Czy w działalności gospodarczej darowizny stanowią koszt uzyskania przychodu?

Poprzez darowiznę rozumie się nieodpłatne przysporzenie korzyści obdarowanemu kosztem majątku darczyńcy. Mimo, iż majątek przedsiębiorcy zostaje uszczuplony, darowizna z reguły nie stanowi kosztu podatkowego. Jednak po spełnieniu określonych warunków, można odliczyć ją od podstawy opodatkowania.   

Zgodnie z ustawą o PIT darowizny i ofiary wszelkiego rodzaju nie są uznawane za koszt uzyskania przychodów. Regulacja ta jest zawarta w art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem, przedsiębiorca dokonujący darowizny na rzecz osoby fizycznej, organizacji pożytku publicznego, osoby prawnej, czy innego podmiotu nie będzie mógł zaliczyć darowizn w ciężar kosztów. Prowadzi to do tego, iż dokonane darowizny nie pomniejszą podstawy opodatkowania. Jednak brak możliwości zaliczenia darowizn i ofiar do kosztów uzyskania przychodów, jest rekompensowany poprzez możliwość odliczenia ich od podstawy opodatkowania po spełnieniu ściśle określonych warunków. Z odliczenia tego mogą jednak skorzystać tylko ci przedsiębiorcy, którzy opodatkowani są skalą podatkową lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ponadto mimo wyłączenia darowizn z kosztów uzyskania przychodów, ustawodawca przewidział pewien wyjątek uwzględniający możliwość zaliczenia darowizny w ciężar kosztów uzyskania przychodów.

Kiedy darowizna stanowi koszt podatkowy?

Zgodnie z ustawą o PIT (art. 23 ust. 1 pkt 11) kosztem uzyskania przychodów są koszty wytworzenia lub cena nabycia produktów spożywczych, (z wyjątkiem alkoholi) przekazywanych na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. Oznacza to, iż całość poniesionych kosztów będzie stanowiła koszt podatkowy i zmniejszy podstawę opodatkowania. Tak więc przedsiębiorca przekazujący koce i konserwy np. dla powodzian, będzie mógł jedynie konserwy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, niezależnie od wysokości tej darowizny. Natomiast koszty związane z darowizną koców będą mogły, po spełnieniu określonych warunków, pomniejszyć podstawę opodatkowania.

Jakie darowizny zmniejszą podstawę opodatkowania?

Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt. 9 ustawy o PIT od podstawy obliczania podatku można odliczyć:
1. darowizny przekazane na cele działalności m.in. organizacji pożytku publicznego. Odliczeniu podlegają nie tylko darowizny na rzecz organizacji pożytku publicznego, ale również darowizny na rzecz innych podmiotów określonych w art. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, które realizują cele pożytku publicznego. Należą do nich między innymi spółdzielnie socjalne, stowarzyszenia samorządu terytorialnego, kościelne osoby prawne itp.
2. Darowizny przekazane na cele kultu religijnego (np. na budowę kościoła).
3. Darowizny na cele honorowego krwiodawstwa (130zł za litr w 2010r.).

Ograniczenia w odliczaniu darowizn

Przekazanie darowizny na jeden z wyżej wymienionych celów nie jest równoznaczne z możliwością odliczenia jej w całości od podstawy opodatkowania. Należy pamiętać o warunkach, które muszą być spełnione, by darowizna podlegała odliczeniu:

1. Łączna kwota dokonanej darowizny podlegającej odliczeniu nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 6% dochodu.
2. Odliczeniu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz:
   
   - osób fizycznych,
   - osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowościprawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami.
   
   
3. Darowizna nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów (produkty spożywcze).
4. Podmioty zobowiązane są wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego.
5. Gdy podatnik nie może odliczyć podatku VAT od dokonanej darowizny, za jej kwotę uważa się wartość towaru z podatkiem VAT.
6. Darowiznę należy udokumentować dowodem wpłaty, zaświadczeniem obdarowanego o przyjęciu darowizny, zaświadczeniem o ilości oddanej krwi lub dokumentem stwierdzającym poniesienie wydatków.
7. W przypadku zwrotu dokonanej darowizny, obdarowany jest obowiązany przekazać urzędowi skarbowemu informację o zwróconej podatnikowi darowiźnie, w terminie miesiąca od dnia dokonania zwrotu.
   

Małgorzata Jawińska, ksiegowa Tax Care

Źródło: