Przyjmuje się, że kapitał wysokiego ryzyka (z ang. Venture Capital) odpowiada za finansowanie innowacyjności, a tym samym tworzenie nowych miejsc pracy. Fundusze oferują jednak nie tylko wsparcie kapitałowe, ale również często nieoceniony transfer wiedzy.
foto: Thinkstock
Trudno jest wskazać jeden konkretny etap rozwoju przedsiębiorstwa, w którym finansowanie udziałowe pod postacią venture capital jest najbardziej opłacalne. Generalną zasadą jest jednak, że fundusze preferują firmy posiadające już sprawdzony model biznesowy, co przekłada się na generowanie dodatnich przepływów pieniężnych (choć niekoniecznie muszą być one tak wysokie, aby pokryły całość kosztów). W konsekwencji istnieje potrzeba kapitałowa, której zaspokojenie powinno przełożyć się na pełne rozwinięcie skrzydeł przez dane przedsiębiorstwo. Przez pryzmat tej charakterystyki można przybliżyć sam proces pozyskiwania finansowania z funduszy VC łącznie z kluczowymi elementami, którą mogą zadecydować o naszym sukcesie w wyścigu po finansowanie.
 | » 4 zalety prowadzenia własnej firmy |
W pierwszej kolejności warto sobie uzmysłowić, że obszarami szczegółowej analizy przez inwestorów będzie nie tylko strona finansowa przedsiębiorstwa, jego dotychczasowa historia czy zespół osób, ale również - a być może przede wszystkim - potencjał podmiotu do dalszego rozwoju. Wynika to z dużego odsetka nieudanych inwestycji na rynkach VC, który powoduje, że wielkość zwrotów z firm, które odniosły sukces, musi z nawiązką rekompensować poniesioną stratę. Tym bardziej, jeżeli wziąć pod uwagę, iż fundusze same zarządzają środkami pozyskanymi od inwestorów.
Już od pierwszego kontaktu należy starać się przekonać fundusz, że rozważana inwestycja może przynieść wysoką stopę zwrotu. Każdy z dokumentów, którymi będziemy posługiwać się w tym procesie, ma inne zadanie. I tak narzędzie pierwszego kontaktu, jakim jest teaser inwestycyjny, ma na celu wywołanie u drugiej strony przeświadczenia, że warto poświęcić naszemu projektowi więcej czasu i zaprosić na spotkanie celem osobistej prezentacji projektu.
W procesie przygotowywania teasera należy zawsze mieć na uwadze, że najlepsze są konkrety, a więc im mniej tym lepiej. Należy unikać rozbudowanych i kilkunastostronicowych prezentacji. Utartym standardem rynkowym jest dokument składający się maksymalnie z dwóch stron, gdzie w zwięzły sposób przedstawia się: profil firmy i jej model biznesowy, krótką charakterystykę otoczenia rynkowego z uwzględnieniem pozycji konkurencyjnej i barier wejścia, zespół pomysłodawcy, podstawowe dane finansowe (jak przychody i zysk EBIT bądź EBITDA), strukturę kapitałową oraz oczekiwaną wielkość finansowania wraz z jego przeznaczeniem.
| »Szukasz pieniędzy na własny biznes? Rusza nowy program |
Jednym z podstawowych błędów, jakich należy się wystrzegać na początkowym etapie kontaktu z funduszem, jest przesłanie kompletnego, liczącego kilkadziesiąt stron biznesplanu. Nie możemy zapominać, iż ze względu na specyfikę swojej pracy, osoby analizujące projekty mają ograniczone ramy czasowe na dokonanie wstępnej selekcji. Tym samym rozbudowane dokumenty mogą być traktowane powierzchownie, co zwiększa ryzyko odrzucenia projektu.
Po pierwszym etapie selekcji zostaniemy zaproszeni na spotkanie, które - jeżeli okaże się owocne dla obu stron - będzie pierwszym z licznej serii zebrań. Najważniejszym elementem podlegającym ocenie (oprócz strategii rozwoju i prognoz finansowych) jest kapitał ludzki, a więc zespół odpowiadający za realizację projektu. Pomysłodawcy często zapominają, że odpowiednie wyeksponowanie kompetencji kluczowych dla powodzenia projektu osób jest niemniej istotne niż podkreślanie finansowych atutów inwestycji. Musimy bowiem pamiętać, że przedstawiciele funduszu to osoby, które podobnych spotkań odbyły już sporo w swojej karierze - nietrudno im zidentyfikować obszary odpowiedzialne za generowanie największego ryzyka dla wzrostu inwestycji.
 | » Wyszukiwarka funduszy Venture Capital |
W przypadku prognoz finansowych należy podkreślić, że same wartości wynikowe (jak wartość przychodów czy wielkość kosztów) to tylko wierzchołek góry lodowej, a analitycy są równie mocno zainteresowani założeniami, jakie leżały u podstaw estymowania wyżej przytoczonych wartości. To, co powinno się dodatkowo znaleźć w prognozach, zależy od rodzaju prowadzonej działalności. Przykładowymi wielkościami mogą być tutaj takie informacje jak prognozowana liczba unikalnych użytkowników (gdy mowa o firmach z sektora e-commerce) czy prognozowana liczba placówek wraz z danymi co do kształtowania się sprzedaży, kosztów i nakładów na pojedynczym oddziale (w przypadku firm handlowych). Właściwe podejście do sporządzania prognoz finansowych przynosi korzyści również samym pomysłodawcom - pozwala uchwycić i skwantyfikować najważniejsze czynniki wzrostu biznesu i jeszcze raz spojrzeć na nie krytycznym okiem.
Zakończenie z sukcesem etapu prezentacji (i wielu rund pytań) rozpoczyna proces negocjacji warunków umowy inwestycyjnej. Oczywistym jest, iż każda ze stron dążyć będzie do przeforsowania zapisów maksymalnie korzystnych dla siebie. Punktem spornym jest jednak nie tylko wycena, przy jakiej nastąpi wejście funduszu do spółki, ale również wielkość poszczególnych rund finansowania czy definicja "kamieni milowych", których osiągnięcie powoduje uruchomienie kolejnej transzy. Niemniej jednak, jeżeli obie strony widzą sens współpracy, to z dużą dozą prawdopodobieństwa można przypuszczać, iż będą szły na ustępstwa.
Zawarcie umowy, stanowiące zwieńczenie całego procesu, to nie koniec, a dopiero początek mariażu z funduszem VC. Dzięki zastrzykowi gotówkowemu i wsparciu, choćby w strukturyzacji rosnącego biznesu, wypracowany wzrost jego wartości może być skokowy i satysfakcjonujący dla obu stron.
Mateusz Hyży, starszy analityk, Grupa Trinity S.A.
