Rada Prezesów Europejskiego Banku Centralnego nie zdecydowała się na zmianę polityki pieniężnej. Stopy procentowe zostały utrzymane na najwyższych poziomach od przeszło 20 lat. Jednakże treść komunikatu była wyraźnie mniej „jastrzębia” niż poprzednio.
- Rada Prezesów postanowiła dziś pozostawić trzy podstawowe stopy procentowe EBC bez zmian. (…) Nastąpił dalszy spadek inflacji, pod wpływem niższej inflacji cen żywności i towarów. Większość miar inflacji bazowej słabnie, tempo wzrostu płac stopniowo się zmniejsza, a firmy pokrywają część rosnących kosztów pracy z zysków. Warunki finansowania pozostają zaostrzone, a wcześniejsze podwyżki stóp procentowych wciąż hamują popyt, co przyczynia się do spadku inflacji. Ale wewnętrzna presja cenowa jest silna i utrzymuje inflację cen usług na wysokim poziomie – czytamy w kwietniowym komunikacie Europejskiego Banku Centralnego.
Stopa procentowa podstawowych operacji refinansujących pozostanie zatem na poziomie 4,50 proc., stopa kredytu w banku centralnym wynosić będzie 4,75 proc., a stopa depozytu 4,00 proc. Są to najwyższe poziomy stóp procentowych w strefie euro od sierpnia 2001 roku. Na obecnych poziomach są one utrzymywane od połowy września 2023 roku, a więc od przeszło pół roku.
- Rada Prezesów jest zdeterminowana w dążeniu do tego, by inflacja szybko powróciła do średniookresowego docelowego poziomu 2%. Uważa, że podstawowe stopy procentowe EBC znajdują się na poziomach, które wnoszą istotny wkład w trwający proces dezinflacji. W przyszłych decyzjach Rada Prezesów dopilnuje, by podstawowe stopy procentowe EBC pozostały wystarczająco restrykcyjne tak długo, jak będzie to konieczne – napisano w komunikacie EBC. Ten akapit jest nieco mniej „jastrzębi” od tego, co widzieliśmy w poprzednich miesiącach. Teraz EBC nie pisze o utrzymaniu stóp na obecnych poziomach przez dostatecznie długi okres. Mowa jest tylko o stopach „wystarczająco restrykcyjnych”.
W marcu inflacja HICP w strefie euro obniżyła się do 2,4% i była zbliżona do 2-procentowego celu EBC. Jednakże w dalszym ciągu problemem pozostaje silna presja cenowa w sektorze usług, w efekcie której inflacja bazowa nadal oscyluje wokół 3%. Marzec był 33. miesiącem z rzędu, w którym inflacja HICP przekraczała 2-procentowy cel Europejskiego Banku Centralnego. Jest to najdłuższa taka seria w historii eurolandu.
Stopy w eurolandzie wyższe już nie będą
Po tym jak we wrześniu EBC zakończył cykl podwyżek, na rynku niemal od razu ruszyły spekulacje, kiedy stopy zaczną być obniżane. Tych rachub nie są w stanie powstrzymać deklaracje oficjeli z EBC, którzy jak mantrę powtarzają, że relatywnie wysokie stopy procentowe w strefie euro ze względu na dość silną presję inflacyjną zostaną utrzymane przez dłuższy czas.
Podczas marcowej konferencji prasowej prezes EBC Christine Lagarde powiedziała, że „nie będziemy się zobowiązywać do żadnego rodzaju tempa, rytmu, wielkości, tylko pozostajemy w nastawieniu zależności od danych". - EBC nadal pozostaje w okresie wstrzymywania się od zmian, następnie wejdziemy w fazę restrykcyjną dla gospodarki, która potrwa jakiś czas, a potem przyjdzie czas na normalizację polityki – dodała Lagarde.
Jednakże uczestnicy rynków finansowych oraz ekonomiści podtrzymują swoje spekulacje, że do pierwszej obniżki stóp w EBC najprawdopodobniej dojdzie w czerwcu – czyli już na następnym posiedzeniu Rady Prezesów. Rynek terminowy wycenia prawdopodobieństwo takiego scenariusza na 82%, choć jeszcze przed publikacją statystyk CPI z USA szacowano je na 91% - podaje Reuters. Analitycy sugerują, że czerwiec byłby dobrym momentem na pierwszą obniżkę stóp, ponieważ EBC będzie już wtedy znał dane o wzroście płac w I kwartale. Czyli w okresie, w którym zwyczajowo w wielu krajach UE wchodzą w życie nowe zbiorowe umowy wynagrodzeń.
QT nadal bez zmian
Równolegle EBC prowadzi politykę „ilościowego zacieśniania” (QT) warunków monetarnych. W ramach QT portfel programu APP jest zmniejszany w określonym i przewidywalnym tempie, ponieważ Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych. Od lipca 2023 Rada Prezesów zaprzestała reinwestycji w ramach programu APP.
