Podwyżka wynagrodzenia minimalnego oznacza nie tylko więcej pieniędzy dla pracowników. Wraz ze zmianą najniższej pensji wzrosną inne świadczenia powiązane z nią. Należy do nich m.in. dodatek za pracę w nocy, wysokość oraz podstawa wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego.
W przyszłym roku pracowników czekają dwie podwyżki płacy minimalnej. Pierwsza z nich będzie mieć miejsce w 1 stycznia 2024 r., natomiast w połowie roku – od 1 lipca 2024 r. – wynagrodzenie minimalne ponownie wzrośnie o kilkadziesiąt złotych. Obecnie rząd przedstawił swoją propozycję, która zostanie przedyskutowana ze związkami zawodowymi oraz organizacjami pracodawców. Według szacunków podwyżka wynagrodzenia minimalnego dotknie ok. 3,6 mln Polaków.
Wyższa płaca minimalna oznacza nie tylko więcej pieniędzy dla pracowników otrzymujących najniższą krajową. Jej wzrost wpływa także na wynagrodzenie innych zatrudnionych osób. Sprawdź, z jakimi wskaźnikami powiązana jest pensja minimalna.
Wynagrodzenie minimalne i minimalna stawka godzinowa
Obecnie płaca minimalna od 1 stycznia 2023 r. wynosi 3490 zł brutto. Już od początku lipca br. jej kwota wzrośnie do 3600 zł brutto miesięcznie. Na kolejną podwyżkę trzeba będzie poczekać pół roku. Zgodnie z propozycją rządową od 1 stycznia 2024 r. wynagrodzenie minimalne wyniesie 4242 zł. Kolejna waloryzacja pensji będzie mieć miejsce w połowie roku. Bazując na dotychczasowych ustaleniach, od 1 lipca 2024 r. płaca minimalna wyniesie 4300 zł.
W związku ze wzrostem płacy minimalnej w przyszłym roku wyższa będzie także minimalna stawka godzinowa. Od 1 stycznia 2024 r. ma wynieść 27,70 zł za godzinę pracy. Natomiast w drugim półroczu przyszłego roku, tj. od 1 lipca, wzrośnie do kwoty 28,10 zł za godzinę.
Płaca minimalna a składki ZUS i podatki
Wzrost minimalnego wynagrodzenia nierozerwalnie powiązany jest z wysokością podatku dochodowego do zapłaty, sumy składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, wypadkowe oraz chorobowe) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Są to potrącenia z pensji osoby zatrudnionej. Pracownik otrzymujący od 1 stycznia przyszłego roku miesięcznie płacę minimalną 4242 zł brutto zapłaci składki na ubezpieczenia w następującej wysokości:
- na ubezpieczenie emerytalne – 414,02 zł,
- na ubezpieczenie rentowe – 63,63 zł,
- na ubezpieczenie chorobowe – 103,93 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne – 329,44 zł.
Pensja brutto pomniejszona zostanie również o podatek dochodowy. Miesięczna zaliczka wynosi 109 zł. Warto pamiętać, że do kwoty 30 tys. zł obowiązuje kwota wolna. Taka część rocznej podstawy do opodatkowania będzie zwolniona z konieczności opłacania daniny publicznej.
Natomiast po drugiej podwyżce minimalnego wynagrodzenia (od 1 lipca 2024 r.) pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę otrzymujący pensję w wysokości 4300 zł brutto zapłacą składki w kwocie:
- na ubezpieczenie emerytalne – 419,68 zł,
- na ubezpieczenie rentowe – 64,5 zł,
- na ubezpieczenie chorobowe – 105,35 zł,
- na ubezpieczenie zdrowotne – 333,94 zł.
Wynagrodzenie minimalne od lipca będzie pomniejszone o 115 zł zaliczki na podatek dochodowy. Reasumując, pensja minimalna netto wzrośnie z sumy 3221,98 zł (od stycznia do końca czerwca 2024 r.) do kwoty 3261,53 zł – od 1 lipca 2024 r.
Wynagrodzenie minimalne wpływa na kwoty zasiłku chorobowego i macierzyńskiego
Pozostańmy jeszcze na chwilę przy składkach społecznych oraz związanych z nimi ubezpieczeniami. Wzrost wynagrodzenia minimalnego wpływa również na podstawę wymiaru zasiłku wypłacanego w przypadku choroby ubezpieczonego oraz zasiłku macierzyńskiego.
W związku z tym w okresie od stycznia do czerwca 2024 r. minimalna podstawa wymiaru zasiłków wyniesie 3660,42 zł. Z kolei od lipca do końca przyszłego roku będzie to 3710,47 zł. Podstawa dotyczy pracowników zatrudnionych w ramach umowy o pracę na pełny etat.
