W Montrealu rozpocznie się w czwartek dwudniowy szczyt, podczas którego zostanie przedstawiona nowa formuła partnerstwa Kanady i Unii Europejskiej.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, zapowiadając nową formę współpracy podczas wizyty premiera Kanady Marka Carneya w Parlamencie Europejskim we wrześniu br., mówiła o Kanadzie jako „członku stowarzyszonym”. Sam Carney wyjaśniał, że Kanada nie ubiega się o członkostwo w UE.
We wtorek Carney mówił dziennikarzom, że ważne są nie „specyficzne nazwy lub nomenklatura”, ale „różnica, jaką to przyniesie życiu Kanadyjczyków” oraz całej Kanadzie jako „bardziej niezależnemu, bardziej suwerennemu krajowi, abyśmy mogli żyć tak, jak wybierzemy”.
W poprzedzającym szczyt komunikacie biura prasowego premiera podkreślono, że partnerstwo ma wykorzystać „komplementarne silne strony”.
„Unia Europejska ma siłę rynku, badania naukowe i silny sektor wytwórczy. Kanada ma dostępną energię, minerały krytyczne, światowym poziom możliwości w kosmosie, AI, technologie kwantowe i jeden z najsilniejszych na świecie system bankowy” - podkreślono.
Cytowany w komunikacie Carney powiedział, że „ambitny sojusz” ma być „tak silny, by nikt nie mógł dyktować nam naszych wyborów i otwarty na tyle, by inni mogli do niego dołączyć”.
Jak podał w środę publiczny nadawca CBC, we wstępnej wersji komunikatu, który zostanie opublikowany podczas szczytu, mowa będzie o „jeszcze bliższym stowarzyszeniu”.
Były lider Partii Liberalnej Stephane Dion, który był również specjalnym wysłannikiem Kanady w UE do ubiegłego roku, mówił w niedzielę w CBC, że nazwa „członek stowarzyszony” zostałaby źle przyjęta w Kanadzie i wskazywał na sprzeciw w samej UE.
Media podawały w środę, że szczególnie przeciwne użyciu takiej nazwy były Niemcy.
W Kanadzie określenie o „członku stowarzyszonym” wywołało ataki opozycji. Lider Partii Konserwatywnej Pierre Poilievre pisał o państwach UE wpłacających „do Brukseli” oraz protestował przeciw Kanadzie jako „28. kraju członkowskim”, nawiązując do wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa o Kanadzie jako „51. stanie”.
Szersza dyskusja na temat bliższych związków Kanady z UE zaczęła się w styczniu ub.roku, gdy „The Economist” opublikował analizę zatytułowaną „Dlaczego Kanada powinna dołączyć do Unii Europejskiej”, wskazującą na potrzeby UE dotyczące przestrzeni i surowców oraz potrzeby Kanady dotyczące pracowników. W tym samym czasie, po objęciu prezydentury przez Donald Trumpa, relacje między USA a Kanadą zaczęły się gwałtownie pogarszać.
Istniejące już partnerstwo Kanady z UE dotyczy zarówno kwestii gospodarczych jak i obronnych, Kanada jest jedynym krajem spoza UE, który uczestniczy w programie SAFE. W 2017 r. weszła w życie CETA, kompleksowa umowa o wolnym handlu między Kanadą a UE, choć wciąż są kraje UE, w tym Polska, które nie ratyfikowały umowy i w tych krajach CETA jest stosowana tymczasowo.
UE jest drugim co do wielkości partnerem handlowym Kanady.
Z Toronto Anna Lach(PAP)
lach/ sp/
