Jak Polska pomaga uchodźcom? [Wykresy]

Temat przyjmowania uchodźców od kilku miesięcy nie znika z centrum polskiej debaty publicznej. Twarde dane na ten temat w najnowszym raporcie przytacza Najwyższa Izba Kontroli.

Analizę sytuacji warto zacząć od samej liczby uchodźców. Według najnowszych danych Eurostatu, od początku tego roku już blisko 10 tysięcy osób złożyło w Polsce wniosek o przyznanie statusu uchodźcy. Już teraz jest to zatem wynik wyższy niż rok temu, choć równocześnie to zaledwie niewiele ponad 1% sumy dla całej UE. Przodują oczywiście Niemcy (ponad 340 tys.), za nimi plasują się Węgry (175 tys.) oraz Szwecja (72 tys.).

Jak stwierdza NIK, "brak miejsca do zamieszkania, brak pracy oraz wyższe świadczenia finansowe w krajach Europy zachodniej powodują, że Polska przez zdecydowaną większość uchodźców traktowana jest jako kraj tranzytowy". Z tego powodu cudzoziemcy często zaraz po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy opuszczają nasz kraj.

Czytaj dalej: Ile kosztuje Polskę utrzymanie uchodźców?

Przyjmowanie uchodźców rzecz jasna kosztuje. Jak podaje Najwyższa Izba Kontroli, w badanych przez tę instytucję latach 2012-2014 wysokość środków wydatkowanych przez Urząd ds. Cudzoziemców na utrzymanie cudzoziemców ubiegających się o status uchodźcy systematycznie rosła.

Osobno ewidencjonowane są wydatki na osoby, które już uzyskały status uchodźcy lub zostały objęte ochroną uzupełniającą (tzn. nie spełniają warunków do uzyskania statusu uchodźcy, ale nie można ich deportować ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia po powrocie do kraju).

Czytaj dalej: Ile pieniędzy dostaje pojedynczy uchodźca?

Od finansów na poziomie makro przejdźmy do poziomu mikro. Zgodnie z obowiązującym prawem, osobie ubiegającej się o status uchodźcy przysługuje szereg świadczeń. Niektóre z nich uzależnione są od liczby osób w rodzinie czy podejmowania pracy na rzecz ośrodka. Po uzyskaniu statusu uchodźcy, kwota pomocy na osobę może przekraczać nawet 1000 zł miesięcznie.

W przeprowadzonej przez NIK anonimowej ankiecie wśród cudzoziemców ubiegających się o status uchodźcy wskazywali oni głównie, że wysokość świadczeń pieniężnych jest za niska – w szczególności 25 zł dziennie dla cudzoziemców mieszkających poza ośrodkami, wysokość ekwiwalentu w zamian za wyżywienie w wysokości 9 zł dziennie, jak również wysokość jednorazowej zapomogi na zakup odzieży i obuwia – 140 zł oraz wypłacanego co miesiąc kieszonkowego w wysokości 50 zł dla cudzoziemców zakwaterowanych.

Czytaj dalej: Ilu cudzoziemcom odmawia się nadania statusu uchodźcy?

Podobnie jak obywatele RP, także uchodźcy mają prawo narzekać na opieszałość polskiej biurokracji. Jak wykazał NIK, aż 42% wniosków rozpatrzono z naruszeniem ustawowego sześciomiesięcznego terminu.

Najczęściej podstawą wydania decyzji o umorzeniu było wycofanie wniosku
o nadanie statusu uchodźcy, opuszczenie ośrodka na okres dłuższy niż siedem dni bez usprawiedliwionej przyczyny oraz niestawienie się cudzoziemca do ośrodka w ciągu dwóch dni od złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Przyczyna tego stanu rzeczy to najczęściej - jak już zostało powiedziane - traktowanie Polski jako kraj tranzytowy w drodze na zachód Europy.

W 2014 r. najwięcej potencjalnych uchodźców pochodziło z Rosji (z czego 86% narodowości czeczeńskiej). Na drugim miejscu znalazła się Ukraina, zaś na trzecim Gruzja. Powyżej 100 osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy pochodziło z Armenii, Syrii, Tadżykistanu i Kirgistanu.

Decyzję o nadaniu statusu uchodźcy uzyskali obywatele Syrii (115), Afganistanu (27), bezpaństwowcy i Kazachowie (po 22), a także Białorusini (14) i Rosjanie (13). Ochrony uzupełniającej udzielono Rosjanom (107), Syryjczykom (17), Irakijczykom (16), Kazachom (11) i Ukraińcom (6). Uznawalność wynosiła średnio 16%, lecz np. w przypadku Syrii wyniosła 100%.

Czytaj dalej: Na co narzekają uchodźcy mieszkający w polskich ośrodkach?

Trzynaście ośrodków, w których rozlokowaniu są uchodźcy trafiający do Polski zlokalizowane są głównie w okolicach Warszawy, a także we wschodniej części kraju. Dwa z tych ośrodków - w Podkowie Leśnej oraz Białej Podlaskiej - pełnią rolę recepcyjną (uchodźcy przebywają tam od kilku dni do kilku tygodni), natomiast pozostałe są ośrodkami pobytowymi. Wszystkie placówki są ośrodkami otwartymi (mieszkańcy ośrodków mogą swobodnie poruszać się na terenie ośrodków oraz do nich przybywać i je opuszczać w godzinach od 6 do 23).

W badanym przez NIK okresie w ośrodkach tych przebywały 4964 osoby, z tego 798 w ośrodkach recepcyjnych i 4166 w ośrodkach pobytowych. Z ustaleń kontroli przeprowadzonej w 10 ośrodkach wynika, że zapewniono w nich dobre warunki bytowe. Średni odsetek wykorzystanych miejsc nie przekraczał 66%.

Oczywiście skarg cudzoziemców nie zabrakło - kontrolerom NIK skarżono się m.in na brak urozmaicenia w serwowanych posiłkach oraz niesmaczne posiłki, jak również ich zbyt małe porcje, brak suszarni odzieży lub ich ograniczoną dostępność, niewystarczającą liczbę toalet, niewystarczający dostęp do internetu, niewystarczający dostęp do porad prawnych w ośrodku, problemy z dostępnością usług stomatologicznych, brak możliwości korzystania w ośrodku z usług rehabilitacyjnych przez osobę poruszającą się na wózku inwalidzkim oraz niewystarczające ogrzewanie pomieszczeń zimą, wspólne dla wszystkich wyposażenie kuchni (garnków, talerzy i sztućców), brak telewizora w pokojach.

Czytaj dalej: Jak uchodźcy radzą sobie z językiem polskim?

Kluczową rolę w procesie integracji cudzoziemców odgrywa opanowanie przez nich podstaw języka. Jak wynika z kontroli NIK, w tej materii nieprawidłowości jest całe mnóstwo.

Źródło: