Założenia polityki pomocowej dla regionów
Komisja Europejska przyjęła nowe wytyczne w sprawie pomocy regionalnej, zgodne z zasadami pomocy państwa określonymi w traktacie WE. Wytyczne te obowiązują od 2007 do 2013 roku, który to okres odpowiada kolejnemu okresowi programowania funduszy strukturalnych UE. Założenia polityki pomocowej dla regionów określają zasady przyznawania pomocy ze strony danego państwa na rozwój jego biedniejszych regionów. Wsparcie to swoim zasięgiem obejmuje dotacje inwestycyjne oraz zniżki podatkowe dla firm. Unia Europejska w swoich wytycznych dla regionów określiła również zasady wyboru przez władze państwowe regionów, którym przysługuje pomoc regionalna i określiła maksymalne dopuszczalne pułapy takiej pomocy. Zgodnie z regułami unijnej polityki spójności Rada Europejska nakreśliła na lata 2007-2013 nowe wytyczne skupiające pomoc regionalną na najbardziej potrzebujących regionach rozszerzonej Unii, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeby poprawy konkurencyjności oraz złagodzenia problemów okresu przejściowego.Szacuje się, że 52,2 proc. ludności wspólnoty żyje w regionach kwalifikujących się do objęcia regionalną pomocą państwa, w tym 34,2 proc. - w regionach, których sytuacja ekonomiczna uznawana jest za gorszą niż przeciętna. Fakt ten determinuje pomoc ze strony Unii na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE. Według niego taki region może liczyć na najwyższy poziom pomocy (40-50 proc.). Regionom, w których sytuacja wygląda lepiej (18 proc.), przysługuje w sparcie na poziomie 10-20 proc.
Według nowych wytycznych regionalna pomoc państwa obejmie 43,1 proc. ogółu mieszkańców Wspólnoty. Jak dodają pomysłodawcy regulacji, w liczbie tej uwzględniono tzw. "siatkę bezpieczeństwa", czyli zbiór przepisów mówiących o tym, że żadne z państw członkowskich nie może stracić więcej niż 50 proc. obecnie przysługujących mu środków pomocy. Za pomoc regionalną uznaje się również podwyższenie poziomów pomocy inwestycyjnej przyznawanej małym i średnim przedsiębiorstwom, mieszczącym się w regionach mniej uprzywilejowanych ponad poziomy dopuszczalne na innych obszarach.
Czy wiesz, że...? |
Regionalna pomoc inwestycyjna została skonstruowana w taki sposób, aby wspomóc rozwój najmniej uprzywilejowanych regionów poprzez wspieranie inwestycji i tworzenie nowych miejsc pracy. Promuje ona ekspansję i dywersyfikację działalności gospodarczej przedsiębiorstw znajdujących w tych regionach, zwłaszcza poprzez zachęcanie firm do otwierania tam nowych zakładów. |
Wskaźniki unijne a przyznawana pomoc
Zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) oraz art. 87 ust. 3 lit. c) TWE na krajową pomoc regionalną składają się:- pomoc na inwestycje przyznawana dużym przedsiębiorstwom,
- pomoc na inwestycje przyznawana w ograniczonym zakresie,
- pomoc operacyjna.
I tak dla działających w tych regionach dużych przedsiębiorstw maksymalny poziom regionalnej pomocy państwa wynosi:
TABELA 1
|
PKB w regionie jako % |
% ludności UE |
Maksymalny poziom |
| < 75% |
14.05% |
30% |
|
< 60% |
6.30% |
40% |
| < 45% |
7.37% |
50% |
Unia Europejska uznała, że w przypadku regionów, w których PKB na jednego mieszkańca jest wyższe niż 75% średniej w UE, państwa członkowskie wykazujące tak wysoki poziom będą mogły udzielać pomocy regionalnej na podstawie art. 87 ust. 3 lit. c) Traktatu WE na niższym poziomie, czyli pomiędzy 10-15 proc. przeznaczonych środków i tylko tym obszarom, które same wskażą zgodnie z zasadami krajowej polityki rozwoju regionalnego.
Ustalenia te zwane przejściowymi obowiązywać będą do roku 2010 r. dla regionów, które najbardziej ucierpią na ograniczeniu poziomu pomocy, oraz do 2008 r. dla regionów, które według nowych wytycznych przestaną się do takiej pomocy kwalifikować. Unia Europejska zagwarantowała w ramach pomocy regionalnej zwiększenie o 20 proc. środków na pomoc małym przedsiębiorcom na wszystkich obszarach objętych wsparciem. Natomiast w przypadku średnich przedsiębiorstw planuje zwiększenie regionalnej pomocy o 10 %.
