Resort zdrowia przygotował założenia strategii działań profilaktycznych na najbliższą dekadę. Zakładają one m.in. ograniczanie czynników ryzyka chorób przewlekłych.
W wykazie prac rządu opublikowano założenia do projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Narodowego Programu Zdrowia (NPZ) na lata 2027-2036.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami NPZ sporządza się na nie mniej niż 5 lat. Obecny obowiązuje do końca 2026 r. „Biorąc pod uwagę długofalową specyfikę zdrowia publicznego oraz konieczność konsekwentnych i niezakłócanych działań, planuje się ustanowienie NPZ na okres 10 lat, od 2027 r. do 2036 r." - napisano w dokumencie.
Według zapisów Programu głównymi zagrożeniami zdrowotnymi w Polsce są choroby przewlekłe. Chodzi m.in. o choroby układu krążenia, nowotwory, cukrzycę i choroby układu oddechowego. Są one w dużej mierze związane z niezdrowym stylem życia, w tym z paleniem tytoniu, nadużywaniem alkoholu, niewłaściwą dietą i niską aktywnością fizyczną. Dlatego NPZ wskazuje „konieczność budowania skutecznej polityki zdrowia publicznego koncentrującej się na realizacji długofalowych i opartych na dowodach naukowych działań profilaktycznych”.
Najważniejsze proponowane w dokumencie rozwiązania problemów zdrowotnych Polaków obejmują m.in. aktualizację zapisów Programu oraz listy podmiotów odpowiedzialnych za realizację zadań oraz ich uproszczenie i uporządkowanie. Program ma być bardziej ukierunkowany na ograniczanie czynników ryzyka chorób przewlekłych. Ponadto przewiduje się dostosowanie działań do nowych wyzwań zdrowotnych, takich jak zmiany klimatu i choroby zakaźne.
Rozszerzony ma zostać także katalog planowanych w NPZ działań oraz precyzyjne wskazane oczekiwane efekty. Realizację Programu mają monitorować nowo wprowadzone wskaźniki.
Z danych MZ wynika, że w Polsce stopniowo poprawia się stan zdrowia społeczeństwa, ale nadal średnia długość życia w naszym kraju (78,7) jest krótsza niż średnia unijna (81,7). Ponadto w Polsce występuje wysoki poziom przedwczesnych i możliwych do uniknięcia zgonów. „W 2021 r. wskaźnik zgonów możliwych do uniknięcia dla osób poniżej 75. roku życia wynosił w Rzeczypospolitej Polskiej 290 zgonów na 100 tys. mieszkańców, co znacznie przekracza średnią unijną (180–190/100 tys.)" - napisano w dokumencie.
Narodowy Program Zdrowia ma na celu wydłużenie życia w zdrowiu oraz zmniejszenie nierówności zdrowotnych w społeczeństwie. Realizacja tego celu opiera się na czterech obszarach: zdrowe wybory, zdrowe środowiska, zdrowie psychiczne i zadania wspierające. Realizowane będą poprzez działania edukacyjne, profilaktyczne, regulacyjne i organizacyjne finansowane ze środków budżetu państwa, państwowych funduszy celowych oraz środków własnych instytucji realizujących program.
Część dot. zdrowych wyborów obejmuje promowanie zdrowego stylu życia i ograniczanie problemów związanych z używaniem tytoniu, alkoholu, narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych, uzależnieniami behawioralnymi, niewłaściwym odżywianiem, brakiem aktywności fizycznej oraz zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
Kolejny obszar – zdrowe środowiska – dotyczy tworzenia bezpiecznych i zdrowych warunków życia, nauki i pracy, ograniczanie wpływu czynników środowiskowych i zmian klimatu na zdrowie, zapobieganie chorobom zawodowym oraz przeciwdziałanie lekooporności.
Zdrowie psychiczne – to moduł odnoszący się do wspierania zdrowia psychicznego na każdym etapie życia, zapobiegania samobójstwom, ograniczania problemów związanych z nadmiernym korzystaniem z technologii cyfrowych oraz wsparcia zdrowia psychicznego seniorów.
Z kolei zadania wspierające dotyczą zwiększania świadomości zdrowotnej społeczeństwa, wzmacniania systemu zapobiegania chorobom zakaźnym, dostosowywania działań do zmian demograficznych oraz rozwijania naukowych podstaw zdrowia publicznego.
NPZ opiera się również na zasadzie „Zdrowie we wszystkich politykach" (Health in All Policies), zakładającej, że za zdrowie społeczeństwa odpowiadają nie tylko służba zdrowia, ale także działania związane m.in. z edukacją, środowiskiem, transportem i warunkami pracy. (PAP)
kra/ mark/
