REKLAMA

Wspólnoty gruntowe – ograniczone prawo własności domu receptą na kryzys mieszkaniowy?

2022-08-15 06:00
publikacja
2022-08-15 06:00
Wspólnoty gruntowe – ograniczone prawo własności domu receptą na kryzys mieszkaniowy?
Wspólnoty gruntowe – ograniczone prawo własności domu receptą na kryzys mieszkaniowy?
fot. Gustavo Frazao / / Shutterstock

Koncepcje prorozwojowe dla państw Trzeciego Świata nie wzbudzają w Polsce szczególnego zainteresowania. Wynika to przede wszystkim z faktu, że nasz kraj na szczęście nie jest adresatem takich pomysłów, bywają one jednak ciekawe. Przykład stanowi plan szerszego uruchomienia specyficznych wspólnot gruntowych (Community Land Trusts - CLT), które mogłyby rozwiązać problemy mieszkaniowe między innymi krajów Afryki Subsaharyjskiej. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl przyjrzeli się tej koncepcji, którą popiera Światowe Forum Ekonomiczne.

Z całą pewnością warto wspomnieć, że model działania wspólnot gruntowych typu CLT nie jest nowy. Pierwsze takie instytucje zaczęły powstawać w Stanach Zjednoczonych pod koniec lat 70. minionego stulecia. Ich pomysłodawcy stwierdzili, że oderwanie własności indywidualnych domów od wspólnego gruntu może być sposobem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ubogiej społeczności. Od tamtego czasu wspólnoty gruntowe CLT zyskały pewną popularność. Ich łączną liczbę w USA szacuje się na około 250. Przykłady takich organizacji znajdziemy również w Europie (m.in. na terenie Wielkiej Brytanii oraz Belgii). Opisywanymi wspólnotami zarządzają kolektywnie właściciele domów, inni mieszkańcy (nieposiadający prawa własności), a także eksperci oraz pozostali interesanci.

W ramach CLT można kupić i sprzedać jedynie budynek

Główną zasadę funkcjonowania wspólnot gruntowych typu CLT można dość łatwo streścić. Ich koncepcja zakłada, że mieszkańcy indywidualnych (własnościowych) domów dzierżawią działkę pod nimi od jednej z takich organizacji. Dzierżawa ma charakter długookresowy i może trwać na przykład 99 lat. Wynagrodzeniem dla wspólnoty jako właściciela gruntu jest coroczny czynsz, który pokrywa między innymi koszty operacyjne. Taka organizacja (CLT) najczęściej powstaje dzięki wsparciu sponsora lub samorządu.

Zgromadzony kapitał służy wspólnocie gruntowej do zakupu działki i wybudowania domów lub nabycia starszych budynków razem z gruntem. Każdorazowy nabywca domu od CLT godzi się z faktem, że jego prawo własności dotyczy jedynie budynku. Takie ograniczenie pozytywnie wpływa jednak na cenę zakupu domów. W razie odsprzedaży budynku wspólnota nadal pozostaje właścicielem całej działki. Zasady wyznaczone przez daną wspólnotę mogą przewidywać, że były właściciel domu musi się z nią podzielić zyskiem wynikającym ze wzrostu wartości rynkowej lokum. Niektóre wspólnoty typu CLT przyznają sobie też prawo pierwokupu domu i ustalenia maksymalnej ceny jego sprzedaży. Są to niestety dość uciążliwe ograniczenia. Ich wprowadzenie ma zapewniać dostępność domów dla innych osób.

Oczywiście funkcjonowanie opisywanych wspólnot gruntowych wymaga odpowiednich ram prawnych. Warto zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od powszechnie ustanawianej w Polsce odrębnej własności lokalu nie mamy tutaj do czynienia ze współwłasnością zabudowanej działki. Model wspólnoty gruntowej CLT bardziej przypomina lokalizację domów na terenie oddanym w użytkowanie wieczyste. Jeszcze niedawno takie rozwiązanie było dość popularne w naszym kraju. Mowa o sytuacji sprzed wejścia w życie ustawy przekształcającej użytkowanie wieczyste pod budynkami mieszkalnymi we własność.

OBLIGACJE OSZCZĘDNOŚCIOWE

50 pytań i odpowiedzi. Poradnik (nie tylko) dla początkujących

OBLIGACJE OSZCZĘDNOŚCIOWE

Czy obligacje detaliczne są bezpieczne? Czy chronią przed inflacją? Odpowiadamy na 50 najczęstszych i najważniejszych pytań o propozycję Skarbu Państwa dla oszczędzających. Pobierz e-book bezpłatnie lub kup za 20 zł.
Masz pytanie? Napisz na marketing@bankier.pl

Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Jeśli chcesz fakturę, to wypełnij dalszą część formularza:
Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Pole wypełnione niepoprawnie!
Podaj kod w formacie xx-xxx!
Pole wypełnione niepoprawnie!

