REKLAMA
OKI W BANKIER.PL

Rząd opodatkuje lokaty? Zrobił to już dawno

Krzysztof Kolany2020-04-20 06:00główny analityk Bankier.pl
publikacja
2020-04-20 06:00
Dodaj Bankier.pl w Google

W Święta Wielkanocne spore poruszenie wywołała niefortunna wypowiedź prezesa PFR, z której niektórzy wywnioskowali, jakoby rząd planował opodatkowanie oszczędności Polaków trzymane w bankach. Tyle tylko, że te pieniądze są opodatkowane od dawna.

Burzę wywołała rozmowa z prezesem Polskiego Funduszu Rozwoju Pawłem Borysem w Telewizji Trwam. Prowadzący wywiad zadał pytanie o to, czy Polacy nie mogliby „sfinansować potrzeb państwa” przy użyciu 900 mld złotych ulokowanych w bankach. W domyśle chodziło o emisję skarbowych obligacji detalicznych, które notabene istnieją od lat i ostatnio cieszą się rekordową popularnością.

fot. Abscent / / Shutterstock

Prezes Borys chyba na chwilę stracił czujność. Zamiast jednoznacznie oddalić niebezpieczne spekulacje i wygłosić jakieś oficjalny frazes o nienaruszalności lokat bankowych, półgębkiem przyznał, że rząd „nie wyklucza” rozwiązania zasugerowanego przez rozmówcę z TV Trwam. No i się zaczęło! Rozmowa trafiła do internetu i część komentatorów wysnuła z niej błędny wniosek, jakoby rząd chciał użyć naszych pieniędzy ulokowanych w banku. Widmo „cypryzacji” depozytów niejednemu stanęło przed oczami. Zwłaszcza przy obecnym skokowym wzroście potrzeb pożyczkowych państwa lęk o bezpieczeństwo pieniędzy w bankach jest zapewne na podwyższonym poziomie.

Jednakże otwarte przywłaszczenie wkładów bankowych w stylu cypryjskim byłoby dla władz politycznym samobójstwem. Urzędujący prezydent mógłby zapomnieć o reelekcji, a większość parlamentarna zapewne nie przetrwałaby nawet kilku miesięcy. Dlatego też obecnie uważam za mało prawdopodobny scenariusz otwartego i bezpośredniego opodatkowania bankowych depozytów.

Jak władza zabiera oszczędności

Władza ma jednak wiele instrumentów, aby nieco odciążyć portfele oszczędzających z nadmiaru gotówki. Najstarszym z nich jest inflacja. Inflacja jest "podatkiem", który państwo nakłada na nas bez ustawy i bez kontroli parlamentu. Stawka podatku inflacyjnego w krajach cywilizowanych określana jest zwykle na 2-3%. Cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego został ustanowiony na poziomie 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem o jeden punkt procentowy w górę i w dół. Jeszcze na długo przed epidemią polska Rada Polityki Pieniężnej otwarcie tolerowała podwyższoną stawkę podatku inflacyjnego oficjalnie podchodzącą pod 5%.

Inflacja w wysokości 5% oznacza, że siła nabywcza stu złotych w ciągu roku zmalała o 5 zł. Czyli sto złotych sprzed roku dysponuje teraz siłą nabywczą w wysokości ok. 95 zł. Różnicę tę zabrał emitent pieniądza, którym współcześnie jest sektor bankowy do spółki z bankiem centralnym. Ten ostatni 95% swojego zysku (dawniej zwanego rentą senioralną) wpłaca do budżetu państwa. W ten oto sposób rząd za pośrednictwem inflacji uzyskuje dodatkowe dochody kosztem nie tylko oszczędzających, ale wszystkich posiadaczy polskiej waluty. Ponadto inflacja zwiększa nominalne wpływy z podatków (głównie z VAT-u). To wyjaśnia, dlaczego rządzący tak bardzo lubią inflację i z reguły dążą do tego, by była ona jak najwyższa.

