Nawet 23 tys. zł "w prezencie" od banku. Tak zadziałało odkładanie 500+ na lokaty przy dwójce dzieci

Matematyka stojąca za programem "Rodzina 500+" jest prosta, ale jej wyniki mogą robić wrażenie. 10 lat comiesięcznych przelewów od państwa i przenoszenie ich tylko raz w roku na najlepsze lokaty pozwoliły rodzinom z dwójką dzieci wygenerować kapitał rzędu 136 tys. złotych i niemal 23 tys. złotych odsetek. Odsłaniamy kulisy tych liczb i przeprowadzamy pełną symulację z ostatniej dekady.

W kwietniu br. minęło 10 lat od momentu, gdy pierwsze środki z programu „Rodzina 500+” trafiły do portfeli Polaków. Choć debaty o skuteczności demograficznej transferów wciąż budzą emocje, jedno jest pewne: świadczenie na stałe wpisało się w domowe budżety. Dla wielu rodziców stało się ono jednak czymś więcej niż zasiłkiem na bieżące wydatki – stało się podstawą długofalowego oszczędzania.

Z danych ZUS wynika, że w styczniu br. wypłaty objęły 6,68 mln dzieci, co przełożyło się na kwotę 5,37 mld zł. Choć większość tych środków finansuje bieżącą konsumpcję (żywność, ubrania) oraz edukację, około 25% beneficjentów (wg danych ZPF i IRG SGH z marca 2024 r.) deklaruje odkładanie tych pieniędzy na przyszłość dzieci. W tej grupie dominuje pragmatyzm: 68% wybiera konta oszczędnościowe, a 39% lokaty terminowe.

Bank sojusznikiem walki z inflacją

Wybór choćby jednego z tych produktów (a także obligacji skarbowych) pozwolił nie tylko na bezpieczne przechowanie oszczędności, ale także zminimalizowanie negatywnych skutków inflacji. A można o niej powiedzieć wiele, ale na pewno nie to, że jej poziom był stabilny w ciągu ostatnich 10 lat.

Ostatnia dekada była dla oszczędności prawdziwym testem wytrzymałości. Przeszliśmy drogę od deflacji (-0,90% w 2016 r.) do gwałtownej inflacji (18,40% w lutym 2023 r.). W takim otoczeniu trzymanie gotówki pod poduszką nie służyło utrzymaniu jej wartości.

Ile można było odłożyć, jeśli otrzymanego świadczenia rodzice nie przeznaczyli ani jednego złotego na inny cel? To łatwo policzyć. Trudność zadania rośnie, jeśli do kalkulacji dodamy produkt oszczędnościowy w banku. Podejmując to wyzwanie, sprawdzimy, ile odsetek narosło od odłożonych środków, przy następujących założeniach:

• przez pierwszy rok środki kumulują się na nieoprocentowanym ROR,
• co 12 miesięcy cały kapitał wraz z odsetkami trafia na najwyżej oprocentowaną lokatę roczną (wg rankingów Bankier.pl).

Podany cykl powtarza się aż do marca 2026 r. Podane wyliczenia mają na celu pokazanie, ile dodatkowo można było zyskać przy minimalnym wysiłku poniesionym przez rodzica (zapoznanie się z ofertą bankową, przekazanie środków na lokatę i w niektórych przypadkach otwarcie konta w danej instytucji – raz do roku, co nie powinno zając więcej niż każdorazowo kilkanaście minut).

Wysokość odsetek byłaby wyższa przy skorzystaniu z promocyjnych ofert na krótsze terminy oraz utrzymywaniu rosnącego kapitału na koncie oszczędnościowym. Zakładamy, że rodzic pobierał świadczenie na dziecko przez cały ten okres tj. dziecko miało w momencie rozpoczęcia programu mniej niż 8 lat. 

Scenariusze oszczędnościowe: jedno dziecko

Poniższa tabela prezentuje wzrost kapitału i odsetek od marca 2017 r., (czyli po zebraniu pierwszych 6000 zł) w sytuacji, kiedy świadczenie jest wypłacane na jedno dziecko. Porównujemy dwa warianty: pobieranie świadczenia od samego startu programu (kwiecień 2016 r.) oraz od momentu zniesienia kryterium dochodowego (lipiec 2019 r.). Waloryzacja do 800 zł została uwzględniona.

