REKLAMA

OPINIAMazowsze do podziału. W miejsce jednego województwa nawet trzy nowe

2026-07-12 20:00
publikacja
2026-07-12 20:00
Dodaj Bankier.pl w Google

Podział największego polskiego województwa i stworzenie woj. warszawskiego zaproponował w swoim raporcie dr Łukasz Zaborowski z Instytutu Sobieskiego. Ekspert przedstawił dwa warianty podziału woj. mazowieckiego.

Mazowsze do podziału. W miejsce jednego województwa nawet trzy nowe
Mazowsze do podziału. W miejsce jednego województwa nawet trzy nowe
fot. Wojciech Krynski / Forum / / FORUM

Autor raportu „Stołeczne – metropolitalne – województwo warszawskie? Wzorce europejskie a polska przestrzeń. Kierunki zmian” zwrócił uwagę, że województwo mazowieckie ma wielkość zbliżoną do europejskich krajów jak Słowacja czy Słowenia.

Według raportu Łukasza Zaborowskiego Polska ma być w Europie ewenementem. W odróżnieniu od stołecznych regionów w Europie, takich jak Paryż czy Madryt, gdzie maksymalna odległość od granicy do miasta stołecznego nie przekracza 90 km, centrum Warszawy jest oddalone od niektórych punktów granicznych mazowieckiego o 150 km.

- Polska to ewenement. Województwo mazowieckie nie pasuje do żadnego modelu, który jest stosowany w Europie - powiedział.

- Tylko w Polsce jednostka stołeczna jest największa w skali kraju zarówno pod względem ludności, jak i powierzchni - wskazano w opracowaniu opublikowanym przez Instytut Sobieskiego.

W raporcie zaproponowano dwa warianty podziału woj. mazowieckiego z wyodrębnionym woj. warszawskim.

Jeden z nich zakłada stworzenie oddzielnego województwa płocko-siedleckiego i przyłączenie regionu radomskiego do woj. świętokrzyskiego.

Przyłączony okręg radomski wraz z województwem ze stolicą w Kielcach miałby stworzyć województwo staropolskie. Woj. mazowieckie przestałoby wtedy istnieć, zastąpiłyby je trzy nowe: warszawskie, płocko-siedleckie (największe powierzchniowo) i staropolskie.

- Jak się na całą Polskę spojrzy, to są pewne argumenty, żeby tak rzeczywiście zrobić. Żeby to województwo (mazowieckie - PAP)podzielić na mniejsze części, które będą bardziej funkcjonalne - powiedział uczestniczący w prezentacji raportu o nowym województwie prof. Przemysław Śleszyński z Państwowej Akademii Nauk.

Druga koncepcja zaprezentowana przez dra Łukasza Zaborowskiego to wydzielenie województwa warszawskiego na podstawie metodyki Eurostatu z 2023 roku. To wariant stworzenia tylko woj. warszawskiego złożonego ze stolicy i powiatów ościennych, obejmującego swoimi granicami Port Polska (dawniej CPK).

Ekspert wskazał, że Warszawa jest na tyle skomplikowanym organizmem, że nie ma potrzeby obarczać ją obsługą oddalonych o np. 150 km miejscowości.

Podkreślił, że obecny podział administracyjny, z szesnastoma województwami, ma już 27 lat. Na nowym zyskać miałyby również mniejsze miasta w obecnym woj. mazowieckim.

- Miejscowe główne ośrodki zostałyby dowartościowane. One byłyby głównymi ośrodkami województwa - powiedział dr Łukasz Zaborowski. Wskazał, że byłoby to ułatwienie dla mieszkańców, którzy nie musieliby z każdą sprawą przyjeżdżać do Warszawy.

- Tworzenie metropolii to wprowadzanie czwartego poziomu administracyjnego - wskazał prof. Śleszyński, odpowiadając na pytanie, czy od województwa warszawskiego nie byłaby lepsza stołeczna metropolia.

Na aspekt społeczny potencjalnej reformy zwróciła uwagę socjolożka dr Justyna Orchowska z Uniwersytetu Warszawskiego. Wskazała, że u podstaw reformy musi się znaleźć szeroka debata społeczna. W czasie konsultacji to mieszkańcy mieliby wskazać kierunki rozwoju ich regionu.

Jadwiga Emilewicz, członek zarządu Instytutu, zaznaczyła, że raport jest jedynie wbiciem kija w mrowisko i ma być przyczynkiem do podjęcia tematu.

Podobny pogląd wyrazili obecni podczas prezentacji raportu senator Zygmunt Frankiewicz (Pakt Senacki) i poseł Maria Koc (PiS).

- Obecny podział jest nieodpowiedni do warunków kraju- zaznaczył senator Frankiewicz. - Czas się przyjrzeć czy obecny podział jest funkcjonalny. Może przyjdzie taka mądrość w klasie politycznej by do tego podejść ponad podziałami - wskazała posłanka Koc.

Kwestia wyodrębnienia Warszawy z woj. mazowieckiego pojawiła się już w 2014 roku w programie Prawa i Sprawiedliwości. Sprawa wróciła do debaty dwa lata później.