- W pierwszym półroczu 2024 Rada Prezesów zamierza nadal w całości reinwestować spłaty kapitału z tytułu zapadających papierów wartościowych nabytych w ramach programu PEPP. W drugim półroczu zamierza zmniejszać portfel PEPP średnio o 7,5 mld EUR miesięcznie. Rada Prezesów planuje zakończenie reinwestycji w ramach programu PEPP z końcem 2024 - głosi kwietniowy komunikat EBC. Decyzja o redukcji portfela PEPP zapadła w grudniu.
Następne „decyzyjne” posiedzenie Rady Prezesów EBC zaplanowane jest dopiero na 6 czerwca. Wcześniej – 8 maja – odbędzie się zdalne i niedecyzyjne spotkanie Rady.
Lagarde: EBC nie będzie czekać z decyzjami, aż wszystkie kategorie inflacji wrócą do celu
"Nie będziemy czekać, aż wszystko wróci do 2 proc., żeby podjąć właściwe decyzje co do trwałego powrotu inflacji do celu we właściwym przedziale czasowym. (...) Widzimy, że inflacja spada, procesy dezinflacyjne trwają. Cieszy nas, że nasza polityka znacząco się do tego przyczyniła. Bazujemy na 3 kryteriach, które dzisiaj wielokrotnie wymieniałam" - powiedziała prezes EBC Christine Lagarde.
Prezes EBC powtórzyła kluczowe nowe stwierdzenia zawarte w komunikacie, że gdyby aktualna ocena perspektyw inflacji, dynamiki inflacji bazowej i siły transmisji polityki pieniężnej miała dalej umocnić Radę Prezesów w przekonaniu, że inflacja trwale zbliża się do poziomu docelowego, należałoby złagodzić obecną restrykcyjną politykę pieniężną.
"To ważne zdanie, bo opisuje mechanikę, wyjaśnia naszą funkcję reakcji" - powiedziała Lagarde.
Dodała, że Rada Prezesów będzie nadal ustalać odpowiedni stopień i czas trwania restrykcyjności w oparciu o dane i na bieżąco z posiedzenia na posiedzenie. Podkreśliła, że EBC nie deklaruje z góry jakiejkolwiek ścieżki stóp procentowych.
Prezes EBC wskazała, że inflacja w usługach nadal jest wysoka, ale jest nieuchronne, że niektóre kategorie inflacji będą niższe od celu, a niektóre wyższe, gdy EBC zacznie obniżać stopy.
Poinformowała, że jeżeli dane będą dalej wskazywać na postępującą dezinflację, to wówczas ścieżka stóp również będzie to odzwierciedlać.
Lagarde podała, że znaczna większość członków Rady Prezesów zdecydowała się poczekać do czerwca, żeby ocenić, czy inflacja w wystarczająco trwały sposób zmierza do celu.
Kilkoro członków wyrażało tą pewność już na kwietniowym posiedzeniu, ale w ramach konsensusu w Radzie Prezesów przystali na zdanie większości.
Lagarde dodała, że w czerwcu EBC będzie posiadać dużo więcej danych i informacji, a także dysponować nowymi projekcjami, które je uwzględnią.
"Jesteśmy zależni od danych, będziemy patrzeć na wszystkie informacje i dane i wyniki projekcji (...) zdeterminują, czy potwierdzą, czy inflacja zmierza do celu w sposób trwały i czy wzmocnione są warunki (do obniżek stóp - PAP)" - wskazała.
Podkreśliła, że decyzje EBC zależą od danych, a nie od decyzji Fed, a sytuacja inflacyjna i jej charakter w strefie euro i w USA są różne.
Dodała, że szczególną uwagę EBC zwracać będzie na płace i wydajność pracy.
Prezes EBC stwierdziła, że nie może wskazać żadnej potencjalnej ścieżki stóp, dopóki EBC nie będzie dysponować odpowiednim zasobem danych.
Poinformowała, że spadek inflacji nie będzie linearny, a efekty bazowe związane z cenami energii sprawią, że będzie ona fluktuować wokół obecnych poziomów w kolejnych miesiącach, zanim w połowie 2025 r. spadnie do celu.
"Inflacja będzie fluktuować wokół bieżących poziomów w najbliższych miesiącach, a w przyszłym roku spadnie do celu" - powiedziała Lagarde.
Dodała, że długoterminowe oczekiwania inflacyjne w eurolandzie pozostają stabilne wokół 2-proc. celu. Dodała, że ogólne warunki finansowania pozostają restrykcyjne.
Ryzyka dla wzrostu gospodarczego skierowane są w ocenie EBC w dół
Jak podała Lagarde, w I kw. gospodarka eurolandu pozostała w słabej kondycji, przy niskim popycie w sektorze przemysłowym, ale serwis usług pozostaje odporny. Dodała, że badania ankietowe wskazują na poprawę sytuacji w strefie euro w dalszej części roku.
Dodała, że stopniowo rozluźnia się napięta sytuacja na rynku pracy.
Wg Lagarde napływające informacje potwierdziły zasadniczo średnioterminowe perspektywy inflacji w eurolandzie.
Prezes EBC wskazała, że suma bilansowa banku zmniejszyła się znacząco, ale Rada Prezesów nie dyskutowała ponadto nad kwestią redukcji bilansu. (PAP Biznes)
tus/ ana/
