Sekretarz Generalny ONZ António Guterres ostrzegł w poniedziałek, że Traktat o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) znajduje się w obliczu poważnych zagrożeń. Jak podał portal UN News, sytuację pogarsza rosnąca liczba głowic, rekordowe wydatki wojskowe oraz postępująca erozja globalnych wysiłków rozbrojeniowych.
Podczas rozpoczętej w Nowym Jorku konferencji poświęconej przeglądowi traktatu NPT, który wszedł w życie w 1970 roku, Guterres wezwał do dostosowania dokumentu do realiów nowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja i obliczenia kwantowe.
Podkreślił, że po raz pierwszy od dekad liczba głowic nuklearnych ponownie wzrasta, a globalne wydatki wojskowe w 2025 roku osiągnęły poziom 2,7 biliona dolarów. Sekretarz Generalny zaznaczył, że fundament wysiłków na rzecz eliminacji broni jądrowej ulega stopniowej degradacji.
– Musimy na nowo tchnąć życie w ten traktat – oświadczył szef ONZ, wskazując na niespełnione zobowiązania oraz spadek zaufania i wiarygodności w systemie międzynarodowym. Dodał, że rozwój technologii dodatkowo zwiększa ryzyko atomowe, a ludzkość nie może zrezygnować z kontroli nad zbrojeniami, dopóki broń jądrowa nie zostanie całkowicie wyeliminowana.
Podobne obawy wyraził przewodniczący konferencji Do Hung Viet, zwracając uwagę na rozbudowę arsenałów i rekordowe finansowanie armii. Przestrzegł on, że brak postępów w negocjacjach może doprowadzić do złamania tabu dotyczącego użycia broni jądrowej i wywołać nowy wyścig zbrojeń.
Obradom towarzyszą silne napięcia polityczne. Przed ich rozpoczęciem doszło do wymiany oskarżeń między USA a Iranem w związku z kandydaturą Teheranu na stanowisko wiceprzewodniczącego Komitetu Ogólnego (organu proceduralnego Zgromadzenia Ogólnego ONZ). Stany Zjednoczone uznały tę nominację za zniewagę dla idei NPT, zarzucając Iranowi naruszanie postanowień układu.
Teheran odrzucił te zarzuty jako bezpodstawne. Zarzucił, że USA to jedyne państwo, które użyło broni jądrowej i wciąż rozwija własny potencjał ofensywny.
Z Nowego Jorku Andrzej Dobrowolski (PAP)
ad/wr/
