Premier Kanady Mark Carney będzie pierwszym szefem rządu państwa trzeciego, który wysłucha orędzia o stanie Unii Europejskiej - powiedziała PAP rzeczniczka Parlamentu Europejskiego Delphine Colard. Orędzie wygłosi 16 września szefowa KE Ursula von der Leyen. Carney także zabierze głos przed izbą.
- To pokazuje, jak bliskim partnerem dla UE jest Kanada, w ostatnim czasie także coraz bardziej w dziedzinie obronności - komentowała Colard.
Orędzie o stanie Unii to doroczne wystąpienie wygłaszane przed Parlamentem Europejskim przez przewodniczącego Komisji Europejskiej. Tradycja ta została zapożyczona przez UE w 2010 r. od Stanów Zjednoczonych, gdzie orędzie o stanie państwa co roku wygłasza przed Kongresem prezydent.
Obecna przewodnicząca KE Ursula von der Leyen wygłosi swoje piąte orędzie o stanie Unii 16 września na posiedzeniu Parlamentu Europejskiego w Strasburgu.
- W ostatnich latach pojawia się coraz więcej gości podczas orędzia, jednym z nich była pierwsza dama Ukrainy Olena Zelenska, natomiast nigdy wystąpienia przewodniczącego KE nie słuchał do tej pory premier państwa trzeciego - podkreśliła rzeczniczka PE.
Jak poinformowała, Carney został zaproszony do PE przez jego szefową Robertę Metsolę podczas spotkania Europejskiej Wspólnoty Politycznej w maju br. w Erywaniu. Carney zaproszenie przyjął, ale dopiero pod koniec sierpnia okazało się, że złoży wizytę już na pierwszym posiedzeniu europarlamentu we wrześniu, kiedy przed izbą występuje z dorocznym orędziem szef KE. Carney został więc jego gościem honorowym.
Swoje własne przemówienie przed izbą premier Kanady wygłosi 17 września.
Carney będzie gościem w PE w czasie rosnących napięć pomiędzy Kanadą a Stanami Zjednoczonymi. Prezydent USA Donald Trump nałożył na Kanadę pod koniec sierpnia nowe cła na poziomie 50 proc. Doszło do tego po tym, jak Carney wycofał swoich negocjatorów z rozmów handlowych z Waszyngtonem, podając jako powód żądania USA dotyczące m.in. ograniczenia przez Kanadę możliwości zawierania nowych umów handlowych, co uderzałoby w suwerenność jego państwa. Na nowe cła amerykańskie Ottawa odpowiedziała cłami odwetowymi, które weszły w życie we wtorek.
Spór ma też wymiar personalny. Carney jest coraz częściej przedmiotem wulgarnych żartów Trumpa na jego portalu społecznościowym Truth Social. W poniedziałek amerykański prezydent opublikował wygenerowaną przez sztuczną inteligencję grafikę, na której powalony pod nim na lodzie leży Carney w stroju reprezentacji hokeja, sportu narodowego Kanady. Trump zwraca się na obrazku do Carneya słowami: „Wstawaj, gubernatorze”, co nawiązuje do kontrowersyjnego pomysłu amerykańskiego przywódcy, by Kanada stała się 51. stanem USA.
Tymczasem Carney często wskazuje na umowę handlową CETA zawartą z UE jako przykład dobrej współpracy i otwartości Kanady na wolny handel.
Także społeczeństwo kanadyjskie opowiada się za bliższym partnerstwem z UE. W debacie publicznej pojawił się nawet wątek przyłączenia Kanady do Wspólnoty, kiedy w badaniu przeprowadzonym w tym kraju w lutym 2025 r. przez ośrodek Abacus Data 44 proc. respondentów opowiedziała się za wejściem do UE. Rzeczniczka KE Paula Pinho komentowała wtedy, że to zaszczyt dla UE, ale - jak dodała - Wspólnota jest otwarta na nowych członków pod warunkiem, że kraje te leżą na tym samym kontynencie.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ kj/
