Kogo można nazwać wolontariuszem?
Wolontariusz wykonuje świadczenia na rzecz:· organizacji pozarządowych, stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ich działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego,
· organów administracji publicznej, z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności gospodarczej,
· jednostek organizacyjnych podległych organom administracji publicznej lub nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki działalności gospodarczej,
· organizacji międzynarodowych
Wolontariusz pracuje ochotniczo i bez wynagrodzenia. Jedną z konsekwencji tego stanu rzeczy jest fakt, że z wolontariuszem nie nawiązuje się stosunku pracy. Wolontariusz powinien posiadać kwalifikacje i spełniać wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu wykonywanych świadczeń, jeśli przepisy tak wymagają.
Zakres, sposób i termin wykonywania świadczeń określa się w porozumieniu zawieranym między korzystającym a wolontariuszem.
Porozumienie w sprawie pracy wolontariusza
Podstawą zatrudnienia jest porozumienie między wolontariuszem a korzystającym. Ma ono formę pisemną w dwóch przypadkach:
· gdy porozumienie zawarte jest na dłużej niż 30 dni
· gdy zażąda tego wolontariusz
Oprócz tego wolontariusz może także chcieć, by wystawiono mu pisemne zaświadczenia o wykonywaniu świadczeń i pisemną opinię o pracy. W porozumieniu powinno się znaleźć również postanowienie o możliwości rozwiązania.
Korzystający z pracy wolontariusza ma również inne obowiązki. Korzystający:
· informuje wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym z wykonywanymi świadczeniami oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami;
· zapewnia wolontariuszowi, na dotyczących pracowników zasadach bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez niego świadczeń, w tym odpowiednie środki ochrony indywidualnej;
· pokrywa koszty podróży służbowych i diet tak, jak dla pracowników - wolontariusz może pisemnie zwolnić korzystającego z tego obowiązku;
· zapewnia zaopatrzenie z tytułu wypadku przy wykonywaniu świadczeń;
· zapewnia wolontariuszowi, który wykonuje świadczenia przez okres nie dłuższy niż 30 dni, ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków
· informuje wolontariusza o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach oraz zapewnia dostępność tych informacji.
Powyżej znalazły się obowiązki podmiotu, który korzysta ze świadczeń wolontariusza. Ustawodawca pozostawił mu swobodę wyboru w następujących kwestiach:
· pokrywanie innych niezbędnych kosztów ponoszonych przez wolontariusza, związanych z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego
· pokrywanie kosztów szkoleń
· zapewnienie świadczeń zdrowotnych na zasadach przewidzianych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym,
Wolontariuszowi nie przysługuje prawo do urlopu, a także korzystający z jego świadczeń nie musi płacić składki na ubezpieczenia społeczne. Wolontariat jest szczególnym uregulowaniem, różniącym się znacznie od innych umów cywilnoprawnych z zakresu stosunku pracy. Dzięki wolontariuszom można niewielkimi kosztami zwiększyć efektywność działania, nie mówiąc o korzyściach dla samego wolontariusza, który uczy się i zdobywa niezbędne doświadczenie zawodowe. Podstawą prawną określenia zasady wykonywania świadczeń przez wolontariuszy jest ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. nr 96, poz. 873).
Bezrobotni absolwenci
Kim jest bezrobotny absolwent:· osoby, które ukończyły w trybie dziennym szkołę ponadpodstawową, ponadgimnazjalną lub szkołę wyższą,
· zarejestrowane jako bezrobotne, w ciągu 12 miesięcy liczonych od ukończenia nauki
· osoby, które ukończyły wyżej wymienione szkoły w wieczorowo lub zaocznie, bezrobotne w ciągu ostatnich 12 miesiącach nauki
· absolwenci studiów podyplomowych lub doktoranckich, gdy studia zostały podjęte w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu szkoły wyższej Ze statusu bezrobotnego absolwenta można korzystać w ciągu 12 miesięcy od ukończenia nauki. Data rejestracji w urzędzie pracy nie ma tu znaczenia. W czasie tych 12 miesięcy można wesprzeć absolwentów na różne sposoby:
· staż
· zatrudnienie
Staż
Starosta może skierować bezrobotnego absolwenta do odbycia stażu. Co ważne, w czasie odbywania stażu absolwent otrzymuje od starosty stypendium. Opłaca on też należne z tytułu stypendium składki na ubezpieczenia społeczne. Stypendium to jest równe zasiłkowi dla bezrobotnych. Obecnie jest to kwota 504,20 zł. A zatem przyjmując bezrobotnego absolwenta na staż, nie ponosimy kosztów związanych z wynagrodzeniem oraz ubezpieczeniami społecznymi. Przed rozpoczęciem stażu musi zostać zawarta umowa między starosta a pracodawcą. Staż trwa od 3 do 12 miesięcy. W szczególności umowa powinna zawierać:
· ilu stażystów zostanie przyjętych
· na jak długo
· czym będą się zajmować
Oprócz tego pracodawca musi wziąć na siebie kilka zobowiązań. Przede wszystkim chodzi tu o poinformowaniu absolwenta o jego uprawnieniach i obowiązkach. Poza tym zapewnia profilaktyczną opiekę zdrowotną tak, jak dla pracowników. Przed rozpoczęciem stażu, jednak, to starosta skierowuje absolwenta na badania lekarskie w celu stwierdzenia zdolności do jego odbycia. Pracodawca przeprowadza również szkolenie bhp oraz dotyczące przepisów przeciwpożarowych oraz zapoznaje z regulaminem pracy. Gdy jest taka potrzeba należy zapewnić absolwentowi odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz środki ochrony osobistej. Gdy pracodawca zapewnia posiłki profilaktyczne, regeneracyjne swoim pracownikom, oferuje je również absolwentowi.
