Rosyjska gospodarka traci swój główny motor napędowy. Jak przyznaje tamtejszy resort przemysłu, sektor zbrojeniowy osiąga maksymalne moce produkcyjne i nie będzie już w stanie stymulować wzrostu gospodarczego w dotychczasowym tempie. Dane makroekonomiczne pokazują również pogłębiającą się stagnację w branżach cywilnych.
Minister przemysłu i handlu, Anton Alichanow, poinformował, że rosyjski przemysł obronny zbliża się do swoich maksymalnych możliwości produkcyjnych. Według ministra oznacza to, że sektor ten wkrótce przestanie pełnić funkcję "lokomotywy" wzrostu przemysłowego i nie będzie już dostarczał gospodarce tak silnych impulsów, jak wcześniej - podaje "The Moscow Times".
W ubiegłych latach Rosja skokowo zwiększyła wydatki na obronność. W latach 2019–2021 budżet w tej kategorii wynosił od 3 do 3,6 bln rubli rocznie, podczas gdy na bieżący rok zaplanowano wydatki rzędu 12,1 bln rubli. Przełożyło się to na niemal podwojenie produkcji w latach 2023–2025 w trzech kluczowych dla wojska kategoriach przemysłowych: sprzęcie transportowym, wyrobach z metali oraz elektronice i optyce.
Obecnie jednak dynamika wzrostu wyraźnie słabnie. Z danych Rosstatu wynika, że w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku produkcja elektroniki i optyki wzrosła r/r zaledwie o 2,1%, a w niektórych miesiącach statystyki odnotowywały wręcz spadki w poszczególnych sektorach powiązanych z obronnością.
Niska jakość i problemy technologiczne
Ograniczenia rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego nie wynikają jedynie z braku wolnych mocy przerobowych. Według analiz ośrodka Chatham House, sektor ten pogarsza się pomimo potężnych inwestycji państwowych. Analitycy wskazują na fiasko programu substytucji importu – rosyjscy producenci nadal w dużej mierze opierają się na technologiach z czasów radzieckich i pozostają silnie uzależnieni od zagranicznych dostawców.
Przeczytaj także
Dodatkowo branża ma problemy z opracowywaniem zaawansowanych systemów uzbrojenia. Z tych powodów eksperci przewidują, że Rosja będzie zmuszona do spowolnienia i uproszczenia produkcji wojskowej, co odbije się na jakości sprzętu.
Zapaść w przemyśle cywilnym
Sytuacja poza sektorem zbrojeniowym prezentuje się znacznie gorzej. Centrum Analiz Makroekonomicznych i Krótkoterminowych Prognoz (CMAKP) odnotowuje, że branże niezwiązane z obronnością tkwią w stagnacji od połowy 2023 roku, a od drugiej połowy 2024 roku notują regularne spadki produkcji. Wyjątkiem pozostaje m.in. sektor farmaceutyczny.
Rozdźwięk między gospodarką wojenną a cywilną potwierdza Instytut Prognozowania Gospodarczego Rosyjskiej Akademii Nauk. Zwraca on uwagę, że w pierwszym kwartale 2026 roku produkcja spadła rok do roku w aż 19 sektorach gospodarki. Silny rozwój odnotowano jedynie w produkcji sprzętu transportowego oraz farmacji. Sytuację firm cywilnych pogarsza dodatkowo presja płacowa – państwowe zakłady zbrojeniowe znacząco podniosły wynagrodzenia, wymuszając na przedsiębiorstwach z innych sektorów podobne kroki w celu zatrzymania pracowników.
Gospodarka Rosji krwawi. Komuniści chcą się dobrać do oszczędności obywateli
Przedłużająca się wojna w Ukrainie coraz mocniej obciąża rosyjską gospodarkę, a najnowsze doniesienia wskazują na rosnące ryzyko zarówno dla kapitału prywatnego, jak i kluczowej infrastruktury przemysłowej. Dla analityków rynkowych płyną z Rosji dwa wyraźne sygnały świadczące o pogłębiających się napięciach gospodarczych.
Koniec efektu posankcyjnego
Oprócz wyhamowania produkcji wojskowej, rosyjski przemysł traci jeszcze jeden czynnik wzrostowy. Minister Alichanow przekazał, że impuls wywołany restrukturyzacją po nałożeniu sankcji oraz przejmowaniem rynków po zachodnich firmach uległ wyczerpaniu.
Efekty tych zjawisk widoczne są w zbiorczych statystykach. Według oficjalnych danych, w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku całkowity wzrost produkcji przemysłowej w Rosji spowolnił do poziomu zaledwie 0,4%.
Oprac. JM
