Rafał Trzaskowski i Karol Nawrocki udzielili identycznych odpowiedzi na 8 z 20 pytań w ankiecie Latarnika Wyborczego, co oznacza, że ich poglądy są zgodne w 40 proc. Ponad połowa odpowiedzi Nawrockiego pokrywa się z poglądami Sławomira Mentzena.
Na pytania Latarnika Wyborczego, który umożliwia porównanie poglądów Polaków z deklaracjami kandydatów startujących w wyborach prezydenckich, odpowiedziało 12 komitetów wyborczych. Tylko Krzysztof Stanowski nie wypełnił ankiety.
Prezes Centrum Edukacji Obywatelskiej dr Jędrzej Witkowski powiedział PAP, że Latarnik powstaje na podstawie deklaracji kandydatów lub ich sztabów wyborczych. "Zadajemy konkretne pytania i uzyskujemy konkretne odpowiedzi" – zaznaczył.
Z odpowiedzi komitetów wyborczych wynika, że Rafał Trzaskowski (Koalicja Obywatelska) i plasujący się na drugim miejscu w sondażach Karol Nawrocki (popierany przez Prawo i Sprawiedliwość) są zgodni w 40 proc. Obaj uważają na przykład, że "Unia Europejska powinna mieć mniejszy wpływ na polską politykę wewnętrzną", a "migrantów próbujących nielegalnie przekroczyć polską granicę należy odsyłać z powrotem".
Ich zdaniem "państwo powinno budować niskoczynszowe mieszkania na wynajem" a "edukacja zdrowotna nie powinna być przedmiotem szkolnym". Obaj nie zgadzają się na to, by "wszystkie szczepienia były dobrowolne". Bronią także "wolności słowa w internecie, uważając ją za ważniejszą od przeciwdziałania dezinformacji".
Nawrocki i Trzaskowski są również zgodni w niektórych kwestiach gospodarczych. Koszt kredytów, ich zdaniem, powinien zostać obniżony, nawet jeśli mogłoby to zwiększyć inflację, a "zasiłek 800+ należy ograniczyć wyłącznie do pracujących w Polsce osób z Ukrainy".
Na trzecim miejscu w sondażach wyborczych plasuje się Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji. Ponad połowa jego odpowiedzi (55 proc.) jest taka sama jak odpowiedzi Karola Nawrockiego. Politycy różnią się w kwestiach "zmniejszenia składki zdrowotnej dla przedsiębiorców" (Mentzen chce jej obniżenia), "opodatkowania katastrem właścicieli kilku nieruchomości" (Nawrocki popiera to rozwiązanie) oraz "budowy przez państwo mieszkań na wynajem", na co Mentzen się nie zgadza. Mentzen sprzeciwia się także "obniżeniu kosztów kredytów". Inaczej podchodzą także do obowiązkowych szczepień – Nawrocki jest przeciwnikiem uczynienia ich dobrowolnymi.
Lewica i prawica zgadzają się w 35 proc. Biejat, Zandberg i Nawrocki chcą wprowadzenia podatku katastralnego i są przeciwni obniżeniu składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Zarówno Biejat, jak i Nawrocki postulują obniżenie kosztów kredytów. Lewica i Marek Jakubiak uważają, że "szczepienia powinny być obowiązkowe", a "edukację zdrowotną należy wprowadzić do szkół". Mentzen, podobnie jak lewica, nie chce, by "wszyscy Polacy przechodzili obowiązkowe szkolenie wojskowe".
Na skrajnej prawicy Mentzen, Grzegorz Braun i Jakubiak w większości odpowiedzieli na pytania tak samo. Poróżniła ich kwestia szkoleń wojskowych dla mężczyzn, obniżenia kosztów kredytów, szczepień oraz edukacji zdrowotnej, a także "uznania wszystkich dotychczasowych nominacji sędziów za legalne, niezależnie od sporu wokół ich powołania" – Braun się na takie rozwiązanie nie zgadza.
Dwa pytania pogodziły zdecydowaną większość kandydatów. Aż dziesięcioro (tylko Marek Woch i Nawrocki nie mieli zdania) chce "opodatkowania cyfrowych gigantów prowadzących działalność w internecie skierowaną do polskich użytkowników". Dziewięć osób zgadza się na odsyłanie migrantów przekraczających granice poza przejściami granicznymi - przy sprzeciwie lewicy.
Z obserwacji Centrum Edukacji Obywatelskiej wynika, że coraz więcej osób chce korzystać z Latarnika Wyborczego. Od 2005 r. skorzystało z niego już 15 mln osób. W najnowszej edycji, uruchomionej 24 kwietnia, skorzystało z niego już prawie milion użytkowników.
Tuż po opublikowaniu nowego Latarnika na portalu X pojawiły się zarzuty, jakoby przypisano kandydatowi popieranemu przez PiS "brak zdania", mimo że odpowiedzi wskazywały jednoznacznie, że zgadza się z danym pytaniem lub nie. Dotyczyło to odpowiedzi na cztery pytania.
Michał Tragarz, główny ekspert Centrum Edukacji Obywatelskiej powiedział PAP, że to nieprawda. „Rzeczywiście, w przypadku Karola Nawrockiego udzielony komentarz do odpowiedzi może wskazywać, że kandydat jednak ma zdanie w danej kwestii, ale wskazana odpowiedź brzmiała 'nie mam zdania'”.
Tragarz dodał, że Latarnik skontaktował się ze sztabem Nawrockiego i otrzymał potwierdzenie, że nie było pomyłki.(PAP)
mrb/ bst/ mhr/
arch.
