Osoby 50-letnie mają problem ze znalezieniem pracy. Często wypychane są na wcześniejsze emerytury i zastępowane młodszymi. W efekcie mamy najniższy w Europie wskaźnik zatrudnienia 50-latków. Należy jednak pamiętać, że ta grupa osób jest coraz bardziej atrakcyjna dla firm.
Omawiana grupa ma dużą szansę na powrót na rynek. Należy jednak ograniczyć warunki dla strategii ich bierności poprzez zmniejszenie możliwości przechodzenia na wcześniejszą emeryturę, promocje utrzymywania w pracy osób 45+, publiczne działanie na rzecz poprawy oraz zmiany kwalifikacji i kompetencji osób po 45 roku życia, uruchomienie kolejnych programów aktywizacji dla osób bezrobotnych 50+.
Zatrudnienie osób starszych ma wiele zalet. Często są to osoby cechujące się elastycznością i dyspozycyjnością, posiadające wieloletnie doświadczenie - nie trzeba więc ich szkolić. Firma, która przyjmie taka osobę do pracy, może liczyć na zwrot nawet do 50 proc. kwoty wynagrodzenia tego pracownika.
Pracodawcy zyskają również ulgi w opłacaniu za starszych pracowników składek. Wynika to z wchodzących w życie 1 lipca niektórych przepisów ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2009 r. nr 6, poz. 33). Od dzisiaj nie muszą oni odprowadzać za nich składek do Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zwolnienie obowiązuje począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę ze starszym pracownikiem. Obniża to koszty pracy.
Kolejna przygotowaną przez rząd zachętą dla firm jest fakt, że od 1 lipca 2009 r. firmy płacą za 14 dni choroby pracownika, który ukończył 50 lat, a nie jak wcześniej za 33 dni. Warto dodać, że pracodawca nie będzie miał z tytułu ulg dodatkowych obowiązków w stosunku do ZUS. Firma nie musi przesyłać do oddziału czy inspektoratu ZUS jakiegoś specjalnego druku w związku z nieopłacaniem składek za starszych pracowników.
Ministerstwo Finansów zapowiada też zwiększenie środków na programy rynku pracy (w tym szkolenia) finansowane z Funduszu Pracy dla osób, które przekroczyły 45 rok życia bez względu na ich status na rynku pracy. Ma to ograniczyć koszty przedsiębiorców związane z przekwalifikowaniem starszych pracowników.
Głównym bowiem powodem, dla których firma nie chce zatrudniać osób 50+ to fakt, iż duża ich część nie potrafi obsługiwać komputera, miewa problemy zdrowotne, nie bez znaczenia jest też to, że osobom tym pozostało niewiele czasu do przejścia na emeryturę. Są też mniej efektywni od młodszych kolegów z pracy.
Obecnie dwie trzecie pracodawców deklaruje, że zatrudnia lub w przyszłości zamierza zatrudnić starszych pracowników. Firmy przede wszystkim szukają dobrych pracowników. Liczą na korzyści płynące z ich doświadczenia i nabytych przez lata umiejętności. Dojrzali pracownicy powinni również ciągle podwyższać swoje kwalifikacje.
Realizacja dużej części zadań w ramach polityki rynku pracy należy do samorządów i lokalnych oddziałów ZUS, dlatego ich zaangażowanie w program będzie bardzo ważne. Działanie te będą finansowane z budżetu państwa, a także ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
B.S.