Wspólnoty gruntowe mają uporządkować miasta Afryki

Gruntowe wspólnoty CLT są surogatem pełnej własności i dlatego nie wzbudzają większego zainteresowania osób mogących sobie pozwolić na nieskrępowaną własność działki oraz budynku. Rodzi się jednak pytanie, czy spadek dostępności metrażu nie wywoła wzrostu zainteresowania wspólnotami CLT wśród mieszkańców zamożniejszych krajów. W warunkach Trzeciego Świata takie organizacje mogą być skuteczne jako narzędzie do porządkowania bałaganu własnościowego dużych miast. Często chodzi o obrzeża afrykańskich, azjatyckich oraz południowoamerykańskich metropolii, które są zajęte przez slumsy.

Osoby stawiające prowizoryczne domy na terenach takich dzielnic biedy na ogół nie mają prawa własności do gruntu. Przejęcie działki przez wspólnotę typu CLT i zawarcie umów długoterminowej dzierżawy ma uchronić lokalnych mieszkańców przed nagłą eksmisją (spowodowaną np. wykorzystaniem terenu pod dużą inwestycję).  

Andrzej Prajsnar

Źródło:
Tematy
Załóż konto osobiste w ING - bez zbędnych opłat i zgarnij pieniądze na start

Załóż konto osobiste w ING - bez zbędnych opłat i zgarnij pieniądze na start

Komentarze (28)

dodaj komentarz
powiemwamcomysle
To nawet nie komuna wraca tylko feudalizm
daniel_1
Eksperci portalu RynekPierwotny.pl przyjrzeli się tej koncepcji......
daniel_1
Jeżeli ktoś jest ekspertem jakiegoś portalu, to znaczy, że jest ekspertem globalnym?
Pewnie tak.
bankster-kreator
Światowe Forum Ekonomiczne - jak słyszę tą nazwę to mi się scy*oryk w kieszeni otwiera a ze schowka w garażu wypada mac*eta. Ocenzurowałem niektóre słowa bo dzieci kwiaty czy tam dzieci tęczy zaraz zrobią zgłoszenie, że nie wolno szerzyć mowy ni*na*iści i trzeba malować kolorowymi kredkami na chodnikach. Glowną bronią XXI wieku są Światowe Forum Ekonomiczne - jak słyszę tą nazwę to mi się scy*oryk w kieszeni otwiera a ze schowka w garażu wypada mac*eta. Ocenzurowałem niektóre słowa bo dzieci kwiaty czy tam dzieci tęczy zaraz zrobią zgłoszenie, że nie wolno szerzyć mowy ni*na*iści i trzeba malować kolorowymi kredkami na chodnikach. Glowną bronią XXI wieku są kredki i flamastry na tęczowym polu.
prs
W 1913 powstal w Stanach "Bank Centralny"..w tym samym czasie powstal rowniez "Departament Podatkow"..czytajac Marxa wiem ze banki centralne czy progres podatku dochodowego jest niezbedny by komunizm sie rozszerzal..

Sw forum ekonomiczne to prywatno-publiczna spolka..myslaca jedynie(!) nad tym jak okrasc
W 1913 powstal w Stanach "Bank Centralny"..w tym samym czasie powstal rowniez "Departament Podatkow"..czytajac Marxa wiem ze banki centralne czy progres podatku dochodowego jest niezbedny by komunizm sie rozszerzal..

Sw forum ekonomiczne to prywatno-publiczna spolka..myslaca jedynie(!) nad tym jak okrasc jeszcze bardziej ludzi na calym swiecie..

Kissinger mowil..ze beda proby odebrania ludzkosci jedzenia (Ukraina, Holandia, protesty rolnikow itd), energii - poprzez narzucenia programow "jedynie slusznej drogi" atom be, wegiel be, teraz i gaz be.. i pieniedzy (inflacja, zarzniecie sredniej klasy)..
Nie chce mi sie wiecej pisac ale kto kumaty widzi co jest grane..zreszta mozna poguglowac, znalezc info o tej szajce..
pikawka
komuchom widocznie znowu trzeba pokazac kija bo zapomnieli.
ehud
W ciągu 35 lat w Brazylii obszar miejskich dzielnic nędzy powiększył się do rozmiaru odpowiadającego wielkością jedenastu Lizbonom!

Z raportu opublikowanego przez ośrodek badawczy Instituto Locomotiva z Sao Paulo wynika, że w brazylijskich fawelach mieszka obecnie ponad 17 mln ludzi co stanowi 8% populacji kraju.
ehud
Średnia długość życia mieszkańca faweli w aglomeracji Rio de Janeiro jest o 26 lat krótsza w porównaniu do osób zamieszkujących bogatsze dzielnice tego miasta - wskazuje badanie walczącej z ubóstwem organizacji Casa Fluminense.
ehud
Zatyka od tych danych!

https://www.bankier.pl/wiadomosc/Dzielnice-nedzy-w-Brazylii-szybko-sie-powiekszaja-Ponad-17-mln-osob-zyje-w-slumsach-8218196.html

Powiązane: Polityka mieszkaniowa

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki