Wydawany od 80 lat w kolejnych wersjach szwedzki poradnik kryzysowy jest wzorem do naśladowania dla innych krajów, w tym Polski. Do końca roku do wszystkich Polaków ma trafić podobna broszura przygotowywana m.in. przez polskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Przedstawiciele MSWiA pod koniec lutego podczas wizyty w Sztokholmie rozmawiali na ten temat z ekspertami ze szwedzkiego Urzędu ds. Ochrony Ludności i Gotowości (MSB). To właśnie ta rządowa agencja jest odpowiedzialna za opracowanie i dystrybucję poradnika, który pomaga Szwedom przygotować się na nadejście kryzysu lub wojny.
Najnowsza wersja broszury, 32-stronicowe wydawnictwo, została rozesłana w wersji papierowej do wszystkich 5 mln gospodarstw domowych w listopadzie 2024 roku. W porównaniu z wersją z 2018 roku wykorzystano doświadczenia Ukrainy, której ludność cywilna cierpi w wyniku rosyjskich ataków. Jasno określono także, że należy być przygotowanym na pozostawanie bez pomocy z zewnątrz przez minimum tydzień.
Wydawnictwo posiada rzucającą się w oczy jasno żółtą okładkę ze szwedzką żołnierką. Kolejne rozdziały poświęcono przygotowaniu zapasów, jest tzw. check lista, a także jak ewakuować się i co ze sobą zabrać. Są też porady, jak chronić się przed atakiem z powietrza oraz w jaki sposób zatamować krew. Inne nowe części dotyczą członkostwa Szwecji w NATO, obrony psychologicznej, bezpieczeństwa cyfrowego, ataku terrorystycznego, epidemii oraz kryzysów wywołanych zmianami klimatycznymi.
Niektóre zagadnienia są bardzo podstawowe, co zrobić ze zwierzętami domowymi, czy w jaki sposób zgromadzić wodę pitną.
Broszura na stronie internetowej urzędu www.msb.se jest dostępna w internecie w 11 językach migrantów mieszkających w Szwecji, w tym po polsku (https://rib.msb.se/filer/pdf/30877.pdf).
W sieci dostępne jest również tłumaczenie w języku migowym oraz w wersji do odsłuchania. Wersję papierową można również zamówić w każdej chwili bezpłatnie.
Przedstawiciele MSB pytani przez PAP o największe wyzwanie związane ze stworzeniem poradnika, opowiedzieli, że jego "uniwersalność". "Porady muszą być zrozumiałe dla wszystkich, bez względu na poziom wykształcenia czy pochodzenie" - podkreślono.
Szwedzkie władze rozsyłając poradnik przez pierwsze tygodnie uruchomiły specjalną infolinię dla osób, które czują niepokój lub chciałyby przekazać swoje opinie.
Gazeta "Goeteborgs-Posten" pisała o przypadkach plotek w zamieszkanej przez imigrantów dzielnicy. Niektórzy z nich obawiali się, że jeśli nie otrzymają poradnika, będzie to oznaczało że zostaną pozbawieni szwedzkiego obywatelstwa.
Pierwsza wersja szwedzkiego poradnika została wydana w 1943 roku, kolejne w 1952, 1961, 1983, 1987 oraz w 2018.
Ze Sztokholmu Daniel Zyśk (PAP)
zys/ ap/