Wyższy dodatek za pracę w nocy
Co jeszcze zmienia się wraz z podwyżką wynagrodzenia minimalnego? Wyższy będzie dodatek wypłacany za pracę w porze nocnej tj. pomiędzy godziną 21:00 a 7:00. Dodatek ustalany jest na poziomie 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Znaczenie ma również liczba godzin pracujących w poszczególnych miesiącach roku. W praktyce oznacza to, że od przyszłego roku świadczenie będzie się kształtować następująco:
- styczeń: 5,05 zł/godz.,
- luty: 5,05 zł/godz.,
- marzec: 5,05 zł/godz.,
- kwiecień: 5,05 zł/godz.,
- maj: 5,30 zł/godz.,
- czerwiec: 5,30 zł/godz.,
- sierpień: 5,12 zł/godz.,
- wrzesień: 5,12 zł/godz.,
- październik: 4,67 zł/godz.,
- listopad: 5,66 zł/godz.,
- grudzień: 5,38 zł/godz.
Wynagrodzenie za postój a minimalna pensja
Wzrost minimalnej płacy w 2024 roku wpłynie na wynagrodzenie przysługujące pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy osobie zatrudnionej w takiej sytuacji przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 proc. wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. W przyszłym roku od stycznia do czerwca będzie to 2 545,2 zł, a w drugiej połowie roku 2 580 zł.
Odprawa a wynagrodzenie minimalne
Z płacą minimalną związana jest również wysokość odprawy pieniężnej dla osób zatrudnionych, z którymi pracodawca rozwiązuje umowę z przyczyn niedotyczących pracowników. W takiej sytuacji pracodawca zobowiązany jest do wypłacenia odprawy pieniężnej. Jej kwota uzależniona jest od stażu pracy i wypłacana jest w wysokości:
- jednomiesięcznego wynagrodzenia - pod warunkiem, że pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata,
- dwumiesięcznego wynagrodzenia pracownikowi, który był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat,
- trzymiesięcznego wynagrodzenia dla osób zatrudnionych u danego pracodawcy powyżej 8 lat.
Jednocześnie przepisy wskazują górną granicę odprawy pieniężnej - nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. W okresie od stycznia do czerwca 2024 r. będzie to kwota 63 630 zł. Natomiast od lipca do grudnia 2024 r. wyniesie 64 500 zł.
Płaca minimalna wpłynie na grzywny i mandaty
Wraz z podwyżką minimalnego wynagrodzenia zwiększają się widełki grzywy na wykroczenia skarbowe. Kary ustalane są w przedziale od 1/10 do 20-krotności płacy minimalnej. Oznacza to, że w przyszłym roku zmienią się dwukrotnie. Grzywna będzie mieścić się w granicach:
- styczeń – czerwiec: od 424,20 do 84 840 zł,
- lipiec – grudzień: od 430 do 86 000 zł.
Wzrosty dotyczą też grzywny nałożonej mandatem karnym. Zgodnie z przepisami kara grzywny w takimi przypadku musi mieścić się w granicach nieprzekraczających pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. Od stycznia 2024 r. maksymalna kara grzywny nałożonej mandatem wyniesie 21 210 zł, a od lipca górna granica będzie na poziomie 21 500 zł.
Z kolei wyrokiem nakazowym można wymierzyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających dziesięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, czytamy w kodeksie karno-skarbowym. W związku z tym maksymalna kara grzywny w tym przypadku wyniesie:
- w pierwszej połowie roku 42 420 zł (styczeń – czerwiec),
- w drugiej połowie roku: 43 000 zł (lipiec – grudzień).
Minimalna pensja oddziałuje również na właścicieli samochodów. Wysokość kary za brak OC pojazdu jest waloryzowana w stosunku do płacy minimalnej obowiązującej w danym roku. W praktyce oznacza to, że w przyszłym roku kwota kary za brak OC będzie aktualizowana podwójnie – w styczniu oraz w lipcu. Tak jak miało to miejsce w tym roku.
Przeczytaj także
Wyższe koszty zatrudnienia dla pracodawców
Powyżej omówiliśmy, w jaki sposób podwyżka płacy minimalnej wpływa na sytuację finansową pracowników. Zaglądamy teraz na drugą stronę medalu, czyli do kieszeni pracodawców.
Dla nich wzrost wynagrodzenia minimalnego oznacza wyższe koszty zatrudnienia. W ich skład wchodzi nie tylko sama pensja brutto wypłacana pracownikowi, ale również składki społeczne opłacane przez zatrudniającego oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
