Wysokość wynagrodzeń a wielkość firmy
Zarobki pracowników są tym wyższe, im większa jest firma, w której pracują. Potwierdzeniem tej tezy są dane zawarte w tabeli 1. W najmniejszych przedsiębiorstwach, zatrudniających do 9 pracowników, mediana wynagrodzeń wynosi 1 700 PLN. Następnie rośnie ona wraz z wielkością firmy i w największych przedsiębiorstwach, zatrudniających od 1 000 osób, jest aż o 88% wyższa (3 200 PLN).Udział premii w wynagrodzeniu całkowitym przedstawia się podobnie jak wysokość płac. W najmniejszych firmach połowa pracowników w ogóle nie otrzymuje premii, a w przedsiębiorstwach od 1 000 pracowników jej udział wynosi 11% wynagrodzenia całkowitego.
Tabela 1. Rozkład wynagrodzeń całkowitych w firmach różnej wielkości.
Również analizując wynagrodzenia ze względu na stanowiska, nie zaobserwowaliśmy odstępstw od zasady mówiącej, że "im większa firma, tym wyższe zarobki". Pokazuje to tabela 2. Pracownicy szeregowi zarabiają od 1 200 PLN w firmach najmniejszych do 2 097 PLN w największych przedsiębiorstwach. Różnica wysokości zarobków sięga więc 74,8%. W przypadku specjalistów różnica jest jeszcze większa i wynosi 84,2% (mediany 1 900 i 3 500 PLN). Kierownicy w największych firmach zarabiają o 80,4% więcej niż w najmniejszych (mediany 4 518 i 2 505 PLN). Największe różnice w wysokości zarobków występują jednak w przypadku dyrektorów działów i oddziałów i wynoszą 185,7%, a na stanowisku prezesa i dyrektora generalnego - 150%.
Tabela 2. Mediany wynagrodzeń pracowników na poszczególnych stanowiskach w firmach różnej wielkości.
Rozkłady wynagrodzeń
Wśród pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zatrudniających do 9 osób, aż 59,8% zarabia poniżej 2 000 PLN, co widać na wykresie 1. Kolejne 29,8% otrzymuje wynagrodzenie w przedziale od 2 000 do 5 000 PLN. Mniej więcej co dziesiąty pracownik zadeklarował zarobki powyżej 5 000 PLN.Wykres 1. Odsetek osób pracujących w firmach zatrudniających 1-9 pracowników, zarabiających w poszczególnych przedziałach płacowych (w procentach).
W firmach zatrudniających 10 - 49 oraz 50 - 249 pracowników nieomal połowa (46,9 i 45,7%) pracowników zarabia od 1 000 do 2 500 PLN (patrz wykres 2). Warto jednak zauważyć, że w porównaniu z mikro-przedsiębiorstwami, w małych przedsiębiorstwach o połowę mniej osób zarabia poniżej 1 000 PLN. Ten odsetek jest jeszcze niższy w przypadku średnich przedsiębiorstw i wynosi 6,3%.
Wykres 2. Odsetek osób zarabiających w poszczególnych przedziałach płacowych w firmach zatrudniających 10-49 oraz 50-249 pracowników.
Jak widać na wykresie 3, pośród osób pracujących w firmach zatrudniających 250 - 999 pracowników, 32,1% otrzymuje wynagrodzenie w wysokości do 2 000 PLN. W firmach zatrudniających od 1 000 pracowników jest to 23,5%. W tej wielkości przedsiębiorstwach ponad połowa (51,2%) pracowników otrzymuje wynagrodzenie pomiędzy 2 000 i 5 000 PLN. W przedsiębiorstwach od 250 do 999 pracowników podobny odsetek (dokładnie 55,3%) zarabia w przedziale 1 500 - 4 000 PLN.
Wykres 3. Odsetek osób zarabiających w poszczególnych przedziałach płacowych w firmach zatrudniających 250-999 oraz 1000 lub więcej pracowników.
Świadczenia dodatkowe
W mniejszych firmach świadczenia dodatkowe są mniej popularne niż w większych. Nie jest to jednak bezwzględną regułą, co obrazuje tabela 3. Jak widać, nieco bardziej powszechne w mniejszych firmach jest oferowanie ryczałtu na paliwo. Niewielkie różnice zanotowano również w przypadku takiego dodatku jak samochód służbowy.Analiza wykazała, że duże firmy przywiązują większą wagę do dokształcania. Prawie dwukrotnie większa liczba ich pracowników (13,6%) może wybierać szkolenia według własnego uznania, niż w mikro-przedsiębiorstwach (6,1%). Z dofinansowania do nauki korzysta 17,5% pracowników dużych firm, a tylko 3,9%, czyli ponad czterokrotnie mniej - w przedsiębiorstwach najmniejszych. Podobne zależności zaobserwowano w przypadku innych świadczeń.