Drugim instrumentem rugowania Polaków z oszczędności jest represja monetarna rozumiana jako trwałe utrzymywanie realnie ujemnych stóp procentowych. Tak się dzieje w sytuacji, gdy bank centralny przez dłuższy czas ustala stopy procentowe poniżej poziomu inflacji cenowej. I z taką sytuacją mamy do czynienia w Polsce od ponad trzech lat (obecnie realne stopy są u nas jednymi z najniższych na świecie). Taka polityka uniemożliwia otrzymanie siły nabywczej bankowych depozytów, ponieważ ich oprocentowanie jest niższe od tempa spadku siły nabywczej pieniądza.

Gdy przeciętna lokata płaci 1%, a inflacja CPI utrzymuje się na poziomie 4%, oszczędzający realnie traci 2,88% rocznie. Z ekonomicznego punktu widzenia dla posiadacza lokaty nie ma istotnej różnicy, czy rząd (przy zerowej inflacji) nałożyłby podatek od depozytów wysokości 3% ich wartości, czy też bank centralny zaaplikuje stopy procentowe o trzy punkty procentowe poniżej inflacji cenowej.

Trzecim sposobem, w ramach którego Polacy przymusowo dzielą się z rządem swoimi oszczędnościami, jest tzw. podatek Belki, błędnie określany w ustawie mianem „podatku od zysków kapitałowych”. W przypadku lokat bankowych nie ma bowiem ani „kapitału”, ani tym bardziej „zysków”. Opodatkowany jest przychód finansowy w postaci odsetek. Stawka tego liniowego podatku wynosi 19% i to już od pierwszej złotówki przychodu (a nie zysku). Nie ma tu żadnej litości, w postaci choćby minimalnej kwoty wolnej od tego podatku.

Co więcej, jest to podatek płacony od podatku. W przypadku lokat bankowych płaci się go bowiem od inflacji. W normalnych czasach stopy procentowe banku centralnego są z reguły na podobnym (lub nieco wyższym) poziomie co inflacja cenowa. Dlatego odsetki od pieniędzy ulokowanych w bankach zwykle pozwalają jedynie na zachowanie siły nabywczej oszczędności, ale już nie na ich realne zwiększenie. A gdy do tego musimy zapłacić „Belkę”, to państwo realnie uszczupla wartość oszczędności.

Orzeł – płacisz podatek. Reszka – płacisz podatek

We współczesnej Europie opodatkowana jest praktycznie każda aktywność człowieka. Pracując, płacimy horrendalny, 40-procentowy podatek od wynagrodzenia. Oszczędzając, płacimy taksę inflacyjną i podatek Belki. Wydając pieniądze, płacimy VAT, w większości przypadków w drakońskiej wysokości 23%. Do tego dochodzi długa i ciągle rosnąca liczba dodatkowych danin na rzecz rządu i władz lokalnych: akcyza, podatki gruntowe, CIT, podatek bankowy, miedziowy, od wynajmu nieruchomości, od deszczu, od cukru, od psa i premier jeden wie, od czego jeszcze.

Stąd też wniosek taki, że władza dysponuje potężnym arsenałem nowych podatków i nie jest zmuszona do zawłaszczania pieniędzy ulokowanych w bankach. Sądzę, że w razie kryzysu finansów publicznych rząd prędzej zdecyduje się na dodatkowe opodatkowanie nieruchomości niż na sięgnięcie po wkłady bankowe ludności.

Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:
Krzysztof Kolany
Krzysztof Kolany
główny analityk Bankier.pl

Absolwent Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu. Analityk rynków finansowych i gospodarki. Analizuje trendy makroekonomiczne i bada ich przełożenie na rynki finansowe. Specjalizuje się w rynkach metali szlachetnych oraz monitoruje politykę najważniejszych banków centralnych. Inwestor giełdowy z 20-letnim stażem. Jest trzykrotnym laureatem prestiżowego konkursu Narodowego Banku Polskiego dla dziennikarzy ekonomicznych. W 2016 roku otrzymał także tytuł Herosa Rynku Kapitałowego przyznawany przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych. Telefon: 697 660 684

Tematy
Bezpłatne konto firmowe z kartą to nie chwyt marketingowy. Sprawdź, które rachunki dla biznesu są najtańsze
Bezpłatne konto firmowe z kartą to nie chwyt marketingowy. Sprawdź, które rachunki dla biznesu są najtańsze