Jeżeli absolwent przerywa staż, pracodawca w ciągu 7 dni informuje o tym urząd pracy. Ten sam obowiązek dotyczy nieusprawiedliwionej nieobecności oraz innych zdarzeń, które mogą mieć istotny wpływ na odbywanie stażu. Kolejną korzyścią z przyjęcia stażysty jest możliwość zawarcia umowy zlecenia między starostą a opiekunem stażysty. Wiąże się to z dodatkowym wynagrodzeniem w wysokości do 10% kwoty stypendium przysługującego absolwentom. Tak więc za każdego absolwenta opiekun stażysty może dostać 50.42 zł. Opiekuna stażysty wyznacza pracodawca spośród swoich pracowników.
A zatem zatrudniając stażystę pozyskujemy pracownika i nie wiąże się to dodatkowo z kosztami wynagrodzenia i jego pochodnymi. Poza tym opiekun stażysty może otrzymywać z urzędu pracy dodatkowe wynagrodzenie za każdego stażystę, którym się opiekuje. Jeżeli chodzi o obowiązki absolwenta, to wykonuje on czynności w wymiarze czasu pracy obowiązującego pracownika zatrudnionego na danym stanowisku. Poza tym stosuje się do niego przepisy określające obowiązki pracownika. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności trwającej więcej niż jeden dzień starosta może przerwać staż. Złamanie regulaminu pracodawcy może skutkować tym samym. Przerwanie stażu musi być jednak poprzedzone wnioskiem do starosty ze strony pracodawcy. Starosta może jednak podjąć sam taką decyzję, po skonsultowaniu się z pracodawcą. Wymogiem formalnym jest też prowadzenie karty stażu - dokumentu wystawionego przez urząd. Prowadzi ją stażysta, ale musi zostać ona podpisana przez opiekuna stażysty oraz pracodawcę, gdy staż dobiegnie końca.
Zatrudnienie bezrobotnych absolwentów
Zatrudniając absolwenta ze skierowania w pełnym wymiarze czasu pracy możemy liczyć na refundowanie przez starostę części kosztów jego zatrudnienia. Maksymalny okres refundacji to 12 miesięcy. Wysokość refundacji za każdy miesiąc nie może przekroczyć równowartości zasiłku dla bezrobotnych (czyli kwoty 504,20 zł) oraz naliczonych od tej kwoty składek na ubezpieczenia społeczne. Koszty te można refundować poprzez ich zwrot przez okres do 18 miesięcy. Wysokość takiej refundacji nie może przekraczać minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 824 zł i należnych od tej kwoty składek na ubezpieczenia. Jednak taka refundacja odbywa się co drugi miesiąc.
Zatrudnianie młodocianych
Kodeks pracy mówi, że młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Co do zasady, nie można zatrudnić osoby, która nie ukończyła 16 lat. Natomiast młodocianego można zatrudnić, gdy:· ukończył co najmniej gimnazjum
· przedstawi świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu
Przygotowanie zawodowe prowadzone przez pracodawcę odbywa się przez:
· naukę zawodu
· przyuczenie do wykonywania określonej pracy
Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy oraz teoretyczne dokształcanie. Natomiast przyuczenie do wykonywania określonej pracy, przygotowujące do pracy w charakterze robotnika przyuczonego i może dotyczyć prac, których rodzaj nie wymaga odbycia nauki zawodu Młodocianego można zatrudnić do wykonywania prac lekkich. Prace lekkie to takie, które nie powodują zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego oraz nie utrudniają uczęszczania do szkoły. Przy ustalaniu wymiaru i rozkład czasu pracy młodocianego musimy wziąć pod uwagę liczbę godzin nauki i rozkład zajęć młodocianego.
Tygodniowy wymiar czasu pracy nie może przekraczać 12 godzin w okresie zajęć szkolnych. W czasie ferii ten czas wydłuża się do 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Młodociany jest szczególnie chroniony przez kodeks. Zatrudniając młodocianego musimy zastosować się do bezwzględnego zakazu zatrudniania go w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej.
Możemy zawrzeć z młodocianym dwa rodzaje umów:
· umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz
· umowę o pracę przy wykonywaniu prac lekkich.
Wynagrodzenie młodocianego
W okresie nauki zawodu przez młodocianego pracodawca wypłaca mu wynagrodzenie. Wynagrodzenie takie oblicza się w stosunku procentowym, bazą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale. Wynosi ono:
· w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4%,
· w drugim roku nauki - nie mniej niż 5%,
· w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%
W przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy, wynagrodzenie wynosi nie mniej niż 4% wyżej określonej sumy.
