Sejm wyraża stanowisko, że skład KRS powinien obejmować przedstawicieli sędziów, którzy są wyłaniani przez środowiska sędziowskie - wynika z projektu uchwały opublikowanego na stronach sejmowych. W dokumencie czytamy też, że Sejm uwzględni w tej sprawie wyniki wyborów dokonanych przez polskich sędziów.
Pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały, pod którym podpisali się parlamentarzyści klubów koalicji rządowej, w sprawie przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków-sędziów KRS zaplanowano w sejmowej komisji sprawiedliwości.
„W związku ze zbliżającym się upływem kadencji obecnego składu Krajowej Rady Sądownictwa, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża stanowisko, że skład tego organu powinien obejmować przedstawicieli sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych oraz sądów wojskowych, wyłanianych przez środowiska sędziowskie w sposób zapewniający reprezentatywność wszystkich rodzajów i szczebli sądownictwa” - głosi projekt.
Dodano, że takie ukształtowanie KRS najpełniej realizuje wartości konstytucyjne, m.in. ze względu na to, że Rada powinna być niezależna od władzy polityków, a także sprzyja odbudowie zaufania społecznego do wymiaru sprawiedliwości.
W projekcie uchwały czytamy też, że Sejm zapewnia, iż w przypadku kształtowania KRS na podstawie obowiązującej ustawy o Radzie, „uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów dokonanych przez polskich sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych”.
Ponadto zapisano, że obecnie funkcjonująca Krajowa Rada Sądownictwa nie jest organem niezależnym od innych władz, gdyż wybrani do jej składu sędziowie nie są reprezentantami środowiska sędziowskiego, jak również nie reprezentują sędziów wszystkich rodzajów sądów.
W minionym tygodniu prezydent Karol Nawrocki poinformował o zawetowaniu nowelizacji ustawy o KRS i powiązanej z nią noweli kodeksu wyborczego. Zmiany w ustawie zakładały wybór sędziowskich członków Rady przez wszystkich sędziów, a nie – tak jak na mocy obecnych przepisów - przez Sejm. Szef MS Waldemar Żurek powiedział PAP po ogłoszeniu prezydenckiego weta, że „nie ustąpi w doprowadzaniu do przywrócenia organów konstytucyjnych obywatelom”. - Mamy plan B i będziemy go realizować – oświadczył.
Szef MS wyjaśniał, że ten „plan B” miałby m.in. polegać na tym, że sędziowie spotykając się na oddolnych zgromadzeniach we wszystkich sądach wybraliby spośród siebie 15 osób, które zostałyby formalnie zgłoszone do KRS. - A większość demokratyczna w parlamencie uszanowałaby ten wybór - tłumaczył.
Gotowość do pomocy w zorganizowaniu wyborów do sędziowskiej części KRS wyrazili 16 lutego prezesi 10 z 11 sądów apelacyjnych w Polsce. Ich propozycja polega na tym, że Sejm - działając na podstawie obowiązujących przepisów - wybrałby 15 sędziów do KRS, przy czym kluczowe znaczenie miałby wynik powszechnego głosowania przeprowadzonego na zgromadzeniach sędziów. Mandat do objęcia funkcji otrzymaliby ci kandydaci, którzy uzyskają najwyższe poparcie środowiska sędziowskiego.
„Jakkolwiek sam wybór sędziowskich członków KRS byłby dokonany przez polityków, to akceptacja przez Sejm wskazań wszystkich sędziów spowoduje, iż tak ukształtowany organ spełniałby standardy konstytucyjne i dawałby gwarancję niezależności od władz politycznych” - podkreślili prezesi sądów w oświadczeniu.
Według nich, procedura ta miałaby zostać poprzedzona deklaracją Sejmu o akceptacji rekomendacji przedstawionej przez środowisko sędziowskie oraz o przyjęciu określonych reguł wyboru członków Rady. W ramach tego modelu każdy sędzia będzie mógł oddać głos na kandydatów spośród wszystkich osób zgłoszonych marszałkowi Sejmu, przy czym każdemu sędziemu przysługiwać będzie 15 głosów. Opiniowanie kandydatów odbywać się będzie tego samego dnia we wszystkich sądach w kraju, podczas zwołanych zgromadzeń sędziów.
Następnie wyniki głosowania zostaną podane w protokołach zgromadzeń, które zostaną opublikowane na stronach internetowych poszczególnych sądów. Protokoły te będą następnie przekazywane prezesom sądów apelacyjnych, których zgromadzenia powołają komisje odpowiedzialne za zliczenie wyników z całej apelacji. Ostatecznie prezesi sądów apelacyjnych przekażą marszałkowi Sejmu zbiorcze wyniki głosowania obejmujące całą apelację oraz opublikują je na stronach internetowych właściwych sądów.
Zawetowana nowelizacja ustawy o KRS i powiązana z nią nowela kodeksu wyborczego została przyjęta przez Sejm 23 stycznia br. 28 stycznia nowelizację przyjął bez poprawek Senat. Zmianę przepisów krytykował PiS, a rząd - w tym Ministerstwo Sprawiedliwości - przekonywał, że nowela uczyni KRS konstytucyjną.
Kadencja obecnej KRS kończy się w maju br. i ruszyła już procedura zgłaszania kandydatów na sędziowskich członków KRS prowadzona na podstawie aktualnych przepisów. Rozpoczęła się ona 11 lutego br. obwieszczeniem marszałka Sejmu w Monitorze Polskim i potrwa 30 dni. Ostateczną listę 15 sędziowskich kandydatów na członków KRS ustala komisja sejmowa; następnie wybiera ich Sejm większością 3/5 głosów na czteroletnią kadencję. W przypadku niedokonania wyboru członków Rady większością 3/5 (276 głosów) Sejm wybiera sędziowskich członków KRS bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. (PAP)
nno/ rbk/