Tabela 3. Odsetek pracowników otrzymujących dodatkowe gratyfikacje w przedsiębiorstwach różnej wielkości.
Wynagrodzenia a własność kapitału firmy
Pomiędzy wynagradzaniem w firmach z przewagą polskiego lub zagranicznego kapitału widać wyraźną różnicę. Pokazuje to wykres 4. W przedsiębiorstwach z przewagą kapitału zagranicznego wielkość firmy nie ma wyraźnego wpływu na wysokość wynagrodzeń pracowników. Ich mediana utrzymuje się na podobnym poziomie i wynosi od 3 400 do 3 800 PLN. Inaczej jest w przypadku przedsiębiorstw z przewagą kapitału polskiego. W najmniejszych, zatrudniających do 9 pracowników, mediana wynagrodzeń wynosi 1 600 PLN. Jednak im większa firma, tym zarobki pracowników są wyższe i w dużych przedsiębiorstwach wynoszą już 2 700 PLN (czyli są wyższe o 68,8%).Jednocześnie uderzające są duże rozpiętości w wysokości wynagrodzeń pomiędzy firmami z kapitałem polskim i obcym. Niższe wynagrodzenia otrzymują pracownicy firm z przewagą kapitału polskiego. Zarabiają oni od 44% (w najmniejszych firmach) do 72% (w firmach zatrudniających 250 - 999 pracowników) tego, co osoby pracujące w firmach tej samej wielkości, ale z przewagą kapitału zagranicznego.
Wykres 4. Mediany wynagrodzeń w firmach różnej wielkości, w zależności od pochodzenia kapitału firmy.
Jak widać w tabeli 4, rodzaj przedsiębiorstwa ma duży wpływ na wysokość wynagrodzeń w firmach różnej wielkości. Jeśli chodzi o przedsiębiorstwa prywatne, to w najmniejszych (do 9 pracowników) mediana wynagrodzeń wynosi 1 600 PLN. Im większa firma, tym wyższa jest mediana, aż do 3 548 PLN w dużych przedsiębiorstwach.
Podobne zależności obserwujemy w przedsiębiorstwach państwowych i spółkach skarbu państwa. W najmniejszych mediana wynagrodzeń wynosi tylko 1 350 PLN, a w największych - 2 900 PLN, czyli o prawie 115% więcej.
W sferze budżetowej sytuacja jest podobna: mediany wynagrodzeń wynoszą od 1 900 do 2 360 PLN. Różnica jest relatywnie niewielka i wynosi 24,2%.
Tabela 4. Przeciętne wynagrodzenia w zależności od wielkości
i rodzaju przedsiębiorstwa.
Wynagrodzenia w firmach różnej wielkości a region zatrudnienia
Wykres 5 pokazuje, że najwięcej, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, zarabiało się na Mazowszu. Mediany wynagrodzeń w tym regionie wynosiły od 2 500 PLN w najmniejszych firmach, do 4 500 w dużych przedsiębiorstwach. Różnica sięgała więc 80%.Zarobki na północnym i południowym zachodzie były bardzo podobne, niezależnie od wielkości przedsiębiorstw. Na północnym zachodzie w mikro-przedsiębiorstwach mediana zarobków wynosiła 1 600 PLN, w największych firmach zaś - 2 900 PLN, a więc o 81% więcej. Na południowym zachodzie różnica wynosiła 80% (mediany 1 585 i 2 850 PLN).
Województwa wschodnie to obszar, w którym zarobki były najniższe. W firmach zatrudniających do 9 pracowników przeciętne wynagrodzenie wyniosło 1 400 PLN, a w tych od 1 000 zatrudnionych - 2 400 PLN. Była to kwota wyższa o około 71%.
Wykres 5. Mediany wynagrodzeń w firmach różnej wielkości w różnych regionach Polski.
Podsumowanie
Z naszego badania wynika, że zarobki pracowników były tym wyższe, im większa firma, w której byli zatrudnieni. Przeciętna płaca w przedsiębiorstwach do 9 pracowników wynosiła 1 700 PLN, a w tych zatrudniających od 1 000 osób - już 3 200 PLN, czyli o 88,2% więcej. W największych firmach większy odsetek pracowników otrzymywał różnego rodzaju świadczenia, również te związane z dokształcaniem jak dofinansowanie nauki i szkoleń. Podobną popularnością cieszył się natomiast samochód służbowy, a ryczałt na paliwo był nawet chętniej oferowany w mniejszych firmach. Okazało się również, że przedsiębiorstwa z przewagą kapitału zagranicznego płaciły podobnie, bez względu na swoją wielkość. Natomiast w przypadku firm z przewagą kapitału polskiego, to w najmniejszych przedsiębiorstwach mediana wynagrodzeń była o 42% niższa niż w największych.Marzena Jakubiec
wynagrodzenia.pl
Źródło:
