Prezydent USA Donald Trump zagroził nowej przywódczyni Wenezueli Delcy Rodriguez, że zapłaci „cenę wyższą niż Maduro” jeśli „nie zrobi tego, co słuszne”. Pełniąca obowiązki prezydenta Wenezueli Delcy Rodriguez wezwała w nocy z niedzieli na poniedziałek władze USA do współpracy i zapewniła, że chce nadać stosunkom z Waszyngtonem priorytetowe znaczenie.
- Jeśli ona nie zrobi tego, co słuszne, zapłaci bardzo wysoką cenę, pewnie wyższą, niż Maduro - powiedział Trump w niedzielnym wywiadzie dla magazynu „The Atlantic”.
Mimo wcześniejszej krytyki amerykańskiej interwencji w Iraku i idei „nation building”, Trump ocenił przy tym, że przypadek Wenezueli jest inny.
Odbudowa nie jest taką złą rzeczą w przypadku Wenezueli. Ten kraj zszedł na psy. To państwo upadłe. To totalnie upadłe państwo. To państwo, które jest katastrofą w każdym względzie - dodał. Pytany, w jaki sposób przypadek Wenezueli jest inny od Iraku, Trump odparł, że należy o to pytać George'a W. Busha.
- Ja nie zrobiłem Iraku. To był Bush. Musisz zapytać Busha, bo nigdy nie powinniśmy byli wchodzić do Iraku. To rozpoczęło katastrofę na Bliskim Wschodzie - ocenił.
Jeszcze w sobotę Trump zapewniał, że nowa przywódczyni Wenezueli - nieuznawana formalnie przez USA, lecz pełniąca funkcję wiceprezydentki - spełni żądania USA i „jest skłonna robić to, co konieczne, by uczynić Wenezuelę ponownie wielką”. Niedługo później w telewizyjnym orędziu Rodriguez potępiła amerykańską operację, wezwała do uwolnienia Maduro i zapowiedziała, że nie zgodzi się, by Wenezuela była czyjąkolwiek kolonią.
P.o. prezydenta Rodriguez wzywa USA do pokojowej współpracy
W opublikowanym na Facebooku oświadczeniu, zatytułowanym „Przesłanie Wenezueli do świata i Stanów Zjednoczonych”, Rodriguez napisała, że kraj „dąży do życia bez zewnętrznych zagrożeń” i chce nadać priorytetowe znaczenie dążeniu do zrównoważonych i opartych na szacunku stosunków z USA.
Wenezuela potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz pokoju i pokojowego współistnienia. Nasz kraj dąży do życia bez zewnętrznych zagrożeń, w atmosferze szacunku i współpracy międzynarodowej. Wierzymy, że pokój na świecie można osiągnąć, gwarantując najpierw pokój w każdym kraju - podkreśliła.
Zapewniła, że Wenezuela priorytetowo traktuje dążenie do zrównoważonych i opartych na szacunku stosunków ze Stanami Zjednoczonymi oraz do relacji z innymi krajami regionu opartych na zasadach suwerennej równości i nieingerencji.
„Zapraszamy rząd USA do współpracy z nami w zakresie programu kooperacji ukierunkowanego na wspólny rozwój w ramach prawa międzynarodowego w celu wzmocnienia trwałego współistnienia społeczności” - napisała Rodriguez.
„Prezydencie Donaldzie Trumpie, nasze narody i nasz region zasługują na pokój i dialog, a nie na wojnę. Takie było zawsze przesłanie prezydenta Nicolasa Maduro i takie jest obecnie przesłanie całej Wenezueli. To jest Wenezuela, w którą wierzę i której poświęciłam życie. Marzę o Wenezueli, w której wszyscy dobrzy Wenezuelczycy mogą się zjednoczyć. Wenezuela ma prawo do pokoju, rozwoju, suwerenności i przyszłości” - zakończyła.
USA: Blokada morska i żądania naftowe
Komentując te słowa w niedzielę, sekretarz stanu USA Marco Rubio mówił, że będzie oceniał wenezuelskie władze po czynach, a nie po słowach. Zapowiadał też, że dopóki nie zostaną spełnione amerykańskie żądania, m.in. w sprawie wpuszczenia amerykańskich firm do sektora naftowego, w mocy pozostanie morska blokada tankowców wpływających i wypływających do Wenezueli. Trump groził tymczasem, że jest gotowy przeprowadzić drugą falę ataków przeciwko temu państwu.
Wenezuelski minister obrony Vladimir Padrino ogłosił w niedzielę, że armia uznała przejęcie przez Rodriguez obowiązków głowy państwa, co wcześniej miał usankcjonować Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości tego państwa.
Dlaczego Trump wybrały Rodriguez?
