1 stycznia 2027 r. zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące zwolnień lekarskich. Chory będzie mógł otrzymać L4 tylko na jeden tytuł ubezpieczenia. Ta zmiana dotyczyć będzie przede wszystkim osób pracujących na kilku umowach lub dla kilku podmiotów. Może się zdarzyć, że w jednej pracy będą one chore, a w drugiej zdrowe. Na jakiej podstawie zostanie podjęta decyzja o tym? I co jeszcze zmieni się w przepisach?
Z początkiem nowego roku w życie wejdą nowe przepisy regulujące L4. Lekarz będzie mógł wystawić choremu zwolnienie tylko w odniesieniu do jednego tytułu ubezpieczenia. To będzie miało znaczenie głównie dla osób, które jednocześnie pracują na podstawie różnych umów lub wykonują obowiązki zawodowe dla różnych podmiotów.
Obecnie zwolnienie lekarskie jest postrzegane szerzej, natomiast po zmianach nie będzie musiało obejmować wszystkich aktywności zawodowych danej osoby. Od 1 stycznia kluczowe będzie to, którego tytułu ubezpieczenia dotyczy L4.
L4: co się zmieni od 1 stycznia?
Obecnie w sytuacji, gdy ubezpieczony ma co najmniej dwa tytuły do ubezpieczeń społecznych i lekarz stwierdza niezdolność do pracy z powodu choroby, dotyczy ona każdego z tych tytułów i dla każdego wystawiane jest odrębne zwolnienie. Po nowym roku to nadal będzie stanowiło główną zasadę, ale wprowadzony zostanie ważny przepis. Zgodnie z art. 17 ust. 1d ustawy zasiłkowej lekarz będzie mógł - to ważne - na żądanie ubezpieczonego nie wystawiać zwolnienia dotyczącego konkretnego tytułu, jeżeli ze względu na rodzaj tej pracy chory może ją nadal wykonywać.
W efekcie możliwa jest sytuacja, w której pracownik na jednym etacie będzie chory, a na drugim – zdrowy. Stan zdrowia może uniemożliwiać mu wykonywanie obowiązków w jednym miejscu, ale nie wykluczy pracy w innym.
Praca zarobkowa podczas zwolnienia lekarskiego
Pracownicy i pracodawcy wciąż mają wiele wątpliwości dotyczących tego, czym jest praca zarobkowa podczas zwolnienia. Od tego roku obowiązują przepisy, które określają to bardziej precyzyjnie niż poprzednie regulacje. Pracą zarobkową są działania podejmowane w celu uzyskania dochodu - niezależnie od rodzaju umowy. To ważne, bo naruszenie tej zasady może skutkować utratą świadczenia za całe L4.
Osoba, która przebywa na zwolnieniu lekarskim i jednocześnie wykonuje pracę zarobkową albo działa w sposób sprzeczny z celem L4, może stracić prawo do zasiłku chorobowego. Są jednak pewne wyjątki od tej zasady – chodzi o incydentalne, uzasadnione czynności, które nie muszą oznaczać utraty świadczenia. Należy do nich np. odebranie służbowego telefonu, odpisanie na wiadomość e-mailową lub inne pojedyncze czynności wykonane wyjątkowo i z uzasadnieniem.
Szef skontroluje, czy prawidłowo korzystasz z L4
Wchodzące od stycznia przepisy to kolejna już część nowych regulacji dotyczących zwolnień lekarskich. W tym roku zmieniły się już zasady dotyczące kontrolowania prawidłowego wykorzystywania L4. Uprawnieni zostali do tego pracodawcy zatrudniający do 20 osób. Wcześniej w takich sprawach musieli kontaktować się z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, teraz sami mogą sprawdzać, czy ich podopieczni przebywający na zwolnieniach lekarskich korzystają z nich zgodnie z przeznaczeniem.
Szef może dokonać kontroli samodzielnie – lub wyznacza do tego inną osobę. Celem ma być zebranie informacji potrzebnych do oceny sposobu wykorzystywania zwolnienia – czy ubezpieczony realizuje działania zgodne z przeznaczeniem L4 czy może wykonuje czynności podważające zasadność pobierania świadczenia.
Zmiany w orzecznictwie ZUS
W ramach tej samej reformy od 1 stycznia 2027 r. zmieni się sposób rozpatrywania spraw przez lekarzy orzeczników ZUS. Według nowych zasad ten sam lekarz orzecznik albo specjalista wykonujący samodzielny zawód medyczny (pielęgniarka, pielęgniarz, fizjoterapeuta) ma wydawać orzeczenie zarówno za pierwszym razem, jak i na drugim etapie - zamiast obecnej trzyosobowej komisji. Wyjątkiem będą szczególnie skomplikowane sprawy - te można będzie kierować do trzech lekarzy orzeczników orzekających łącznie.
