Zaskakująca decyzja Rezerwy Federalnej o utrzymaniu bez zmian programu masowego skupu aktywów ucieszyła inwestorów. Komentatorzy podkreślają, że to dobra decyzja w kontekście niepewności ws. wyników batalii w Kongresie o nowy budżet i podniesienie limitu długu.
Fed, amerykański bank centralny, zdecydował w środę o utrzymaniu bez zmian realizowanej dotychczas kryzysowej strategii zasilania gospodarki tanim pieniądzem poprzez skupowanie co miesiąc obligacji skarbowych i hipotecznych o wartości 85 mld USD.
Ta decyzja była wielkim zaskoczeniem dla rynków finansowych, gdyż Fed już w czerwcu sygnalizował, że zacznie ograniczać skupowanie aktywów. Wall Street miał nadzieję na jak najmniejszą - nie większą niż o 10 mld - redukcję, bo dzięki temu programowi stopy oprocentowania pozostawały na bardzo niskim poziomie, przyczyniając się do tegorocznych silnych wzrostów na giełdach.
| »Fed zaskoczył. Nie ma redukcji QE3 |
Tymczasem w środę Fed odłożył decyzję o ograniczeniu skupu aktywów na później, tłumacząc, że trzeba poczekać "na więcej dowodów trwałości wzrostu" gospodarki.
Gospodarka jest słaba, ale rynki są zadowolone
W reakcji giełdy amerykańskie natychmiast wystrzeliły w górę; indeksy S&P 500 i Dow Jones Industrial osiągnęły nowe rekordowe szczyty.
"Zła wiadomość okazała się dobrą wiadomością" - ocenił główny korespondent "New York Timesa" ds. finansowych, Floyd Norris. Rynki z zadowoleniem zareagowały bowiem na decyzję Fed, mimo że powód tej decyzji jest negatywny: słaby wzrost gospodarki.
Ocenił, że decyzja Fed jest uzasadniona. Dane o zatrudnieniu w ciągu dwóch ostatnich miesięcy były bowiem słabsze niż w poprzednich miesiącach.
Także "Washington Post" ocenia, że środowa decyzja Fed świadczy o tym "jak krucha wciąż jest amerykańska gospodarka". FED bał się konsekwencji zbyt wczesnego wyjścia z kryzysowej polityki monetarnej, póki gospodarka nie zostanie w pełni uzdrowiona. Tuż po tym jak Fed zasygnalizował w czerwcu możliwość ograniczenia programu, natychmiast wzrosło oprocentowanie kredytów hipotecznych i zaostrzyły się inne warunki finansowe.
"To miód na uszy inwestorów i pozytywny sygnał dla szerokiej gamy ryzykownych aktywów. W pewnym momencie pojawią się jednak w takiej sytuacji pytania o siłę ożywienia w gospodarce" - powiedział Quincy Krosby, strateg rynkowy z Prudential Financial.
Jego zdaniem, jednym z powodów powstrzymania się przez Fed od ograniczania skupu obligacji już teraz jest trwająca debata o budżet Stanów Zjednoczonych.
"Wszyscy jesteśmy lekko otumanieni decyzją Fed, ale to superuczucie, mieć teraz akcje w portfelu. Będziemy mieli nadal napływy świeżego pieniądza na rynek, a to znajdzie odzwierciedlenie w wycenach" - dodał Erik Davidson z Wells Fargo Private Bank.
"Opóźnienie to dobra polityka. (...) Doceniamy tę decyzję ze względów ekonomicznych" - ocenił Ian Shepherdson z Pantheon Macroeconomics. Podkreślił jednocześnie, że decyzja pokazuje słabości strategii komunikacji Fed, a nawet obnaża "poważne braki w wiarygodności".
Teraz trzeba czekać na decyzję Kongresu
W swym środowym komunikacie Fed odnotował, że "polityka fiskalna ogranicza wzrost gospodarczy". Biorąc pod uwagę obecne spory budżetowe w Kongresie USA, nie ma wielkich szans, by zaszły tu jakieś zmiany, a Republikanie i Demokraci porozumieli się w sprawie np. zastąpienia automatycznych cięć z marca (tzw. sekwestr) mniej bolesnymi dla gospodarki oszczędnościami.
