Krajowa Rada Sądownictwa krytycznie oceniła orzecznictwo sądów dot. przestępstw przeciwko mieniu z użyciem przemocy, m.in. w sprawie prawicowej aktywistki Mariki. Zdaniem KRS, sądy niesłusznie brały pod uwagę światopogląd sprawców.
Lustracja, którą przeprowadziła ostatnia Krajowa Rada Sadownictwa, obejmowała wybrane sprawy karne z lat 2021-2023, które dotyczyły przestępstw przeciwko mieniu z użyciem przemocy. KRS poinformowała, że sprawy przeanalizowano m.in. pod kątem równego traktowania sprawców i pokrzywdzonych. Były wśród nich m.in. dwa głośne postępowania - tzw. sprawa Mariki oraz sprawa ataku na działacza pro-life, propagującego hasła antyaborcyjne w Warszawie.
Marika M. została skazana przez sąd na trzy lata więzienia za usiłowanie rozboju. Do czynu, za który ją skazano, doszło w sierpniu 2020 r. w Poznaniu, gdy odbywała się manifestacja osób LGBT. Marika M. wspólnie z innymi osobami usiłowała wyrwać jednej z uczestniczek manifestacji tęczową torbę.
"Niekaraną Marikę - sprawczynię wyrwania tęczowej torebki i przy tej okazji uszkodzenia stawu palca właścicielki torby - skazano (...) w Poznaniu na trzy lata więzienia" - przekazała KRS. W lipcu 2023 r. ówczesny prokurator generalny Zbigniew Ziobro poinformował, że postanowił o zarządzeniu przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Jednocześnie, do prezydenta Andrzeja Dudy został złożony wniosek o ułaskawienie kobiety. Głowa państwa w grudniu skorzystała z prawa łaski.
Druga sprawa, którą zlustrowano, dotyczyła ataku na kierowcę furgonetki Fundacji Pro-Prawo do Życia, do którego doszło 26 stycznia 2022 r. na warszawskim Wilanowie. Na udostępnionym w sieci nagraniu z tego zdarzenia widać mężczyznę rzucającego twardym przedmiotem w drzwi ciężarówki, która stała na jezdni w oczekiwaniu na zielone światło. Po chwili napastnik otworzył drzwi furgonetki, szarpał kierowcę i próbował wyrwać mu z ręki telefon komórkowy. Sprawca uderzył też aktywistę drzwiami pojazdu.
Sprawa trafiła do prokuratury, która wniosła przeciwko mężczyźnie akt oskarżenia. Według prokuratury Piotr Sz. "stosując przemoc poprzez szarpanie za rękę, szyję oraz głowę, zmuszał do zaprzestania prowadzenia kampanii informacyjnej". W kwietniu br. Sąd Rejonowy w Warszawie umorzył postępowanie w tej sprawie, argumentując tę decyzję znikomą szkodliwością społeczną. Prokuratura złożyła zażalenie na to rozstrzygnięcie. 28 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie utrzymał orzeczenie o umorzeniu sprawy.
"Sądy poznański i warszawski inaczej zakwalifikowały czyny oskarżonych i wymierzyły zupełnie inne kary. W obu przypadkach tymczasem istotną rolę w zachowaniach sprawców odgrywał ich światopogląd" - stwierdziła KRS w protokole. Według KRS, w sprawach, w których pojawia się element ideologiczny, religijny lub aksjologiczny, sąd nie powinien kierować się w rozstrzygnięciach poglądami własnymi czy oskarżonych.
W protokole lustracji sądów przyjętym przez KRS zaznaczono, że "wnioski, jakie wynikają z przeglądu spraw, wskazują m.in., iż sądy, oceniając szkodliwość czynu często koncentrowały się na wartości przedmiotu zaboru, a nie użytej przez sprawcę przemocy". "Nawet przestępstwa wymuszenia rozbójniczego i rozboju niektóre sądy uznawały za przypadki mniejszej wagi. Sprawcę kradzieży zegarka z użyciem maczety (groźba nawet odcięcia ręki) skazano na karę 1,5 roku pozbawienia wolności" - podała KRS.
KRS poinformowała, że chce zwrócić uwagę na tak poważne rozbieżności orzecznicze Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Prezesowi Izby Karnej Sądu Najwyższego oraz Prokuratorowi Generalnemu i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Rada poinformuje ich o wynikach lustracji i prześle przyjęty na posiedzeniu KRS protokół.
Autorki: Luiza Łuniewska, Malwina Tkacz
mwt/lui/