Jakie korzyści płyną z zatrudnienia młodocianego?
Największą dodatkową korzyścią, jaką może osiągnąć przedsiębiorca z zatrudnienia młodocianego, jest możliwość uzyskania refundacji wynagrodzeń wypłaconych młodocianym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych refundowanych wynagrodzeń. Pracodawca musi zatrudniać młodocianych na podstawie umowy o pracę i w celu przygotowania zawodowego.
Czy możemy ubiegać się o refundację?
Aby wystąpić z wnioskiem o refundację wynagrodzeń wypłaconych młodocianym trzeba spełnić pewne warunki:
· zatrudnianie młodocianych w zawodach określonych w wykazie w wojewódzkim dzienniku urzędowym,
· spełnianie warunków prowadzenia przygotowania zawodowego w zakresie wymagań zawodowych i pedagogicznych,
· w okresie roku poprzedzającego dzień złożenia wniosku brak skazania prawomocnym wyrokiem za naruszenie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wniosek o refundację powinien zawierać:
· nazwę pracodawcy, adres siedziby i miejsc prowadzenia działalności,
· numer identyfikacji nadany w krajowym rejestrze podmiotów gospodarki narodowej REGON
· numer identyfikacji podatkowej,
· oznaczenie formy prawnej prowadzonej działalności,
· wykaz młodocianych, których dotyczy wniosek o refundację, zawierający imiona i nazwiska młodocianych, datę zawarcia umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, okres jej trwania, nazwy zawodów i umiejętności, w których jest odbywane przygotowanie zawodowe.
Do wniosku dołączamy również inne dokumenty:
· oświadczenie o liczbie pracowników zatrudnionych w dniu składania wniosku, z uwzględnieniem wszystkich młodocianych i roku ich nauki,
· oświadczenie o liczbie młodocianych, którzy w ciągu ostatnich trzech lat przed dniem złożenia wniosku ukończyli przygotowanie zawodowe u tego pracodawcy,
· oświadczenie o liczbie młodocianych, którzy ukończyli w ciągu ostatnich trzech lat przed dniem złożenia wniosku przygotowanie zawodowe i kontynuowali zatrudnienie u tego pracodawcy przez co najmniej 12 miesięcy lub nadal je kontynuują,
· dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań zawodowych i pedagogicznych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych,
· oświadczenie o niekorzystaniu z refundacji wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń z innego powiatowego urzędu pracy lub ochotniczego hufca pracy,
· oświadczenie o niekaralności za naruszenie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu,
· oświadczenie o możliwości uzyskania refundacji zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców,
· deklarację dalszego zatrudnienia młodocianych na podstawie umowy o pracę po zakończeniu przygotowania zawodowego.
Wniosek o refundację może dotyczyć tylko dwóch młodocianych, jeżeli zatrudniamy wyłącznie młodocianych. Jeżeli zatrudniamy również innych pracowników, liczba młodocianych nie może być większa niż trzykrotność liczba zwykłych pracowników. Pracodawca składa wniosek o refundację sam lub za pośrednictwem organizacji zrzeszającej pracodawców. Wniosek składamy w powiatowym urzędzie pracy, samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji zrzeszającej pracodawców, w terminie do 30 września każdego roku. Środki z Funduszu Pracy przekazuje powiatowy urząd pracy na wskazany przez pracodawcę rachunek bankowy.
Ważne jest również, że refundacja wypłaconych wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń za okres przygotowania zawodowego w przypadku powtarzania przez młodocianego roku nauki przysługuje jednokrotnie. Od zasady, że można zatrudniać młodocianych, którzy ukończyli 16 lat i zakończyli naukę w gimnazjum istnieją wyjątki.
Z młodocianym, który nie ukończył gimnazjum, może być na wniosek przedstawiciela ustawowego lub opiekuna zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, jeśli:
· został on przyjęty do oddziału przysposabiającego do pracy utworzonego w gimnazjum oraz uzyskał pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej albo
· uzyskał zezwolenie dyrektora gimnazjum, w którego obwodzie mieszka, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Z młodocianym, który nie ukończył gimnazjum, spełniającym obowiązek szkolny poza szkołą może być, po ukończeniu przez niego przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu. Musi on uzyskać zezwolenie dyrektora gimnazjum na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Z osoba niemająca 16 lat, która ukończyła gimnazjum, może być zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu, a jeśli nie ukończyła gimnazjum - umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Jest to dopuszczalne, gdy:
· przedstawiciel ustawowy lub opiekun wyrazi zgodę
· przedstawione zostanie zaświadczenie uprawnionego lekarza, stwierdzajace, że praca danego rodzaju nie zagraża zdrowiu tej osoby
· przedstawiona zostanie pozytywna opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej
Sebastian Morawski
Ważne akty prawne:
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz. 1001)
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 r. Nr 96, poz. 873)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. Nr 60, poz. 278)
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum ( Dz.U. nr 214, póz. 1808)
Źródło:
