Wyjazdy turystyczno-szkoleniowe przedsiębiorcy
Coraz bardziej popularne stają się oferty firm specjalizujących się w organizowaniu wyjazdów do atrakcyjnych turystycznie krajów. Wyjazdy mają cel szkoleniowy, ale zazwyczaj przewidują też wiele atrakcji związanych z organizacją czasu wolnego dla ich uczestników, np. ciekawe wycieczki. Dzięki temu wolno zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki związane z imprezą, która nie tylko przynosi profity firmie (w postaci wiedzy, którą można wykorzystać w prowadzonej działalności gospodarczej), ale także daje osobiste korzyści przedsiębiorcy. Po godzinach zarezerwowanych na wykłady może się bowiem poczuć jak na urlopie, co ma duże znaczenie pod kątem zregenerowania sił niezbędnych do prowadzenia działalności.
Należy jednak pamiętać o tym, że wykazanie związku takiego szkolenia z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz osiąganymi przychodami spoczywa na podatniku. W praktyce oznacza to, że w razie ewentualnej kontroli podatnik powinien nie tylko przekonująco uzasadnić celowość tych wydatków, ale także przedłożyć dowody potwierdzające, że wspomniane wydatki rzeczywiście zostały poniesione i spełniają kryteria do uznania ich za koszty uzyskania przychodów. Takimi dowodami mogą być np. kopie certyfikatów potwierdzających uczestnictwo w szkoleniu, jego harmonogram, lista uczestników, wykorzystane materiały szkoleniowe, a także inne dokumenty wskazujące na tematykę oraz miejsce szkolenia.
Bez odpowiedniego udokumentowania poniesionych z tego tytułu wydatków, ich zaliczenie do koszów podatkowych będzie bardzo ryzykowne. Przekonuje o tym m.in. treść wyroku NSA z 29 stycznia 1999 r. (sygn. akt I SA/Gd 632/97), dotyczącego szkolenia przeprowadzonego w Belgii. W wyroku tym stwierdzono, że: "Takie okoliczności sprawy, jak brak konkretnej tematyki przeprowadzonych szkoleń, brak jakichkolwiek materiałów związanych z poruszanymi w trakcie tych szkoleń zagadnieniami czy wreszcie fakt, że ich uczestnicy nie mogli podać zarówno miejsca, jak i daty tych szkoleń, dawały organom podatkowym w pełni uzasadnioną podstawę do przyjęcia, iż między tymi wydatkami a uzyskanym przychodem brak jest związku przyczynowego (...)". Oczywiście nawet prawidłowe udokumentowanie wydatków nie pozwoli na ich potrącenie w kosztach w tej części, która dotyczy osób niezwiązanych z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością gospodarczą - np. członków jego rodziny biorących udział w wyjeździe.
 | Potrzebujesz więcej informacji o podatkach? Skorzystaj z naszego Niezbędnika przedsiębiorcy i podatnika |
Fiskus zakwestionuje również wydatki poniesione na udział w wyjazdowym szkoleniu, które nie jest tematycznie związane ze wspomnianą działalnością. Dlatego bardzo ryzykowne będzie np. potrącenie w kosztach działalności w zakresie budownictwa wydatków związanych z wyjazdem na szkolenie, które dotyczyło problematyki zarządzania służbą zdrowia.
Trzeba także ostrzec przed ewentualnym ujmowaniem w kosztach podatkowych wydatków na wakacyjne wyjazdy, których ani program, ani profil działalności ich organizatora nie wskazują na związek z przychodami podatnika. W szczególności dotyczy to przypadków, gdy towarzyszące wyjazdowi szkolenia mają być organizowane we własnym zakresie, nieoficjalnie, tj. poza ustalonym przez organizatora (np. biuro podróży) programem imprezy.
Przekonuje o tym m.in. treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2009 r. (sygn. akt I SA/Rz 539/09). We wskazanym orzeczeniu WSA zgodził się z organami podatkowymi odnośnie do braku podstaw do ujęcia w kosztach podatkowych wydatków związanych z wyjazdem podatnika i jego pracowników do Izraela. Podatnik argumentował, że wyjazd miał charakter szkoleniowy, a jego celem było szkolenie pracowników w zakresie handlu złomem, sztuki negocjacji i podpisywania kontraktów. W trakcie pobytu za granicą miało też dojść do spotkania z kontrahentami firmy.
Organy skarbowe zakwestionowały jednak te wydatki jako koszt podatkowy, wskazawszy m.in., że organizatorem wyjazdu było biuro podróży specjalizujące się wyłącznie w wyjazdach o charakterze turystycznym. Fiskus zwrócił też uwagę na napięty harmonogram imprezy, przy którym trudno było realizować swój własny program w wolnym czasie, poza programem wyznaczonym przez organizatora. Przeprowadzenie szkolenia poddał w wątpliwość również z tego względu, że szkolenie miało być prowadzone w zakresie handlu złomem, sztuki negocjacji i podpisywania kontraktów, tymczasem osoba wskazana przez podatnika jako szkoleniowiec - na co dzień wykonywała czynności związane głównie z prowadzeniem spraw księgowych i magazynowych firmy.
W uzasadnieniu powołanego orzeczenia stwierdzono m.in.: "(...) odnośnie wyjazdu do Izraela (...) należy podzielić pogląd organów podatkowych, że nie wykazano tutaj związku przyczynowo - skutkowego poniesionego wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Również w tym przypadku nie przedstawiono polecenia wyjazdu służbowego, ani rozliczenia delegacji, ani też kontraktów które tam miały być zawarte. Wyjazd ten zorganizowany był przez biuro podróży (...) i wg informacji z tego biura należał on do standardowych wyjazdów turystycznych".
Zagraniczne szkolenia dla pracowników
Często firmy organizują też zagraniczne wyjazdy szkoleniowe połączone z wypoczynkiem i zwiedzaniem dla własnych pracowników. Również i w tym przypadku pojawia się pytanie, czy związane z tego typu wyjazdami wydatki wolno rozliczyć w kosztach podatkowych.
Nie powinny być kwestionowane przez fiskusa wydatki na zagraniczne szkolenia pracowników, które z różnych względów nie mogą być przeprowadzone w Polsce (gdyż np. dotyczą obsługi urządzeń, które nie są jeszcze dostępne w naszym kraju, a ich wprowadzenie na polski rynek jest dopiero planowane). Takie wydatki co do zasady wykazują związek z przychodami i są co do zasady kosztami podatkowymi (por. np. pismo Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 2 września 2009 r., nr 1472/ROP1/423-224/210/05/MC). Jednak w sytuacji, gdyby określone szkolenie bez problemu mogło odbyć się w Polsce - istnieje ryzyko, że wspomniane wydatki zostaną podważone jako koszty podatkowe.
Jednak w ostatnim czasie stanowisko organów podatkowych dotyczące omawianego zagadnienia stało się mniej restrykcyjne. Można się bowiem spotkać z interpretacjami, w świetle których ujęcie w kosztach wydatków na egzotyczne, wyjazdowe szkolenia pracowników - jest dopuszczalne.
Przykładem takiej interpretacji jest pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Strzelcach Opolskich z 17 września 2007 r. (nr PD-P/423-8/07). Czytamy w nim: "Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, iż Spółka poniosła na przełomie marca i kwietnia br. wydatki związane ze szkoleniem pracowników. Szkolenie z zakresu wdrażania nowoczesnych systemów informatycznych, nowatorskich sposobów dystrybucji oraz innowacji w zakresie metod komunikacji interpersonalnej zostało przeprowadzone w Egipcie. W opinii tutejszego organu podatkowego, wydatki poniesione na szkolenie pracowników jako związane z osiąganymi przez Spółkę przychodami i jakością świadczonej przez pracowników pracy, odpowiadają kryteriom wynikającym z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (...). Pojęcie "wydatków na szkolenie" należy rozumieć szeroko. Obejmują one wydatki na przeloty, zakwaterowanie, wyżywienie lektorów i osób szkolonych, koszty materiałów, wynajęcie sali, sprzętu, gdyż są to wydatki integralnie związane z samym szkoleniem". Szkolenia dla kontrahentów
W praktyce prowadzenia działalności gospodarczej można się także spotkać z przypadkami, gdy przedsiębiorcy organizują wyjazdowe spotkania za granicą z udziałem swoich kontrahentów. Takie imprezy często odbywają się w atrakcyjnych turystycznie krajach, a w ich ramach omawiane są np. kwestie w zakresie bieżącej i przyszłej współpracy, czy przeprowadzane są szkolenia dotyczące oferowanych przez przedsiębiorstwo produktów (towarów bądź usług).
Również w tym przypadku zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów podatkowych związane jest z pewnym ryzykiem, ale z drugiej strony można znaleźć przykłady, że fiskus często uznaje ich racjonalność oraz związek z osiąganymi przez podatników przychodami. Wydatki te nie mogą jednak dotyczyć działań o charakterze reprezentacyjnym (art. 23 ust. 1 pkt 23 updof).
Jednym z takich przykładów jest interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 13 listopada 2008 r. (nr ITPB3/423-493/08/AM). Została wydana na wniosek podatnika prowadzącego hurtową sprzedaż materiałów budowlanych. W celu intensyfikacji sprzedaży i w trosce o dobre kontakty z klientami wnioskodawca postanowił zorganizować poza granicami kraju konferencję szkoleniową dla odbiorców hurtowych. W ramach szkolenia miała być przedstawiona wiedza o oferowanych przez niego towarach, a także nowoczesnych technikach ich dystrybucji. Podatnik zamierzał też podsumować dotychczasową współpracę oraz przedstawić plany jej rozwoju. W związku z tym wystąpił do organu podatkowego z pytaniem, czy wydatki związane z organizacją szkolenia dla kontrahentów poza granicami kraju wolno zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
Organ podatkowy zajął w tej kwestii stanowisko korzystne dla wnioskodawcy, zwróciwszy jednak uwagę na konieczność odpowiedniego udokumentowania przedmiotowych wydatków oraz wykazania, że mają związek z przychodami podatnika. W powołanym piśmie czytamy bowiem: "(...) wydatki związane z organizacją szkolenia zagranicznego dla kontrahentów spełniają przesłanki uznania ich za koszt uzyskania przychodów. W tym miejscu należy również zaznaczyć, iż prawidłowe zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów uwarunkowane jest wykazaniem jego celowości i związku z przychodem oraz prawidłowym jego udokumentowaniem. Na podatniku bowiem ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego. Dlatego też Spółka powinna posiadać dowody dokumentujące szkoleniowy charakter wyjazdu, z których jednoznacznie będzie wynikać taki właśnie charakter danego spotkania".
W podobny sposób ustosunkował się do przedmiotowej kwestii dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 9 lutego 2009 r. (nr IBPBI/1/415-908/08/RM). W odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwości potrącenia kosztów związanych z organizacją szkolenia dla kontrahentów poza granicami kraju, organ podatkowy podzielił stanowisko podatnika. Uznał, że ma prawo w całości zaliczyć wydatki na organizację szkoleń w koszty podatkowe na podstawie wystawionych faktur przez organizatora imprezy - biuro turystyczne. Zaznaczył przy tym, że warunkiem takiej kwalifikacji jest właściwe udokumentowanie wydatków związanych z prowadzeniem konferencji szkoleniowej. Dokumenty te nie mogą ograniczać się tylko do faktury wystawionej przez usługodawcę bądź biuro podróży. Niezbędne jest posiadanie dowodów świadczących o szkoleniowym charakterze zorganizowanej konferencji, umożliwiających w sposób bezsporny ustalenie związku przyczynowo-skutkowego poniesionych wydatków z przychodami podatnika, a ponadto potwierdzających racjonalność poniesionych wydatków i brak cech okazałości oraz wystawności. Trzeba jednak liczyć się z tym, że urzędnicy skarbowi uznają zasadność potrącenia w kosztach podatkowych wydatków na zagraniczne szkolenie dla kontrahentów tylko w części ściśle związanej z tym szkoleniem. Natomiast kosztom związanym z organizacją czasu wolnego (polegającą np. na zwiedzaniu atrakcyjnych turystycznie miejsc) odmówią takiego statusu. Wskazuje na to m.in. treść interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 sierpnia 2008 r. (nr IPPB5/423-363/09/JC).
Z dotychczasowych rozważań nasuwa się wniosek, że problematyka ujmowania w kosztach podatkowych wydatków na szkolenia połączone z wypoczynkiem nie jest jednoznaczna i budzi wiele kontrowersji. Dlatego najbezpieczniejszym dla przedsiębiorcy rozwiązaniem będzie wystąpienie do właściwego dyrektora izby skarbowej o wydanie w imieniu Ministra Finansów indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Podstawa prawna:
Art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.).
Eryk Górecki
prawnik specjalizujący się w prawie podatkowym
Czy wiesz jak interpretować niejasne przepisy podatkowe, aby nie narazić się na kary i stratę majątku?
Jeżeli chcesz uniknąć kosztownych błędów i zyskać pewność, że działasz zgodnie z prawem, sięgnij po poradnik "Podatki dochodowe w praktyce". Jego autorzy gwarantują Ci, że otrzymasz kompetentne i szczegółowe porady i wskazówki.
Dowiesz się m.in.:
Nie zwlekaj! Zamów poradnik "Podatki dochodowe w praktyce" już teraz!
Zyskaj pewność, że korzystając z porad ekspertów bezpiecznie zinterpretujesz zawiłe przepisy podatkowe.
http://www.podatkidochodowe.pl/wip/obce/
Jeżeli chcesz uniknąć kosztownych błędów i zyskać pewność, że działasz zgodnie z prawem, sięgnij po poradnik "Podatki dochodowe w praktyce". Jego autorzy gwarantują Ci, że otrzymasz kompetentne i szczegółowe porady i wskazówki.
Dowiesz się m.in.:
- Jak zmniejszyć koszty pracownicze, poprawnie interpretując przepisy podatkowe?
- Jak ustalać wartość początkową środków trwałych, by urząd skarbowy nie mógł zakwestionować wysokości późniejszych odpisów amortyzacyjnych?
- Jak obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy, uwzględniając składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?
Nie zwlekaj! Zamów poradnik "Podatki dochodowe w praktyce" już teraz!
Zyskaj pewność, że korzystając z porad ekspertów bezpiecznie zinterpretujesz zawiłe przepisy podatkowe.
http://www.podatkidochodowe.pl/wip/obce/
Zobacz też:
» Syndrom pourlopowy - jak się przed nim chronić?
» Połącz wakacje ze szkoleniem i obniż podatek w firmie
» Dokształcanie z akceptacją pracodawcy bardziej korzystne
» Syndrom pourlopowy - jak się przed nim chronić?
» Połącz wakacje ze szkoleniem i obniż podatek w firmie
» Dokształcanie z akceptacją pracodawcy bardziej korzystne
Źródło:
