W 2013 roku największy napływ inwestycji zagranicznych pochodził z Wielkiej Brytanii i Niemiec. Najwięcej środków zainwestowano w sektor komunikacji i informacji. Swój kapitał z Polski wycofali inwestorzy ze Szwecji i Jersey – tak wynika z najnowszego raportu Narodowego Banku Polskiego.
Inwestycje z Wielkiej Brytanii osiągnęły poziom 3,3 mld euro, a z Niemiec 1,9 mld euro. Szwedzi wycofali 500 mln euro, a "inwestorzy z Jersey" (czyt: firmy zarejestrowane na Jersey) – 3,4 mld euro. Baliwat Jersey to małe mikropaństwo należące do Korony brytyjskiej położone na Oceanie Atlantyckim pomiędzy Francją i Wielką Brytanią. Kraj ten jest jednym z największych rajów podatkowych na świecie. Odpływ kapitału z tego regionu m.in. wynika z coraz mniejszego przyzwolenia na unikanie opodatkowania.
W 2013 roku bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce trafiały głównie do podmiotów zajmujących się informacją i komunikacją (centra biznesowe, call center). W tym sektorze zainwestowano 2,1 mld euro. Na drugim miejscu znalazły się podmioty handlu detalicznego wraz z naprawą pojazdów samochodowych i motocykli – 1,6 mld euro. Odpływ odnotowano z działalności ubezpieczeniowej i finansowej – minus 1,6 mld euro. Łączne nowe bezpośrednie inwestycje zagraniczne opiewają na kwotę 5,6 mld euro.
7,8 mld euro dywidendy z Polski
Z kolei dochody inwestorów bezpośrednich z tytułu dokonanych w Polsce inwestycji przekroczyły 13,7 mld euro, z czego zadeklarowane dywidendy to ponad 7,8 mld euro. NBP podkreśla, że reinwestowane zyski ukształtowały się na poziomie 4,1 mld euro, a dochody z tytułu odsetek – 1,7 mld euro. Najwięcej zarobili u nas Niemcy, bo ponad 3 mld euro. Na drugim miejscu znalazły się Niderlandy (2,9 mld euro), a na trzecim inwestorzy z Francji (1,6 mld euro). Największe dochody przynosiły inwestycje w przetwórstwie przemysłowy (5,5 mld euro) oraz działalności finansowej i ubezpieczeniowej (2,8 mld euro).
Kapitał zagraniczny jest ważny. Zwykle wraz z nim sprowadzane są nowe technologie, know how, etc. Niemniej powoli przestaje on być wyznacznikiem rozwoju, a zaczyna być postrzegany jako „kolonizacja”. Polscy przedsiębiorcy coraz częściej narzekają, że państwo o wiele lepiej traktuje zachodnie firmy niż rodzime oferując im m.in. intratne zwolnienia podatkowe. Wciąż główną przyczyną inwestycji w Polsce są niskie koszty pracy i istnieje spore ryzyko, że wzrost wynagrodzeń doprowadzi do odpływu BIZ-ów.
Nie bójmy się BIZ-ów, ale im nie pobłażajmy
To spora blokada dla rozwoju społecznego, bo jeszcze przez kilka dobrych lat rodzimy kapitał nie będzie w stanie zastąpić zagranicznego. Jednocześnie nie jest tajemnicą, że suma podatku dochodowego płaconego przez firmy w Polsce to ok. 24 mld zł – czyli 6 mld euro, co stanowi 9% dochodów z tytułu podatków do budżetu państwa.
Nie ma powodu do tego, by zniechęcać zachodni kapitał do inwestycji w Polsce, ale czas specjalnych preferencji powoli się kończy, bo tracą na tym nie tylko polskie firmy (konkurencja podatkowa i kosztowa), ale przede wszystkim przeciętny podatnik - zyski z Polski idą na „opłacanie np. francuskich”, a nie polskich emerytur. Niemniej transformacja nie może mieć agresywnego charakteru – przechodzenie z ilości w jakość zajmie lata, ale powinno się opłacić.
Łukasz Piechowiak
