Usprawnienie działania podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe oraz wzmocnienie roli premiera, ministra SWiA oraz wojewodów w sferze ochrony ludności i obrony cywilnej zakłada projekt, którego założenia zamieszczono w czwartek w wykazie prac rządu.
W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano w czwartek założenia projektu ustawy o ochronie ludności oraz o stanie klęski żywiołowej. Regulacja ma wprowadzić rozwiązania, które usprawnią działanie podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe.
Proponowane przepisy mają pozwolić na usprawnienie procesu przepływu informacji pomiędzy organami administracji publicznej i zmianę modelu finansowania w taki sposób, aby umożliwić efektywne udzielanie pomocy finansowej poszkodowanym oraz odbudowę zniszczonej lub uszkodzonej infrastruktury. Mają także umożliwić bardziej racjonalne wykorzystanie zasobów ludzkich przeszkolonych w dziedzinie ratownictwa.
"Niniejsza ustawa przełamuje wieloletni impas w obszarze ochrony ludności, obrony cywilnej, zarządzania kryzysowego i krajowego systemu ratowniczego umożliwiając dalszą integrację przepisów unijnych i międzynarodowych z krajowymi. Ponadto ustawa zawiera szereg nowych rozwiązań i narzędzi umożliwiających skuteczne zarządzanie wszystkimi dostępnymi zasobami na rzecz ochrony ludności w Polsce zarówno w czasie pokoju, stanów nadzwyczajnych, jak i wojny" - napisano na stronach rządowych.
Projektowana regulacja - jak podkreślono - wzmocni rolę premiera, ministra spraw wewnętrznych i wojewodów "nie tylko w odniesieniu do sfery zarządzania kryzysowego w sytuacji niecierpiącej zwłoki, lecz także ochrony ludności i obrony cywilnej". Doprecyzowana zostanie również rola i zakres zadań pozostałych organów ochrony ludności na szczeblu centralnym oraz na poziomie powiatów i gmin.
Zgodnie z propozycją minister spraw wewnętrznych w przypadkach niecierpiących zwłoki przejmie odpowiedzialność za ochronę ludności na terytorium kraju. Obecnie - jak zaznaczono - minister spraw wewnętrznych sprawuje zarządzanie kryzysowe w sytuacjach niecierpiących zwłoki, a jego zadania są rozproszone w kilku aktach prawnych bez określonych narzędzi, które pozwalałyby mu skutecznie je realizować.
Projekt zakłada również przejęcie przez ministra SWiA nadzoru nad organizacją i funkcjonowaniem Krajowego Systemu Ostrzegania i Alarmowania. Dotychczas rolę tę pełnił Szef Obrony Cywilnej Kraju.
Ponadto projekt regulacji zakłada przyznanie ministrowi SWiA szeregu narzędzi zarówno prawnych, organizacyjnych jak i finansowych, w tym również zadań kontrolnych wobec innych organów administracji rządowej i samorządowej.
Zgodnie z projektowaną ustawą każdego roku na szeroko pojęte działania w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej planuje się przeznaczać kwotę nie niższą niż 0,1 proc. PKB ustaloną w oparciu o wartość określaną w obwieszczeniu prezesa GUS.
Na potrzeby realizacji zadań określonych w ustawie powstanie Fundusz Ochrony Ludności. Ma się on składać z funduszu centralnego, którego dysponentem będzie minister SWiA oraz z funduszy wojewódzkich, których dysponentami będą wojewodowie.
Jak zaznaczono, rodzina poszkodowana w wyniku działań sił natury o jednorazowy zasiłek doraźny w wysokości do 10 tys. zł będzie wnioskowała do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, natomiast o zasiłek w wysokości do 300 tys. zł na remont, odbudowę budynku lub lokalu mieszkalnego - do wojewody.
Szef MSWiA będzie dysponował środkami na zadania w tym zakresie, które uruchamiane byłyby w sytuacji wykraczającej poza możliwości finansowe wojewodów. Regulacja zakłada również, że zadania będą mogły być realizowane we wszystkich fazach zarządzania kryzysowego, co zdaniem autorów projektu pozwoli na rozwianie wątpliwości interpretacyjnych w zakresie zasadności wydatkowania środków.
Projekt przewiduje jednocześnie udział jednostek samorządu terytorialnego (JST) w finansowaniu zadań własnych w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej. Zgodnie z propozycją samorządy będą planować potrzeby "w zakresie środków finansowych niezbędnych do realizacji niniejszych przedsięwzięć, w uchwalanym budżecie gminy, powiatu i samorządu województwa, w kwocie nie mniejszej niż 0,5 proc. wydatków budżetu JST, pomniejszonych o wydatki inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia i pochodne oraz wydatki na obsługę długu".
Według informacji zamieszczonej w wykazie prac legislacyjnych planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2022 r. (PAP)
autor: Marcin Chomiuk
mchom/ jann/