Komentarze (45)

dodaj komentarz
ula02
Tak naprawdę takie problemy dotyczą średniej grupy społeczeństwa. Najmniej zarabiający dostaną kolejne "plus", albo zwolnienia z "czegokolwiek" (czyli ucz się człowieku jak nie pracować). Najbogatsi wymyślą nowy sposób, aby "uciec" z podatkami. A ty przeciętniaku, uczciwie pracujący i odprowadzający Tak naprawdę takie problemy dotyczą średniej grupy społeczeństwa. Najmniej zarabiający dostaną kolejne "plus", albo zwolnienia z "czegokolwiek" (czyli ucz się człowieku jak nie pracować). Najbogatsi wymyślą nowy sposób, aby "uciec" z podatkami. A ty przeciętniaku, uczciwie pracujący i odprowadzający prawdziwe podatki - płacz i płać.
innowierca
zgadza sie .Dla przykladu , moze nie jeszcze bogaty , ale wystarczy taki ktos ktos zarabia ( najlepiej jak odklada na czysto 100 000 PLN ) to on tak sie inflacji juz nie boi bo moze w miare szybko i na biezaco uciekac , chocby w rozne dobra materialne ktore mozna potem odsprzedac , chocby na aukcjach dziel sztuki.A szaraczek odkladajacy zgadza sie .Dla przykladu , moze nie jeszcze bogaty , ale wystarczy taki ktos ktos zarabia ( najlepiej jak odklada na czysto 100 000 PLN ) to on tak sie inflacji juz nie boi bo moze w miare szybko i na biezaco uciekac , chocby w rozne dobra materialne ktore mozna potem odsprzedac , chocby na aukcjach dziel sztuki.A szaraczek odkladajacy 2000 PLN na miesiac to nie moze uciec przed oddechem inflacji ::))Ale takiemu z reguly dodaja kredytu i kupuje dodatkowe mieszkanie a wtedy juz ma zajecie i wydatki ::))
pc1974
Bananowe Polin idzie na dno. Złodziejstwo kazdego kolejnego rządu jest ciraz wieksze. A Harry Poter ile dostał pensji z naszego podatku? Powiedział wam że wasz szczyt marzen to 4 tyś btutto. Ukamienować?
xenaxa
Jeżeli w tym kraju są jeszcze myślące istoty a nie tylko plujące jadrn i narzekające to wiedzą, że lokaty to dochody kapitałowe, które są opodatkowane od dawna a podatek pobiera bank. Ale najlepiej napisać hasło rząd opadatkuje lokaty a potem pół mózgi wypowiadają się internetach i na ulicach jak to znowu źle bo rząd nas okrada. Jeżeli w tym kraju są jeszcze myślące istoty a nie tylko plujące jadrn i narzekające to wiedzą, że lokaty to dochody kapitałowe, które są opodatkowane od dawna a podatek pobiera bank. Ale najlepiej napisać hasło rząd opadatkuje lokaty a potem pół mózgi wypowiadają się internetach i na ulicach jak to znowu źle bo rząd nas okrada. W szkołach podstawowych powinni uczyć ekonomii, może nie musiałabym słuchać codziennie tyłu bredni a jeszcze więcej czytać...
aleks__
Bez głębokich zmian systemowych to idziemy na dno za Grecją, Argentyna, Wenezuelą itd.
prawnuk
Grecy mieli euro. Dla polityków to żle. Dla ludzi - cudnie
prawnuk
jedno się tylko zmienilo. Bez kłopotu możemy kupić akcje na dowolnej giełdzie na świecie
krzysiek-b
NBP obniżył stopy po to aby dopasować się do reszty rynku. Gdyby stopy zostały podwyższone lub nawet niezmienione to obserwowalibyśmy silne umocnienie złotego. To niekorzystne dla naszej gospodarki i eksportu
liczygrosz
Ale korzystne dla człowieka, którego uderzają po kieszeni galopujące ceny.
prawnuk
widząc "upadek" Szwajcarii rzeczywiście widac korzyści z taniego pieniądza. Kto ci tak idityczną wiedzę wpajał? Wyższa szkoła ogórków malosolnych?

Powiązane: Podatek Belki

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki