Nie będzie można przejść na tzw. estoński CIT w trakcie roku podatkowego, a przedsiębiorstwa m.in. z sektorów energetycznego i ciepłowniczego zostaną zwolnione z minimalnego podatku dochodowego, zakłada projekt ustawy, którym we wtorek ma zająć się rząd.
Zgodnie z informacją na stronie internetowej kancelarii premiera, rząd we wtorek ma zająć się projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zakłada on szereg zmian o charakterze dostosowawczym, precyzującym, uszczelniającym oraz porządkującym przepisy podatkowe.
Jeden z pakietów zmian w projekcie dotyczy tzw. estońskiego CIT-u, czyli ryczałtu od przychodów spółek. To sposób opodatkowania, który pozwala zminimalizować rozliczenia z urzędem skarbowym oraz księgowość prowadzoną w przedsiębiorstwie.
Projekt zakłada przede wszystkim likwidację możliwości wyboru estońskiego CIT-u w trakcie roku.
Inna przewidziana w projekcie zmiana dotyczy wypłat z zysku lub jego dystrybucji. „Każde rozdysponowanie zysku, następujące po rezygnacji z opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek lub utracie prawa do korzystania z tej formy opodatkowania, będzie wiązało się z koniecznością zapłaty ryczałtu od rozdysponowanego dochodu z tytułu zysku netto, niezależnie od tego, czy wypłacany lub dystrybuowany zysk faktycznie został osiągnięty w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek” - wyjaśniło MF.
W regulacjach dotyczących estońskiego CIT-u wprowadzona ma zostać też definicja wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Została ona skonstruowana na podstawie dwóch elementów, tj. związku wydatków z przychodami oraz ich charakteru.
„Istotą działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter. W związku z powyższym, wydatki, które nie są związane z osiągnięciem przychodów lub zabezpieczeniem albo zachowaniem źródła przychodów, nie stanowią wydatków związanych z działalnością gospodarczą” - podkreślono. Drugi element definicji to np. kary, grzywny, czy odsetki, które - zdaniem MF - nie powinny pomniejszać podstawy opodatkowania.
MF proponuje też umożliwić wliczanie do minimalnej wysokości wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń (trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) wydatków związanych z wypłatą wynagrodzeń na rzecz osób fizycznych zatrudnianych przez podatnika na podstawie umowy o pracę.
Obecnie jednym z wymogów korzystania z estońskiego CIT-u jest zatrudnianie pracowników. Spółka na podstawie umowy o pracę musi zatrudniać co najmniej trzy osoby przez minimum 300 dni w roku. Może też zatrudniać na podstawie innej umowy cywilnoprawnej, w tym przypadku wydatki na wynagrodzenia muszą stanowić co najmniej 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
Poza zmianami w estońskim CIT projekt dotyczy także odpisów amortyzacyjnych związanych z użytkowaniem samochodów osobowych. Obecnie przedsiębiorca ma prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisu z tytułu zużycia samochodu osobowego. Limit amortyzacji uzależniony jest od wielkości emisji CO2 samochodu. Do ustalania emisji CO2 wykorzystuje się jedynie dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK).
Do Ministerstwa Finansów dotarły informacje, iż dane w CEPiK w tym zakresie mogą nie odpowiadać rzeczywistości. Z tego powodu projekt odstępuje od CEPiK jako wyłącznego źródła informacji o emisyjności CO2 pojazdu, dopuszczając inne dowody wskazujące na poziom emisji. Będą to m.in. CEPiK, świadectwo zgodności (CoC), inny dokument wydany albo uznany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego.
Projektowana nowelizacja ma też zwolnić Bank Gospodarstwa Krajowego z podatku CIT w związku z uzyskaniem przez bank skarbowych papierów wartościowych, a następnie ich zbyciem bądź przedstawieniem do wykupu.
Dodatkowo MF zaproponowało zwolnienie od krajowego minimalnego CIT-u przedsiębiorstw z sektorów energetycznego i ciepłowniczego (analogiczne jak w przypadku przedsiębiorstw np. prowadzących działalność leczniczą). Opodatkowaniu minimalnym CIT-em nie będą podlegać podatnicy osiągający większość przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, ciepła lub gazu przewodowego.
„Opodatkowanie krajowym minimalnym CIT mogłoby skutkować bezpośrednim, negatywnym przełożeniem na sytuację odbiorców końcowych. Koszty krajowego minimalnego CIT, nałożonego na dostawców (sprzedawców) energii elektrycznej, ciepła oraz gazu, mogą zostać odzwierciedlone w ich taryfach i cennikach, co mogłoby skutkować zwiększeniem cen energii, ciepła i gazu dla odbiorców końcowych, w tym gospodarstw domowych” - wyjaśniło MF w uzasadnieniu.
Ponadto projektowane zmiany wprowadzają zwolnienie podmiotowe od minimalnego CIT-u również dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa węgla koksowego lub hutnictwa.
Inny pakiet zmian wynika - jak wskazano w uzasadnieniu - z wykrytych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej relacji między przedsiębiorcą opodatkowanym ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a podmiotami z nim powiązanymi.
„Chodzi o sytuacje, gdy wspólnik spółki z o.o. jest właścicielem znaku towarowego, który jest znakiem słownym i jednocześnie »nazwą«, pod którą działa spółka. Wspólnik wydzierżawia go tej spółce. Koszty dzierżawy spółka zalicza do kosztów uzyskania przychodów, przez co obniża podstawę opodatkowania CIT. Jednocześnie, wspólnik rozlicza otrzymane należności ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w ramach tzw. najmu prywatnego i płaci ryczałt według stawki 8,5 proc. (12,5 proc. od nadwyżki ponad 100 000 zł przychodu)” - wyjaśniło MF w uzasadnieniu. Tym samym obie strony uzyskują korzyść podatkową.
W celu przeciwdziałania tej praktyce, projekt zakłada opodatkowanie stawką 17 proc. przychodów osiąganych z tytułu umowy najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze własności intelektualnej i podobnych produktów z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim, zawartej z podmiotem powiązanym. Ponadto stawką 15 proc. opodatkowane zostaną przychody z „szeroko rozumianego” najmu powyżej 100 tys. zł.
„Po zmianach stawka 8,5 proc. będzie miała zastosowanie do przychodów z najmu do kwoty 100 000 zł niezależnie od tego, czy przychody te będą uzyskiwane od podmiotu powiązanego czy też nie. Natomiast nadwyżka przychodów powyżej 100 000 zł będzie opodatkowana stawką 12,5 proc. albo stawką 15 proc. - w przypadku przychodów uzyskanych od podmiotu powiązanego” - tłumaczy MF.
Jedna z zaproponowanych przez resort finansów zmian zakłada, że z zakresu świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodzinnych wyłączone zostaną środki pochodzące z odrębnego majątku małżonków (np. w przypadku rozdzielności majątkowej lub separacji). Obecnie wyłączenie to dotyczy jedynie małżonków objętych wspólnością majątkową.
Projekt wprowadza też nowe zwolnienia z podatku CIT dla organizacji pozarządowych w części przeznaczonej na działalność pożytku publicznego (z wyłączeniem działalności gospodarczej). Zwolnienie to ma być powiązane z faktycznym prowadzeniem tej działalności, a nie tak jak dotychczas z zapisami statutowymi.
Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji budżet państwa miałby stracić na zmianach 288 mln zł do 2036 r.
Co do zasady nowelizacja miałaby wejść w życie 1 stycznia 2027 r. (PAP)
jls/ mmu/
