Rosyjski Bank Centralny ogłosił pełną gotowość technologiczną do ogólnokrajowego wdrożenia cyfrowego rubla (CBDC). Start zaplanowano na 1 września 2026 roku. Choć władze forsują projekt jako rewolucję w systemie płatniczym, entuzjazm społeczny jest bliski zeru. Dlaczego Kreml tak bardzo spieszy się z cyfrową walutą i skąd bierze się opór obywateli?
Szefowa Banku Centralnego, Elwira Nabiullina, potwierdziła, że prace przygotowawcze zostały zakończone. Od września wszystkie 12 instytucji finansowych uznanych za kluczowe dla rosyjskiego systemu bankowego będzie miało obowiązek obsługiwania transakcji w cyfrowych rublach. Co więcej, nakaz akceptowania nowej waluty spadnie również na największe sieci handlowe i detalistów w kraju.
Warto zauważyć, że w ostatnim czasie Bank Centralny niespodziewanie usunął ze swojej strony listę banków uczestniczących w projekcie, co wywołało spekulacje na temat tego, ile mniejszych podmiotów faktycznie zdołało zintegrować się z nową platformą.
Pełna kontrola nad budżetem
Czym różni się cyfrowy rubel od pieniędzy, które Rosjanie mają na kontach? Przede wszystkim tym, że jest on emitowany bezpośrednio przez Bank Centralny i przechowywany w cyfrowych portfelach na jego autorskiej platformie.
Dla władz to idealne narzędzie kontroli. Nowy system pozwala na śledzenie pełnej historii każdej transakcji. Ułatwi to nadzór nad wydatkami budżetowymi i uniemożliwi marnotrawienie (lub kradzież) środków państwowych. Oficjalnie urzędnicy państwowi będą mogli otrzymywać pensje w cyfrowej walucie, choć na razie Ministerstwo Finansów deklaruje, że będzie to całkowicie dobrowolne.
"Abstrakcja" – obywatele mówią „nie”
Mimo ogromnych nakładów i rządowej propagandy, obywatele podchodzą do projektu z ogromnym dystansem. Z badań opinii publicznej (m.in. ośrodka WCIOM) wynika, że większość Rosjan uważa cyfrowego rubla za pojęcie zbyt "abstrakcyjne" i po prostu nie rozumie, dlaczego potrzebują trzeciej formy pieniądza obok tradycyjnej gotówki i kart płatniczych.
Z kolei sondaż platformy SuperJob pokazał, że:
- zaledwie 1 na 10 aktywnych zawodowo Rosjan zgodziłby się na otrzymywanie całego wynagrodzenia w cyfrowej walucie,
- tylko 5% zaakceptowałoby w tej formie część wypłaty.
Co ciekawe, w Rosji rośnie obecnie popyt na... tradycyjną gotówkę. To efekt powtarzających się awarii internetu oraz obaw przed ewentualnymi restrykcjami nałożonymi na standardowe lokaty bankowe. Dodatkowo cyfrowy rubel wciąż nie posiada kluczowej funkcji, którą obiecywano na początku – możliwości płacenia w trybie offline.
Co dalej?
Bank Centralny kusi banki komercyjne prowizjami za obsługę wypłat w cyfrowych rublach i zapowiada rozwój tzw. smart kontraktów dla biznesu. Władze mają nadzieję, że z czasem cyfrowa waluta stanie się codziennością. Na razie jednak projekt przypomina budowanie nowoczesnej autostrady, po której nikt nie chce jeździć. Czy 1 września przyniesie przełom, czy systemowy chaos? Przekonamy się już wkrótce.
Oprac. JM