Jak napisał w niedzielę „New York Times”, mimo wieloletnich związków z reżimem, Delcy Rodriguez została wybrana przez administrację Trumpa jako „akceptowalna kandydatka” do zastąpienia Maduro, przynajmniej na razie. Miała ona wzbudzić szacunek przedstawicieli administracji za to, że pod jej przewodnictwem wenezuelski sektor naftowy zdołał zwiększyć produkcję mimo ciążących na nim sankcji. Według „NYT”, ludzie Trumpa zostali przekonani przez „pośredników”, że Rodriguez będzie chronić i dbać o amerykańskie inwestycje w źródła energii w Wenezueli. Jeden z cytowanych oficjeli stwierdził, że był to „łatwy wybór”.
Dziennik zaznaczył, że mimo intensywnych i długotrwałych zabiegów o poparcie, Trump nigdy nie polubił ubiegłorocznej noblistki, przywódczyni wenezuelskiej opozycji Marii Coriny Machado. W sobotę ocenił, że - mimo znaczącego zwycięstwa w wyborach zastępującego ją kandydata - nie posiada ona wystarczającego szacunku i popularności wewnątrz kraju.
Delcy Rodriguez – twardogłowa „tygrysica”, która zastąpiła Maduro
Delcy Rodriguez, która przejęła obowiązki prezydenta Wenezueli po obaleniu przez USA Nicolasa Maduro, od wielu lat pełni wysokie funkcje w reżimie i uznawana jest za twardogłową socjalistkę. Sam Maduro porównywał ją do „tygrysicy” za obronę stanowiska rządu na arenie międzynarodowej.
W sobotę nad ranem czasu miejscowego siły USA przeprowadziły atak na Caracas i kilka innych miast Wenezueli. W czasie operacji Maduro i jego żona Cilia Flores zostali schwytani i wywiezieni z kraju. Sąd Najwyższy przekazał obowiązki głowy państwa Rodriguez, dotychczasowej wiceprezydentce.
Maduro wyznaczył ją na to stanowisko w 2018 roku. Od 2020 r. łączyła je z posadą ministry gospodarki i finansów, a od 2024 r. także ministry ds. ropy naftowej. Jako wiceprezydentka była oficjalną szefową agencji wywiadowczej SEBIN, określanej jako tajna policja wenezuelskiego reżimu.
– Nie jest umiarkowaną alternatywą dla Maduro. Była jedną z najpotężniejszych i najbardziej twardogłowych postaci w całym systemie – powiedział stacji CNN analityk z Jack D. Gordon Institute, były turecki dyplomata w Wenezueli Imdat Oner.
Prawnik i analityk polityczny Jose Manuel Romano ocenił natomiast, że Rodriguez jest „bardzo prominentną” postacią w wenezuelskim rządzie i cieszyła się „pełnym zaufaniem” Maduro.
– To kobieta o dużych zdolnościach przywódczych i do kierowania zespołami. Skupia się na wynikach i ma znaczny wpływ na cały aparat rządowy, w tym na ministerstwo obrony. To bardzo ważne w obecnych okolicznościach – ocenił.
Rodriguez urodziła się w 1969 roku w Caracas. Jest córką Jorge Antonio Rodrigueza, lewicowego działacza i bojówkarza, który zmarł w areszcie, gdzie trafił za udział w porwaniu amerykańskiego biznesmena. Jej brat, Jorge Rodriguez, jest obecnie przewodniczącym wenezuelskiego parlamentu.
P.o. prezydenta Wenezueli jest z wykształcenia prawniczką. W politykę zaangażowana była już w czasie prezydentury Hugo Chaveza, ale w 2013 roku, gdy zastąpił go Maduro, jej pozycja zaczęła się umacniać. W latach 2013-2014 kierowała resortem komunikacji i informacji, a następnie – ministerstwem spraw zagranicznych.
W 2017 roku Rodriguez zrezygnowała z tego stanowiska, by pokierować budzącą kontrowersje konstytuantą, która rozszerzyła uprawnienia Maduro. Gdy odchodziła z funkcji szefowej MSZ, Maduro pochwalił jej działania w obronie stanowiska socjalistycznego rządu na arenie międzynarodowej.
– Naprawdę zasługuje na uznanie całego kraju, ponieważ broniła suwerenności Wenezueli, pokoju i niepodległości jak tygrysica. Gratulacje towarzyszko! Dobra robota – powiedział wtedy Maduro.
Ogłaszając w 2018 roku wybór Rodriguez na stanowisko wiceprezydentki, Maduro określił ją natomiast jako „młodą, odważną, doświadczoną kobietę, córkę męczennika, rewolucjonistkę, sprawdzoną w tysiącu bitew”.
Po pojmaniu Maduro prezydent USA Donald Trump zasugerował, że Rodriguez jest skłonna współpracować i spełni amerykańskie żądania. Później zagroził jej jednak, że „zapłaci cenę wyższą niż Maduro”, jeśli „nie zrobi tego, co słuszne”.
Sama Rodriguez przejęła w sobotę obowiązki Maduro i przewodniczyła sesji Rady Obrony Narodowej, gdzie pojawiła się u boku ministrów i wysokiej rangi urzędników. W transmitowanym w telewizji przemówieniu zażądała uwolnienia Maduro, którego określiła jako „jedynego prezydenta” Wenezueli. (PAP)
wia/ ap/
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ adj/