Dlatego komentatorzy podkreślają, że decyzja jest też słuszna w kontekście szykującej się batalii parlamentarnej o nową ustawę budżetową (obecna kończy się 30 września), bez której rząd i agendy federalne przestaną funkcjonować, oraz zwiększenie limitu długu publicznego (obecnie 16,7 bln USD), który - jak szacuje resort finansów - zostanie osiągnięty w połowie października.
"Zakładając, że Kongres będzie teraz walczył przez najbliższe miesiące, potencjalnie podważając zaufanie biznesu i konsumentów, decyzja Fed o niepodejmowaniu decyzji jest wsparciem dla gospodarki w czwartym kwartale, który może być bardzo trudny" - powiedział Shepherdson.
W tym samym dniu, gdy zbierał się Fed, Republikanie powtórzyli, że uzależniają swą zgodę na budżet i podniesienie limitu długu od obcięcia finansowania na znienawidzoną przez nich reformę systemu opieki zdrowotnej, tzw. Obamacare - flagowego projektu prezydenta Baracka Obamy z pierwszej kadencji. Brak porozumienia ws. długu grozi po raz pierwszym w historii USA ogłoszeniem niewypłacalności USA.
"Jeśli politycy naprawdę będą tak nieodpowiedzialni, to równie nieodpowiedzialne byłoby założenie Fedu, że ostatnia poprawa gospodarcza będzie kontynuowana" - uważa Norris.
"WP" ocenia, że decyzja Fed dostarcza stabilności samej instytucji, gdyż bank stoi przed wieloma zmianami personalnymi w związku z końcem kadencji kilku członków, w tym samego prezesa Bena Bernankego - 31 stycznia. Biały Dom zapowiedział, że decyzje w sprawie jego następcy ogłosi niebawem. Faworytką jest obecna wiceprezes Rezerwy Federalnej Janet Yellen, która blisko współpracuje z Bernankem w działaniach na rzecz walki z bezrobociem.
Komentatorzy podkreślają, że środowa decyzja Fed jest zwycięstwem Bernankego i jego sojuszników, którzy wskazują na korzyści z programu masowego skupowania aktywów. Od decyzji Fed zdystansował się tylko jeden członek komitetu Fed - prezes banku centralnego Kansas City Esther George, który wskazał na obawy, że łatwy pieniądz niesie ryzyko pobudzania przyszłej inflacji i niestabilności finansowej.
Działania podjęte przez Fed w miesiącach następujących po kryzysie finansowym - jak ratowanie banków, cięcia stóp procentowych i pompowanie pieniędzy w gospodarkę - były przyjmowane jako niezbędne, by zapobiec podobnej jak w latach 30. wielkiej recesji. Ale wraz z powrotem gospodarki na ścieżkę wzrostu rósł chór krytyków, w tym także wewnątrz samego Fed, że należy powrócić do bardziej tradycyjnej polityki monetarnej.
Osoby temu przeciwne, jak noblista w dziedzinie gospodarki Paul Krugman, wskazywały jednak, że wzrost gospodarczy jest zbyt słaby, a tempo tworzenie nowych miejsc pracy zbyt wolne. Choć bezrobocie maleje i w sierpniu było na poziomie 7,3 proc., to eksperci podkreślają, że wynika to częściowo z faktu, że więcej ludzi przestało aktywnie szukać pracy, a wtedy nie zalicza się już ich do bezrobotnych.
| »Po decyzji Fedu giełdy w USA wystrzeliły w górę |
Podczas konferencji prasowej w środę Bernanke podtrzymał też drugi element, jaki składa się na strategię Fed pobudzania tempa wzrostu zatrudnienia, a mianowicie utrzymywanie oprocentowania stóp na bardzo niskim, bliskim zero poziomie. Szef Fed powiedział, że nie będzie podwyżki benchmarkowej stopy tak długo, jak stopa bezrobocia nie spadnie "znacząco poniżej" 6,5 proc.
Z Waszyngtonu Inga Czerny (PAP)
pr/ icz/ zab/
