Rozpoczęliśmy konsultacje projektu ustawy o fundacji rodzinnej - mówi PAP wiceszef MRPiT Marek Niedużak. Ocenił, że przygotowanie projektu to ważny krok ku poprawie jakości polskiego prawa, jeżeli chodzi o zabezpieczenie sukcesji w firmach rodzinnych i ochronę ich kapitału przed rozdrobnieniem.
Efektem ustawy o fundacji rodzinnej ma być zapewnienie skutecznej, wielopokoleniowej sukcesji w firmach rodzinnych; budowa silnych i rodzimych marek; akumulacja i ochrona ich kapitału. Twórcy przepisów chcą, by "proces sukcesji w firmach w jak największym stopniu przebiegał zgodnie z wizją ich nestorów. Regulacje prawne w tej sprawie przygotowało Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii wraz z Mnisterstwem Finansów.
Jak poinformowało PAP Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii, opinie i uwagi do projektu ustawy o fundacji rodzinnej można zgłaszać w ciągu najbliższych 30 dni. Według założeń projekt może trafić do parlamentu w drugiej połowie 2021 r. a ustawa wejść w życie na początku 2022 r. Przypomniano, że projekt ustawy o fundacji rodzinnej został opublikowany 22 marca w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji.
"Dzisiaj rozpoczęły się uzgodnienia i konsultacje projektu ustawy o fundacji rodzinnej. Przygotowanie tego projektu to ważny krok w kierunku poprawy jakości polskiego prawa, jeżeli chodzi o zabezpieczenie sukcesji w firmach rodzinnych i ochronę ich kapitału przed rozdrobnieniem" - powiedział we wtorek PAP wiceminister rozwoju, pracy i technologii Marek Niedużak.
Zgodnie z założeniami projektu fundacja rodzinna ma być nową osobą prawną, która będzie gromadzić majątek rodzinny i zarządzać nim, zgodnie z wolą fundatora, zapewniając środki dla beneficjentów. Beneficjentem będzie mogła zostać osoba fizyczna i organizacja pożytku publicznego (OPP). Z dochodów i majątku fundacji będzie można finansować np. koszty utrzymania, kształcenia czy leczenia beneficjentów albo cele statutowe OPP.
Według MRPiT powołanie fundacji rodzinnej pozwoli ochronić zgromadzony przez fundatora majątek przed rozdrobnieniem. Jak wyjaśnił PAP wiceszef MRPiT ze względu na istotę fundacji rodzinnej i koszty związane z jej działalnością, taką instytucją mogą być zainteresowane przede wszystkim osoby prowadzące biznes na większą skalę.
Fundacja rodzinna – podobnie jak inne osoby prawne – będzie działać poprzez zarząd i będzie mogła podlegać nadzorowi rady protektorów. Beneficjenci utworzą tzw. zgromadzenie beneficjentów, które będzie się zbierać tylko w wyjątkowych przypadkach (np. przy uzupełnianiu składu danego organu). Według resortu zapewni to niezbędny wpływ rodziny na najważniejsze kwestie związane w działalnością fundacji rodzinnej w perspektywie wielu lat.
MRPiT zaznaczyło, że pomysł fundacji rodzinnej został zgłoszony do resortu przez środowisko firm rodzinnych. Jego podstawowe założenia prawne opracowano "przy aktywnym udziale organizacji zrzeszających firmy rodzinne".
Resort zakłada, że dzięki fundacji rodzinnej przede wszystkim zostanie zapewniony mechanizm skutecznej wielopokoleniowej sukcesji. Łatwiejsze ma być też "budowanie ładu rodzinnego i korporacyjnego poprzez oddzielenie biznesu od spraw rodzinnych". Zaznaczono, że fundacja rodzinna służy też akumulacji i ochronie rodzimego kapitału.
Zgodnie z zaproponowanymi przepisami opodatkowanie fundacji rodzinnej i beneficjentów co do zasady ma uwzględniać związki rodzinne z fundatorem. "Cieszę się, że dzięki znakomitej współpracy z Ministerstwem Finansów udało się wspólnie wypracować takie propozycje opodatkowania fundacji rodzinnych, które zakładają, że wniesienia mienia do fundacji nie będzie się wiązało z obciążeniami podatkowymi" - powiedział wiceminister Niedużak.
Podatkowi od spadków i darowizn będzie podlegać nabycie przez beneficjentów od fundacji rodzinnej świadczeń oraz mienia likwidowanej fundacji rodzinnej. Osoby najbliższe fundatorowi: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, jak również sam fundator, będą zwolnieni od podatku od nabycia świadczeń oraz mienia likwidowanej fundacji, jeżeli przedmiotem świadczenia będzie mienie wniesione do fundacji przez tego fundatora. Pozostali nabywcy świadczeń zapłacą podatek w wysokości 19% podstawy opodatkowania.
Dochody fundatora oraz beneficjenta otrzymane z fundacji rodzinnej, jako podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W przypadku natomiast odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej udziałów w spółdzielni papierów wartościowych oraz tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, które zostały otrzymane przez jej beneficjenta lub fundatora z fundacji rodzinnej, zwolniony od podatku dochodowego od osób fizycznych będzie dochód w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn przypadającej na te udziały, papiery wartościowe oraz tytuły uczestnictwa.
Przychód otrzymany przez fundację rodzinną od fundatora przeznaczony na realizację celów tej fundacji oraz fundusz operatywny nie będzie przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wniesienie mienia do fundacji rodzinnej przez fundatora nie będzie się więc wiązało z obciążeniami podatkowymi. Działalność operacyjna (własna) fundacji rodzinnej będzie opodatkowana na zasadach ogólnych, jednakże fundacja rodzinna nie będzie uprawniona do korzystania z tzw. małego CIT-u.
W projekcie zaproponowano wprowadzenie możliwości zrzeczenia się zachowku, a także rozłożenia go na raty, odroczenia terminu płatności, a nawet obniżenia jego wysokości w przypadku uwzględniania przy obliczeniu zachowku przedsiębiorstwa. Ponadto, świadczenia otrzymane od fundacji rodzinnej przez uprawnionego obniżą wartość zachowku.
Fundacja rodzinna będzie mogła odpowiadać za zobowiązania alimentacyjne fundatora powstałe także po utworzeniu fundacji rodzinnej, gdy egzekucja z jego majątku będzie bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność).
MRPiT dodało, że fundacja rodzinna służy długoterminowemu zabezpieczaniu i pomnażaniu majątku, więc pierwsze efekty funkcjonowania w Polsce fundacji rodzinnych będą widoczne "po dłuższym czasie obowiązywania nowych przepisów". (PAP)
autor: Magdalena Jarco
maja/ amac/
