkcyjne, oraz jak ta struktura zmieniała się w ostatnich latach. Przez trzy tygodnie, mimo ponaglenia, NBP nie odpowiedział.

Gotówka została, kas jest mniej

W części badanych miast przedsiębiorca nie wpłaci już utargu w kasie swojego banku. Zostaje mu wpłatomat bez obsługi bilonu albo, jeśli bank tę usługę prowadzi, odbiór gotówki przez konwój. Bank Pocztowy jako jedyny opiera się na sieci Poczty Polskiej, do której należy, i daje klientom dostęp do wpłat w około 4800 urzędach pocztowych. Reszta sektora rozkłada gotówkę między coraz mniej okienek i coraz więcej samoobsługowych urządzeń, które monet nie liczą.

Źródło: