W I poł. 2025 r. Polacy rozpoczęli budowę 1876 domów jednorodzinnych w oparciu o zgłoszenie, a więc bez konieczności ubiegania się o pozwolenie budowlane – wynika z danych Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. To najwyższy wynik od dziewięciu lat.
Choć od ustanowienia przepisów umożliwiających budowę 70-metrowych domów wyłącznie w oparciu o zgłoszenie budowy minęły już ponad trzy lata, to wciąż nie możemy mówić o wystrzale zainteresowania Polaków tą formą budownictwa. Z roku na rok udział budów bez pozwoleń jednak rośnie.
Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, w I poł. 2025 r. Polacy ruszyli z pracami przy budowie 1876 takich domów. To najwyższy wynik zanotowany w pierwszym półroczu od 2016 r. Budów wymagających jedynie zgłoszenia przybywa w ostatnim czasie szybciej (+9,3 proc. r/r) niż tych rozpoczynanych w oparciu o pozwolenie (+1,5 proc. r/r).
Tym samym ich udział w rynku stale rośnie. Jeszcze w latach 2019 – 2020 oscylował wokół 2 proc., w I poł. 2022 r. dobił do 3 proc., a w I poł. 2025 r. wyniósł 4,6 proc. (+0,3 pp. r/r). Wciąż jest on jednak znacznie niższy niż jeszcze w 2016 r., gdy udział domów bez pozwoleń przekraczał 6,5 proc.
Ponad połowę spośród zgłoszonych budów te dotyczące 70-metrowych, dwukondygnacyjnych domów, stawianych w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. GUNB w I poł. 2025 r. zaraportował 1045 takich budów – o 34 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Był to jednocześnie wyższy wynik od zanotowanego w całym 2023 r.
Więcej niż co piąty dom w oparciu o zgłoszenie zaczęto stawiać w woj. mazowieckim (395). Więcej niż 100 takich budów zanotowano także w województwach:
- wielkopolskim (240),
- łódzkim (152),
- śląskim (149),
- dolnośląskim (129),
- pomorskim (125),
- kujawsko-pomorskim (122),
- lubelskim (103)
Domy coraz mniejsze, ale to sprawka deweloperów
Obecny rok jest kolejnym, w którym kurczy się powierzchnia oddawanych do użytku lokali mieszkalnych. Wyraźniej od mieszkań kurczą się jednak domy jednorodzinne. Te oddane do użytku w II kw. 2025 r. miały średnio 127 mkw. – o 1,8 mkw. mniej niż trzy miesiące wcześniej, o 4,3 mkw. mniej niż przed rokiem oraz o blisko 8 mkw. mniej niż w analogicznym okresie 2019 r.
Biorąc pod uwagę całe pierwsze półrocze 2025 r., przeciętna powierzchnia oddanego do użytku domu jednorodzinnego wyniosła 127,9 mkw. Tymczasem jeszcze w 2010 r. stawiano w Polsce przeciętnie 145-metrowe domy.
Za tymi z roku na rok coraz niższymi statystykami stoją jednak deweloperzy. Jak wynika z tych samych danych GUS-u, średnia powierzchnia blisko 13,4 tys. domów jednorodzinnych oddanych do użytku przez deweloperów wyniosła niespełna 95 mkw. Domy oddane w tym samym czasie przez inwestorów indywidualnych miały przeciętnie 141,3 mkw.