Regionalna pomoc inwestycyjna dla dużych projektów inwestycyjnych podlega dostosowanym pułapom pomocy regionalnej w oparciu o następujące zasady:
TABELA 2
| Wydatki kwalifikowane |
Dostosowane pułapy pomocy |
|
do 50 mln euro |
100 % pułapu regionalnego |
|
dla części między 50 mln euro a 100 mln euro |
50 % pułapu regionalnego |
|
dla części przekraczającej 100 mln euro |
34 % pułapu regionalnego |
Dopuszczalna kwota pomocy dla dużych projektów inwestycyjnych będzie obliczana według wzoru:
maksymalna kwota pomocy = R × (50 + 0,50 × B + 0,34 × C), gdzie:
R - nieskorygowany pułap pomocy regionalnej,
B - wydatki kwalifikowane między 50 mln euro a 100 mln euro,
C - wydatki kwalifikowane powyżej 100 mln euro. Należy podkreślić, że obliczeń dokonuje się na podstawie oficjalnych kursów wymiany w dniu przyznania pomocy lub w wypadku pomocy podlegającej obowiązkowi indywidualnego zgłoszenia w dniu tego zgłoszenia.
Regiony objęte pomocą unijną
Pomoc mogą otrzymać wyłącznie przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej w ramach wielosektorowego programu pomocy, stanowiącego integralną część regionalnej strategii rozwoju o wyraźnie sprecyzowanych celach. Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinniśmy szukać w Dz .U. C 244 z 1 października 2004 r. oraz w art. 87 ust. 3 lit. a), a także w art. 87 ust. 3 lit. c) TWE.Na podstawie zawartych tam wytycznych, można stwierdzić, że pomoc regionalną otrzymają:
- regiony rozwoju gospodarczego;
- regiony o niskiej gęstości zaludnienia; na obszary takie składają się zasadniczo regiony geograficzne poziomu NUTS II o gęstości zaludnienia poniżej 8 osób na kilometr kwadratowy lub regiony geograficzne poziomu NUTS III o gęstości zaludnienia poniżej 12,5 osoby na kilometr kwadratowy;
- regiony tworzące strefy przygraniczne, zamieszkałe przynajmniej przez 100 tys. osób, które znajdują się w regionach poziomu NUTS II lub regionach poziomu NUTS III, a których PKB na jednego mieszkańca jest niższy od średniej UE lub których stopa bezrobocia jest wyższa niż 115 proc. średniej krajowej, przy czym oba wskaźniki liczone są na podstawie średniej z ostatnich trzech lat według danych Eurostatu;
- regiony poziomu NUTS III o liczbie ludności nie przekraczającej 100 tys. osób, których PKB na jednego mieszkańca jest niższy od średniej UE lub których stopa bezrobocia jest wyższa niż 115 proc. średniej krajowej, przy czym oba wskaźniki liczone są na podstawie średniej z ostatnich trzech lat według danych Eurostatu;
- regiony poziomu NUTS III lub ich części graniczące z regionem kwalifikującym się do pomocy na podstawie art. 87 ust.3 lit. a), a także regiony poziomu NUTS III lub ich części mające wspólną granicę lądową lub granicę morską krótszą niż 30 km z państwem nie będącym państwem członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub EFTA.
Regionalna pomoc inwestycyjna
Regionalna pomoc inwestycyjna jest pomocą przyznawaną na realizację projektu inwestycji początkowej. Inwestycja początkowa to nic innego jak inwestycja w aktywa materialne oraz aktywa niematerialne i prawne związane z:- utworzeniem nowego zakładu produkcyjnego, będącego jednocześnie zakładem pracy;
- rozbudową już istniejącego zakładu i stworzeniem dodatkowych miejsc pracy;
- dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie nowych produktów;
- zasadniczą zmianą dotyczącą całościowego procesu produkcyjnego istniejącego zakładu.
Pomoc regionalna to też wspieranie nowych inwestycji liczonej w oparciu o jej koszty.
Krajowa pomoc regionalna z Unii Europejskiej na lata 2007-2013 obejmuje regiony poziomu NUTS II z pułapem pomocy na poziomie:
- 50 proc. EDB: łódzkie, małopolskie, lubelskie, podkarpackie, świętokrzyskie, podlaskie, lubuskie, opolskie, kujawsko-pomorskie, warmińsko-mazurskie,
- 40 proc. EDB: śląskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie, dolnośląskie, pomorskie,
- 30 proc. EDB: mazowieckie.
Podstawa prawna:
- Art. 87 ust. 3a Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE),
- Wytyczne w Sprawie Krajowej Pomocy Regionalnej na lata 2007-2013 (2006/C 54/08),
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 października 2006 r. w sprawie ustalenia mapy pomocy regionalnej (Dz.U. z 2006 r nr 190, poz. 1402).
Źródło:
