We wtorek rozpoczyna się proces w jednej z najgłośniejszych w ostatnich latach spraw spadkowych w Szwecji. W centrum sporu znajduje się jedna z ostatnich w tym kraju ordynacji rodowych – Trolle Ljungby w Skanii – której wartość szacuje się na ponad 3 mld koron.
Sąd rejonowy w Kristianstad przeznaczył 30 dni na rozprawę w sprawie, w której krewni zmarłego hrabiego Hansa-Gabriela Trolle-Wachtmeistera domagają się unieważnienia jego ostatniego testamentu. Spór spadkowy trwa od śmierci arystokraty w 2023 roku. Hrabia zmarł w wieku 100 lat, nie pozostawiając własnych dzieci, jednak historia konfliktu sięga znacznie dalej.
W skład majątku Trolle Ljungby wchodzi 12 tys. hektarów gruntów rolnych i leśnych oraz dwa zamki. Łączna wartość posiadłości szacowana jest na ponad 3 mld koron. Po wejściu w życie w 1964 roku ustawy przewidującej stopniową likwidację ordynacji rodowych Hans-Gabriel Trolle-Wachtmeister miał zostać ostatnim właścicielem ordynacji.
Przez wiele lat plan hrabiego zakładał utrzymanie majątku w całości. Całość miał odziedziczyć jego bratanek, który zamierzał wystąpić o przedłużenie funkcjonowania ordynacji. Jego syn Carl-Fredrik Wachtmeister był z kolei przygotowywany do przejęcia rodzinnego biznesu. Przez ponad dekadę mieszkał i pracował w majątku, a także pełnił funkcję dyrektora zarządzającego spółką prowadzącą działalność gospodarczą.
Konflikt o polowania zmienił wszystko
W 2019 roku sytuacja całkowicie się zmieniła. Hrabia przyznał dzierżawcy polowań w swoim majątku wyłączne prawo do organizowania polowań na jego terenach za kwotę, którą Carl-Fredrik Wachtmeister uznał za zdecydowanie zbyt niską.
Bratanek podejrzewał, że jego stryj został wprowadzony w błąd. Reakcja hrabiego była jednak gwałtowna. Wyrzucił Carla-Fredrika Wachtmeistera z majątku.
Rok później Hans-Gabriel Trolle-Wachtmeister zmienił zarówno testament dotyczący swojego prywatnego majątku, jak i testament związany z ordynacją. Zgodnie z nowymi dokumentami część majątku miała trafić do innych krewnych – małżeństwa Hansa i Kirstine von Blixen-Finecke.
Para miała odziedziczyć jeden z zamków, spółkę zarządzającą majątkiem oraz setki milionów koron. Hrabia zapisał również, że jego wolą jest, aby Carl-Fredrik Wachtmeister został wydziedziczony w możliwie największym zakresie dopuszczalnym przez prawo. Jednocześnie wyraził życzenie rozwiązania ordynacji.
Krewni kwestionują testament
Strona reprezentująca Claësa i Carla-Fredrika Wachtmeisterów twierdzi, że w momencie sporządzania testamentu hrabia miał 97 lat, cierpiał na demencję i był zdezorientowany. Według krewnych jego stan został wykorzystany przez osoby, które miały odnieść korzyść z nowych zapisów.
Wachtmeisterowie zaproponowali małżeństwu von Blixen-Finecke ugodę wartą setki milionów koron. Oferta została odrzucona. Wiosną tego roku podjęto kolejną próbę zakończenia sporu – tym razem propozycja opiewała na 1 mld koron i obejmowała jeden z zamków.
Małżeństwo również ją odrzuciło. Od początku stanowczo zaprzecza zarzutom, jakoby miało manipulować hrabią lub wykorzystywać jego demencję dla własnych korzyści.
Rodzina Wachtmeisterów pozwała natomiast małżeństwo von Blixen-Finecke, zarzucając mu doprowadzenie do zmiany testamentów poprzez „bezprawny wpływ” na hrabiego.
W sądzie padną zeznania lekarzy i prawników
Rozpoczynający się proces będzie konfrontacją dwóch wersji wydarzeń. Z jednej strony są zeznania dotyczące stanu zdrowia hrabiego w okresie, gdy zmieniał testamenty. Z drugiej – dowody przedstawiane przez małżeństwo von Blixen-Finecke, mające potwierdzać jego bliską relację ze zmarłym.
Na liście świadków znalazł się m.in. były prawnik hrabiego Carl-Fredrik Herslow oraz Axel Calissendorff, prawnik, do którego hrabia zwrócił się, gdy postanowił zmienić testamenty. Przesłuchani zostaną również lekarze i inni pracownicy służby zdrowia.
Wśród świadków ma pojawić się także finansista Erik Penser. Ostatecznie sąd będzie musiał rozstrzygnąć, czy ostatnia wola 100-letniego hrabiego rzeczywiście odzwierciedlała jego świadomą decyzję, czy też testament powstał pod wpływem innych osób.
Annika Sandholm Hellner