Wówczas m.in. ówczesny szef MSWiA Mariusz Błaszczak wskazywał na zasadność takiego rozwiązania ze względu na dystrybucję środków unijnych, które miały być dzielone w województwie nierówno.

Zamiast podziału województwa na mocy rozporządzenia Komisji Europejskiej z listopada 2016 r. podzielono woj. mazowieckie na dwie terytorialne jednostki statystyczne. Zgodnie z przepisami, które weszły w życie pierwszego stycznia 2018 r., w europejskiej klasyfikacji statystycznej wyróżnia się region warszawski stołeczny (m.st. i 9 powiatów) i mazowiecki regionalny. (PAP)

ekn/ kcz/

Najlepsze produkty finansowe znajdziesz w naszej porównywarce - SPRAWDŹ
Źródło:PAP
Tematy
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję
Energooszczędny dom lub mieszkanie? Bank Millennium ma teraz ciekawą propozycję

Komentarze (6)

dodaj komentarz
prawnuk
Akurat Francja jest świetnym przykładem. Mają te ok 100 powiatów /2 cyferki rejestracji odpowiadają powiatowi, zwanych departamentami/, i dość niedawno połączono ciało zbudowane w początkach komputeryzacji czyli regiony.
Z 23 do 16.
Francja - kraj, który stworzył administrację - zredukowała liczbę regionów, bo dają radę informatyką.
Akurat Francja jest świetnym przykładem. Mają te ok 100 powiatów /2 cyferki rejestracji odpowiadają powiatowi, zwanych departamentami/, i dość niedawno połączono ciało zbudowane w początkach komputeryzacji czyli regiony.
Z 23 do 16.
Francja - kraj, który stworzył administrację - zredukowała liczbę regionów, bo dają radę informatyką.

Czyli mają powoli 2 razy wiecej mieszkańców , prawie 4 razy mniej powiatów/departamentów ; i tyle samo regiomów/województw.

Największe z nich jest ponad 2 razy większe od Mazowieckiego.
A Region Paryski jest po prostu cholernie ludny czego nie można powiedzieć o Warszawie.

Bo specyfika Polski polega na tym, że mamy niewielką stolicę.

Co myśmy powinni zrobić? Zamiast zwiększać liczbę województw, to przyjąć zasadę, że wojewódzwo MUSI mieć milion ludzi /i mamy bezsens opolskiego czy lubuskiego i powoli świętokrzyskiego/, a powiatów powinno być 3 razy mniej. Trzeba pomyśleć jak zrobić wskażnik liczebności ludzi i wielkości.

Inne rozwiązanie to powrót do 49 województw i nałożenie na to 7-8 regionów.
Jeśli administracja opanuje komputery, to nie ma powodów istnienia 80% powiatów i połowy województw.

No ale my byśmy chcieli mieć wojewodę w każdej gminie
marian_p
Z jednej strony rozumiem logikę wg której warto byłoby rozdzielić Warszawę i województwo mazowieckie, bo to też trochę dwa różne światy. Z drugiej strony jestem przeciwnikiem tworzenia małych, słabych województw takich jak Lubuskie, Świętokrzyskie, Opolskie, a nawet Warmińsko-Mazurskie. Tam nie ma silnego ośrodka gospodarczego, nie Z jednej strony rozumiem logikę wg której warto byłoby rozdzielić Warszawę i województwo mazowieckie, bo to też trochę dwa różne światy. Z drugiej strony jestem przeciwnikiem tworzenia małych, słabych województw takich jak Lubuskie, Świętokrzyskie, Opolskie, a nawet Warmińsko-Mazurskie. Tam nie ma silnego ośrodka gospodarczego, nie ma silnego ośrodka akademickiego - jedyne, co nadaje stolicom tych województw jakieś znaczenie to kwestie administracyjne. Weźmy np. Opole - część ludzi ciągnie na Śląsk, cześć do Wrocławia. Samo Opole to miasto średniej wielkości, które nie jest w stanie do siebie naturalnie przyciągnąć ludzi. To samo w przypadku Kielc, Zielonej Góry/Gorzowa, a nawet Olsztyna. Większość ludzi np. z Elbląga nie ciągnie do Olsztyna, do stolicy województwa, lecz do Trójmiasta, podobnie może być np. w przypadku Iławy.

Stworzenie województwa ze stolicami w Płocku i Siedlcach to nielogiczny pomysł, ponieważ to są zbyt małe miasta, bez żadnego większego znaczenia - już nie tyle w skali kraju, co nawet w skali regionu.

Moim zdaniem optymalnie byłoby utworzyć 10-12 silnych regionów, skupionych wokół mocnych ośrodków miejskich takich jak Wrocław, Kraków, Gdańsk, Poznań, Łódź, Katowice (Śląsk), a dodatkowo - z racji odległości pozostawić ścianę wschodnią, Szczecin i Bydgoszcz wraz z Toruniem. I wtedy z wyodrębnioną Warszawą.
devu
A gdzie lwowskie, wolysnkie? To nadze tereny. Rdzenie nasze.
wnr
chodzi o to, żeby rozmnożyć posady
samsza
za mało biurek, sekretarek, samochodów służbowych i godnych pensji, ok

Powiązane: Samorządy i regiony

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki