Niemal codziennie każdy przedsiębiorca zawiera transakcje kupna – sprzedaży z innymi przedsiębiorcami. Zdarza się, że wydany towar posiada wady lub nie odpowiada wcześniejszym ustaleniom. W przypadku wady towaru sprzedawanego pomiędzy przedsiębiorcami nabywcy przysługują uprawnienia z tytułu rękojmi towaru.
W praktyce rzeczy mogą mieć wady prawne oraz fizyczne. Te pierwsze to takie, w której rzecz sprzedana stanowiłaby własność osoby trzeciej, albo była obciążona innym prawem osoby trzeciej. Z kolei wady fizyczne to te, które zmniejszają wartość lub użyteczność sprzedanej rzeczy, łącznie z przypadkiem, gdy rzecz została wydana w formie niekompletnej.
- Co do zasady sprzedawca w ramach rękojmi ponosi wobec kupującego odpowiedzialność z tytułu wad rzeczy sprzedanej. Odpowiedzialność ta jednak nie jest bezwzględna. Przede wszystkim, strony umowy jako profesjonaliści na rynku odpowiedzialność tą mogą między sobą umownie wyłączać lub modyfikować – wyjaśnia Jacek Stefański z Kancelarii Michałowski Stefański Adwokaci.
- Dość często w praktyce zdarza się, że zwłaszcza sprzedający dąży do wyłączenia swojej odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Wyłączenie to nie będzie jednak skuteczne jeśli sprzedawca wadę rzeczy podstępnie zataił - dodaje.
Wyłączenie z odpowiedzialności
W niektórych przypadkach sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za wady towaru nawet, gdy rękojmia nie została przez strony wyłączona. Będzie tak się działo, gdy kupujący o wadzie wiedział w chwili zawarcia umowy, a w przypadku rzeczy oznaczonych w umowie sprzedaży rodzajowo lub mających powstać w przyszłości - jeśli kupujący wiedział o wadzie w chwili wydania rzeczy. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi jest także wyłączona, gdy wada powstała już po przekazaniu rzeczy kupującemu.
Ograniczenie odpowiedzialności
Odpowiedzialność z tytułu rękojmi może również ulec ograniczeniu. Może to wynikać z zakresu uprawnień, jakie przysługują kupującemu domagającemu się usunięcia wad rzeczy w ramach rękojmi. Kupujący może żądać:
- odstąpienia od umowy sprzedaży,
- obniżenia ceny,
- wymiany rzeczy wadliwej na wolną od wad, i
- usunięcia wady, czyli naprawy.
Nie można jednak odstąpić od umowy sprzedaży, kiedy sprzedawca natychmiast naprawi wadliwą rzecz lub usunie z niej wady. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniana lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne
Kiedy można skorzystać z rękojmi?
Jak wyjaśnia Jacek Stefański, kupujący może skorzystać z uprawnień z tytułu rękojmi tylko wówczas, gdy dochowa wymaganych prawem aktów staranności. To szczególnie istotne w relacjach pomiędzy profesjonalistami na rynku. Kupujący zawsze musi zawiadomić sprzedawcę o wadzie w terminie miesiąca od daty jej wykrycia, a gdy zbadanie rzeczy jest w stosunkach danego rodzaju przyjęte – w terminie miesiąca od chwili, w której przy zachowaniu należytej staranności kupujący mógł wadę wykryć.
W przypadku, gdy istnieje obowiązek zbadania rzeczy, zawiadomienie o wadzie musi być dokonanie niezwłocznie po zbadaniu rzeczy, chyba że wada ujawniła się później. Niedochowanie przez kupującego powyższego obowiązku może być podstawą zwolnienia się sprzedającego z odpowiedzialności z tytułu rękojmi. Zwolnienie to nie będzie jednak skuteczne nawet po upływie ww. terminów, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił albo zapewnił kupującego, że wady nie istnieją – kończy nasz ekspert.
Popraw jakość obsługi klienta
Ważne jest, aby kupujący miał świadomość ustawowych terminów, kiedy może on podnosić roszczenia wobec sprzedającego z tytułu rękojmi. W przypadku rękojmi za wady fizyczne rzeczy jest to rok, a w przypadku wad budynków trzy lata, licząc od dnia kiedy rzecz została kupującemu wydana. Dodajmy, że aby dochodzić uprawnień z tytułu rękojmi kupujący musi przede wszystkim sformułować swoje roszczenia na piśmie.
Musimy także posiadać dowody na zakup rzeczy, którą chcemy zareklamować. - Klasyczną i najbardziej powszechną formą dowodu będzie faktura VAT albo umowa, jeśli strony taką zawierały. W trakcie procedury reklamacyjnej dowodzenia może wymagać także istnienie wady, okoliczności jej powstania, i inne szczegóły w zależności od przypadku – mówi Jacek Stefański.
Pamiętajmy, aby w przypadku reklamacji komunikować się na piśmie – dotyczy to szczególnie samych okoliczności jej zgłaszania. Po drugie nie starajmy się przeszkadzać sprzedawcom w realizacji ich ustawowych obowiązków z tytułu rękojmi. Więcej regulacji dotyczących rękojmi można znaleźć w art. 556 - art. 576 k.c.
Barbara Sielicka
Bankier.pl
b.sielicka@bankier.pl
» Czy szef może zainstalować w pracy kamerę?
» Polacy coraz chętniej inwestują we własną działalność, ale obawiają się ryzyka
» Pomysł na biznes: biuro rachunkowe
