Premier Kanady z zadowoleniem przyjął propozycję Unii Europejskiej w sprawie nowej formuły współpracy – podano w środę w komunikacie biura prasowego premiera Marka Carneya po rozmowach z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen.
Szefowa KE zadeklarowała w tym dniu, że chce współpracować z premierem Kanady nad otwarciem dla jego kraju drogi do uzyskania statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE. Carney słuchał orędzia von der Leyen o stanie UE w Parlamencie Europejskim jako gość honorowy.
„To jest unikatowe podejście, które wypracujemy razem” – napisano w podsumowującym rozmowę komunikacie biura prasowego premiera Kanady.
Carney w rozmowie z von der Leyen podziękował jej za zaproszenie, podkreślając, że to sygnał „pogłębiających się relacji między Kanadą a UE”. Kanadyjski premier „z zadowoleniem przyjął propozycję przewodniczącej, by Kanada i UE zmierzały poza Comprehensive Economic and Trade Agreement (CETA) między Kanadą a UE, w stronę silniejszego i bardziej ambitnego sojuszu w przyszłości”.
„Liderzy podkreślili, że Kanada i Europa powinny zabezpieczyć swoją strategiczną autonomię poprzez głęboką współpracę w pełnym zakresie naszych strategicznych możliwości” – przekazano w komunikacie.
Współpraca miałaby dotyczyć m.in. minerałów krytycznych, możliwości przemysłu obronnego, sztucznej inteligencji (AI), możliwości obliczeniowych, bezpieczeństwa energetycznego, przestrzeni kosmicznej oraz usług finansowych i płatności. Rozmowa Carneya i von der Leyen dotyczyła też handlu cyfrowego poza sektorem rolnym oraz „szerokiego zakresu usług”.
W orędziu o stanie UE von der Leyen mówiła, że chodzi o stworzenie z Kanadą „przestrzeni wspólnego dobrobytu i bezpieczeństwa gospodarczego”. Zapowiedziała też współpracę w dziedzinie inteligentnej produkcji, stworzenie sojuszu technologicznego, integrację „przemysłowych baz obronnych”, a Arktyka ma się stać „sztandarowym projektem.
Kanda członkiem "stowarzyszonym"?
W minioną niedzielę amerykański „Wall Street Journal” („WSJ”) napisał, że Carney, dążąc do zacieśnienia związków Kanady z Unią Europejską, rozważa formułę „członkostwa stowarzyszonego” w UE.
Carney komentował w niedzielę, że Kanada chce stworzyć z UE „unikatowy sojusz”, jednak nie stara się zostać krajem członkowskim UE.
Kiedy na początku 2025 r., po ponownym objęciu urzędu prezydenta USA przez Donalda Trumpa relacje Kanady z USA zaczęły się pogarszać, zarówno z powodu ceł, jak i wypowiedzi Trumpa o „51. stanie”, aneksji i rzekomym złym traktowaniu USA przez Kanadę, rząd w Ottawie zaczął poszukiwać szerszej współpracy z innymi partnerami. W styczniu br. Carney wygłosił w Davos szeroko komentowane wystąpienie, w którym podkreślił, że dawny porządek świata się załamuje, mocarstwa używają ekonomicznej integracji jako broni, ale „średnie mocarstwa” (middle powers – ang.) nie są bezsilne.
Pomysł istnieje już od dawna
Szersza dyskusja na temat bliższych związków Kanady z UE zaczęła się w styczniu ub.r., gdy brytyjski tygodnik „Economist” opublikował analizę zatytułowaną „Dlaczego Kanada powinna dołączyć do Unii Europejskiej”, wskazującą na potrzeby UE dotyczące przestrzeni i surowców oraz potrzeby Kanady dotyczące pracowników.
Istniejące już partnerstwo Kanady z UE dotyczy także kwestii obronnych, Kanada jest jedynym krajem spoza UE, który uczestniczy w programie SAFE.
W czwartek Carney wygłosi przemówienie w Parlamencie Europejskim.
Z Toronto Anna Lach(PAP)
lach/ mal/
