Prezes UOKiK ostrzega przed wekslami inwestycyjnymi

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny ostrzega konsumentów przed lokowaniem pieniędzy w weksle inwestycyjne wystawiane przez Fundusz Hipoteczny Yanok.

Działanie FH Yanok może narazić konsumentów na poważne straty finansowe - z pieniędzy przekazanych przez konsumentów podmiot udziela pożyczek m.in. przedsiębiorcom posiadającym obniżoną zdolność kredytową i zalegającym ze spłatą zadłużenia instytucjom finansowym.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasz Chróstny zdecydował o wydaniu ostrzeżenia (https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=16641) dotyczącego Funduszu Hipotecznego Yanok z Krakowa, który wystawia tzw. weksle inwestycyjne. Informacje zgromadzone w toku postępowania wykazały, że istnieje duże ryzyko utraty środków przez konsumentów. Jednocześnie Prezes Urzędu postawił temu przedsiębiorcy zarzuty naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Chodzi o:

• posługiwanie się wekslem w sposób sprzeczny z jego funkcją i wykorzystywanie pieniędzy konsumentów do udzielania pożyczek przedsiębiorcom,
• wprowadzanie konsumentów w błąd w zakresie informowania co do bezpieczeństwa środków powierzonych FH Yanok oraz gwarancji zysku.

O tym, że weksle inwestycyjne są ryzykowne dla konsumentów, Prezes Urzędu informował opinię publiczną w lutym tego roku. – Niektórzy nieuczciwi przedsiębiorcy wykreowali nowy sposób pozyskania kapitału, który może narażać Polaków na straty i z tego powodu apelowałem od lutego o zachowanie ostrożności. Wątpliwości wzbudza przede wszystkim sposób lokowania pieniędzy pozyskanych od konsumentów, którzy są przekonani, że ich środki lokowane są w nieruchomości, podczas gdy w rzeczywistości FH Yanok przeznacza je m.in. na udzielanie ryzykownych pożyczek innym przedsiębiorcom. W trosce o oszczędności konsumentów zdecydowałem o wydaniu ostrzeżenia i postawieniu zarzutów Funduszowi Hipotecznemu Yanok – mówi Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Inwestycja w weksle FH Yanok polega na tym, że konsument przekazuje pieniądze przedsiębiorcy, który z tych środków udziela pożyczek innym firmom. - Takie działanie niesie bardzo poważne zagrożenie dla konsumenta, który udostępniając swoje oszczędności bierze na siebie pełne ryzyko utraty pieniędzy. Interesy słabszej strony umowy – czyli konsumentów inwestujących w weksle - nie są odpowiednio zabezpieczone, w przeciwieństwie do interesów Funduszu Hipotecznego Yanok. Konsument otrzymuje przy tym nieakceptowalne przez Urząd złudzenie poczucia bezpieczeństwa – dodaje Prezes UOKiK.

Na wysoki stopień ryzyka wpływa to, że FH Yanok pożycza pieniądze wpłacane przez konsumentów mikro i małym przedsiębiorcom na pokrycie zadłużenia między innymi wobec firm pożyczkowych. Są to więc przedsiębiorstwa, które zaciągają zobowiązania na spłacenie innych zobowiązań. Pieniądze były również pożyczane podmiotom o negatywnej historii w biurze informacji gospodarczej.

Prezes UOKiK zarzuca również FH Yanok wprowadzanie konsumentów w błąd przez informowanie o gwarancji zwrotu kapitału, bezpieczeństwie inwestycji porównywalnym do lokaty bankowej lub obligacji. Przedsiębiorca w celu uwiarygodnienia posługuje się zwrotami: inwestycja, emisja, emitent (które to pojęcia nie odnoszą się do weksla), co ma wywołać mylne wrażenie, że oferta jest składana na rynku regulowanym. Tymczasem model finansowania całego przedsięwzięcia jest ryzykowny – zakłada bowiem, że do dnia wykupu weksla to FH Yanok jest jedynym dysponentem pieniędzy konsumenta. Przedsiębiorca może dowolnie decydować, na co je przeznaczyć, a jednym z celów jest udzielanie pożyczek zadłużonym firmom. Konsument nie ma wpływu ani gwarancji tego jak i na co zostaną wykorzystane jego pieniądze. W związku z tym nie ma pewności, że odzyska wpłaconą kwotę. Przypominamy, że do weksli nie stosuje się przepisów i wymagań dotyczących publicznej emisji papierów wartościowych.

Za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10 proc. rocznego obrotu. Ponadto zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes UOKiK ma możliwość wydania ostrzeżenia, gdy stwierdzi, że przedsiębiorca stosuje nielegalną praktykę, która może narazić szeroki krąg konsumentów na znaczne straty finansowe lub niekorzystne skutki.

Ostrzeżenie konsumenckie, o którym mowa w komunikacie prasowym dotyczy Funduszu Hipotecznego Yanok sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie.

Weksel inwestycyjny - zagrożenia

• Konsumencie, podchodź ostrożnie do ofert inwestycji w weksle. Zapoznaj się z odpowiedziami na najczęstsze pytania na stronie https://finanse.uokik.gov.pl/faq/.
• W przepisach nie istnieje pojęcie „weksla inwestycyjnego”. Zostało ono wymyślone przez przedsiębiorców na określenie kolejnego produktu umożliwiającego im pozyskanie kapitału. W prawie wekslowym znajdziemy zaś pojęcie „weksla”. Osoba lub firma, która podpisuje się na wekslu, zobowiązuje się oddać pożyczoną sumę pieniędzy wraz z odsetkami, jeśli oprocentowanie zostanie zastrzeżone w treści weksla.
• Gwarantem bezpieczeństwa „weksla inwestycyjnego” jest jedynie wypłacalność jego wystawcy – takie inwestycje nie są zabezpieczone systemem gwarancji BFG
• W przypadku upadłości wystawcy weksli konsumenci mogą nie odzyskać swoich pieniędzy.,
• Celem zwykłego „weksla” jest dodatkowe zabezpieczenie długu. Wątpliwości dotyczące „weksli inwestycyjnych” budzi m.in. udzielanie pożyczek z pieniędzy pozyskanych z wystawienia weksla.
• Do weksli nie stosuje się przepisów i wymagań dotyczących publicznej emisji papierów wartościowych. Może to oznaczać, że konsument nie będzie miał rzetelnych informacji o wartości zabezpieczenia takiego weksla, jego wystawcy czy ryzyku, jak również o przedsięwzięciu, na którego realizację powierza on swoje środki wystawcy weksla.
• Oferty błędnie informują o gwarantowanej stopie zwrotu i całkowitym bezpieczeństwie weksli – tymczasem inwestycja jest obarczona poważnym ryzykiem.

kom/ sic/