Rodzice oszczędzający od debiutu programu zgromadzili 68 100 zł wpłat. Dzięki lokatom kwota ta mogła wzrosnąć o ponad 11 430 zł samych odsetek. Oznacza to, że zysk od banku stanowi aż 14,38% wszystkich zgromadzonych środków. W praktyce rodzic otrzymał od banku równowartość ponad 14 dodatkowych wypłat 800+.

W drugim scenariuszu (od lipca 2019 r.) odsetki stanowią 10,54% całości. Słabszy wynik to efekt krótszego czasu pracy pieniądza, mimo że najwyższe rynkowe stopy (3,50–8,20%) obowiązywały właśnie w ostatnich latach.

Kapitał przy dwójce: efekt skali w praktyce

W przypadku dwojga dzieci kwoty stają się jeszcze bardziej imponujące. Przy pełnym okresie oszczędzania mówimy o kapitale wynoszącym 136 200 zł i blisko 23 000 zł odsetek.

Porównując obie tabele, łatwo zauważyć pewną zależność. Przy trzymaniu się założeń wyjściowych, łatwo można oszacować, jakie powinny wyjść wyniki również dla rodzin wielodzietnych. Podstawowe wyliczenia przedstawia poniższa tabela. Różnice po przecinku wynikają z zaokrągleń matematycznych.

Dziewięć lat z najlepszymi lokatami rocznymi

Dla porządku podajemy również, które lokaty terminowe, a w szczególności jakie stawki procentowe, były podstawą do oszacowania wysokości odsetek. Tabela poniżej przedstawia nie tylko wysokość oprocentowania, ale również wskazuje, czy do skorzystania z depozytu wymagane było konto osobiste.

Specjalna oferta dla beneficjentów

W tym miejscu warto wspomnieć, że początek wprowadzenia programu „Rodzina 500 plus” był jednocześnie sygnałem dla banków, że na rynku pojawią się nowe środki, o które warto zawalczyć. W tym czasie powstało kilka ofert specjalnych, w tym m.in.

• promocja Alior Banku - „Premia Pieniężna 100 zł (wniosek Rodzina 500+)” – 100 zł za założenie Konta Rozsądnego, spełnienie warunków dotyczących wynagrodzenia i złożenia wniosku o świadczenie przez platformę internetową banku,
• Konto oszczędnościowe w Alior Banku – wyższe oprocentowanie od standardowego dla klientów, którzy złożyli wniosek o świadczenie przez platformę internetową banku,
• PKO Bank Polski i Konto za Zero dla Rodziny 500+ - preferencyjne warunki cenowe PKO Konta za Zero w zamian za wpływ świadczenia,
• Nest Bank i promocja „Nest Kieszonkowe” (start 1 sierpnia 2017 r.) – bonus za regularne wpływy świadczenia w wysokości 200 zł i coroczne opłaty od banku za regularne oszczędzanie,
• BOŚ Bank i EKOkonto oszczędnościowe 500+ - w momencie startu bank oferował wyższą stawkę w zamian za wpływy świadczenia.

Większość z nich nie przetrwała próby czasu. Wciąż dostępne są konta oszczędnościowe w BOŚ Banku (przy czym obowiązuje stawka standardowa i zmieniona nazwa produktu) oraz Alior Banku.

Najważniejsza systematyczność

Podsumowując, kluczem do uzyskania wysokich odsetek nie było rekordowe oprocentowanie (choć 8,20 proc. w skali roku dostępne w marcu 2023 r. na pewno nie zaszkodziło), a regularne odkładanie środków, które z każdym rokiem przekładały się na coraz wyższe odsetki.

Osoby, które oszczędzały w bankach od samego startu programu, mogły zyskać nawet dodatkowe 11 430 zł na jedno dziecko, co stanowi aż 14,38% całej odłożonej w tym czasie kwoty. Nieco niższy efekt jest widoczny, jeśli przelew na konto zaczął trafiać do rodziców dopiero po zmianach dotyczących dochodu na osobę. Wówczas zgromadzone 5726 zł z odsetek można przeliczyć jako 10,54% wszystkich odłożonych środków.

Jak zostało wspomniane już wyżej, podane odsetki dotyczą sytuacji, w której rodzic tylko raz w roku musiał poświęcić czas na znalezienie odpowiedniego depozytu. Zysk byłby wyższy w przypadku nieco bardziej elastycznego podejścia (korzystania z promocji kont oszczędnościowych, lokowania środków na krótsze okresy z promocjami dla nowych klientów).

Źródło: