Długi alimentacyjne rosną o 100 mln zł miesięcznie. Jak egzekwować pieniądze?

Długi alimentacyjne Polaków na koniec kwietnia 2017 r. wynosiły blisko 10,5 mld zł. Uporczywe uchylanie się od alimentów wymusiło konieczność wprowadzenia zmian w prawie. Od 31 maja za niepłacenie alimentów przez co najmniej trzy miesiące grozi kara pozbawienia wolności lub dozór elektroniczny.

Z najnowszego raportu BIG InfoMonitor wynika, że dług alimentacyjny systematycznie wzrasta o ok. 100 mln zł miesięcznie, co w efekcie przedkłada się już na 302 tys. osób niepłacących na dzieci widniejących w rejestrze.

Największa liczba dłużników, którzy uchylają się od płacenia alimentów, zamieszkuje Warszawę, Łódź i Kraków. Jeśli chodzi o województwa, w niechlubnej czołówce znalazło się śląskie, mazowieckie oraz dolnośląskie. Natomiast przeważającą większość dłużników, bo aż 95 proc., stanowią mężczyźni między 35. a 54. rokiem życia.

Długi alimentacyjne wciąż rosną. Jak skutecznie z nimi walczyć?
Długi alimentacyjne wciąż rosną. Jak skutecznie z nimi walczyć?

Nowe przepisy receptą na długi alimentacyjne?

Średnia wartość zobowiązania z tytułu niezapłaconych alimentów przypadająca na jednego dłużnika wzrosła w ciągu ostatniego kwartału o 1 010 zł. Natomiast średnia dla całego kraju wynosi 34 735 zł. Według danych prezentowanych przez BIG InfoMonitor liczba dłużników nieznacznie zmniejszyła się jedynie na Mazowszu – z 31 147 do 31 119 oraz na Dolnym Śląsku – ubytek o ponad 2,5 tys.

Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.
Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.

W efekcie w województwie dolnośląskim spadła również łączna kwota zadłużenia o ponad 92 mln zł. Możliwe, że jest to spowodowane obawą dłużników przed karą więzienia. Bowiem po nowelizacji kodeksu karnego za niezapłacenie alimentów za co najmniej trzy miesiące, dłużnik może zostać ukarany grzywną, ograniczeniem lub pozbawieniem wolności do roku czasu. Po wprowadzonych zmianach kara będzie niższa niż dotychczas stosowana (dwa lata), jednak resort przewiduje, że zdecydowanie łatwiej będzie udowodnić winę dłużnika przed sądem. Kara dwóch lat więzienia będzie grozić natomiast osobie, która - nie wywiązując się z obowiązku alimentacyjnego - naraziła osobę najbliższą na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Stosowne zmiany zamieszczone w ustawie „Kodeks karny oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów” wchodzą w życie pod koniec maja br. Wówczas dotychczasowy zapis o uporczywym uchylaniu się od płacenia alimentów zostanie zastąpiony nowym - o braku płatności trzech świadczeń okresowych.

Nie oznacza to jednak, że wszyscy dłużnicy uchylający się od płacenia alimentów będą od tej pory trafiać do wiezienia. Przewidziane jest rozwiązanie w postaci odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, czyli kontroli skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym przez sąd miejscu. Dodatkowo dłużnik będzie zobowiązany do rozpisania swojego planu dnia, który będzie później weryfikowany. Takie rozwianie z jednej strony pozwoli skazanemu na podjęcie zatrudnienia, co w rezultacie umożliwi wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego, z drugiej natomiast zwiększy kontrolę nad osobami, które chcą ukryć fakt posiadania pracy.

Sposoby na dłużnika

Przez obowiązek alimentacyjny należy rozumieć dostarczanie środków utrzymania, ale także zapewnienie środków wychowania. Jest on najczęściej realizowany przez płacenie określonych kwot pieniężnych w określonych miesięcznych ratach. Jednak w zależności od okoliczności, może również polegać na dostarczaniu określonych środków w naturze, np. wyżywienia, zapewnieniu mieszkania, pomocy lekarskiej.

Roszczenia alimentacyjne najczęściej dochodzone są na drodze sądowej, mogą być jednak zaspokajane również dobrowolnie na podstawie umowy określającej stosunek alimentacyjny, tj. wysokość i terminy świadczeń alimentacyjnych pomiędzy uprawnionym do pobierania alimentów a zobowiązanym do ich płacenia.

Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.
Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.

Jednak zasądzone alimenty przez wyrok sądu to jedno, natomiast systematyczne ich regulowanie to drugie. W razie uchylania się od płacenia bądź w przypadku otrzymywaniu niepełnych rat alimentacyjnych, uprawniony do ich pobierania ma możliwość wyegzekwowania długu poprzez:

  • skierowanie sprawy do komornika sądowego,
  • zgłoszenie się do Funduszu Alimentacyjnego,
  • złożenie pozwu o alimenty przeciwko dziadkom,
  • złożenie zawiadomienia do prokuratury.

Walka o zaległe alimenty zaczyna się od wizyty u komornika sądowego, który ma obowiązek działać ze szczególną starannością. Należy jednak pamiętać, że nie podejmie się on dochodzenia roszczeń tylko na podstawie ustnej umowy pomiędzy rodzicami. Dlatego wraz ze złożeniem wniosku o wyegzekwowanie alimentów, należy przedłożyć prawomocny wyrok sądu lub ugodę. Dobra wiadomość jest taka, że nawet jeśli osoba składająca wniosek nie posiada informacji o miejscu przebywania dłużnika, komornik powinien podjąć działania w celu ustalenie jego miejsca zamieszkania, a także jego sytuacji finansowej i majątkowej. –  Najszybciej komornik odzyska zaległe alimenty, kiedy osoba zobowiązana do ich płacenia jest zatrudniona na umowę o pracę i uzyskuje stałe wynagrodzenie, czy też posiada oszczędności albo cenne ruchomości. Prowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużnika jest bardziej skomplikowane, często czasochłonne i nie zawsze skuteczne – informuje adwokat Agnieszka Grzywka-Klaus.

Jeśli egzekucja okaże się bezskuteczna, wówczas komornik wydaje oświadczenia o bezskuteczności postępowania, które jest niezbędne, by zgłosić się do Funduszu Alimentacyjnego. Jednak z jego pomocy mogą skorzystać wyłącznie osoby, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, tj. dochód na jedną osobę w rodzinie nie może przekroczyć 725 zł netto. Wówczas można otrzymać wypłatę w wysokości zasądzonych alimentów, ale nie większą niż 500 zł miesięcznie. Dodatkowo należy pamiętać, że pieniądze z funduszu należą się na dziecko, które nie ukończyło 18 lat, chyba że uczy się lub studiuje, co wówczas uprawnia do pobierania środków do 25. roku życia. Jeżeli natomiast dziecko jest niepełnosprawne i posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, alimenty przysługują mu bez względu na jego wiek. Na uwadze należy mieć również fakt, iż wypłata pieniędzy może zostać wstrzymana, jeśli sytuacja finansowa rodzica wychowującego dziecko ulegnie poprawie. Należy wówczas niezwłocznie poinformować o tym fakcie urząd, ponieważ w przypadku nienależnego pobierania świadczeń, trzeba będzie je zwrócić wraz z odsetkami.

Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.
Źródło: Raport - dłużnik alimentacyjny BIG InfoMonitor, maj 2017 r.

Zgłoszenie sprawy do Funduszu Alimentacyjnego może mieć dodatkowy skutek, a mianowicie dłużnik może stracić prawo jazdy. Pieniądze na świadczenia dla dzieci wypłacane przez fundusz zapewnia gmina. Tym samym gmina wyręcza dłużnika w płaceniu alimentów, przez co staje się jego wierzycielem. Przechodzi na nią zatem prawo pewnego rodzaju dyscyplinowania dłużnika alimentacyjnego, tj. jeśli dłużnik jest osobą niepracującą, jest zobowiązany do zarejestrowania się w urzędzie pracy, dodatkowo na wezwanie gminy musi składać oświadczenia majątkowe oraz wymagane jest od niego umożliwienie odpowiednim organom przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Jeśli natomiast dłużnik nie zastosuje się do procedur, samorząd gminny ma prawo skierować wniosek do starosty o zatrzymanie jego prawa jazdy.

Kolejny sposobem dochodzenia należnych alimentów jest złożenie pozwu o ich wypłatę przeciwko dziadkom. Uprawnia do tego jeden z przepisów kodeksu rodzinnego mówiący o tym, że do przekazywania pieniędzy na utrzymanie dziecka zobowiązani są krewni, czyli rodzice, dziadkowie oraz rodzeństwo. – Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo (art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) – potwierdza adwokat Agnieszka Grzywka-Klaus. Pozew należy złożyć do sądu rodzinnego oraz jednocześnie udowodnić, że dziadkowie posiadają odpowiednie dochody. Jednak w tym celu, w trakcie trwania postępowania, sąd może zwrócić się do właściwego urzędu skarbowego o przekazanie PIT-u za poprzedni rok kalendarzowy. Takie działanie niejednokrotnie wpływa również na zachowanie dłużnika alimentacyjnego, który nie chcąc obciążać swoich rodziców, sam zaczynała płacić alimenty.

Jeśli powyższe sposoby nie przynoszą rezultatów, można wystąpić do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego. – Co do zasady ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego. Jednak jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa się z urzędu – twierdzi Agnieszka Grzywka-Klaus. Należy pamiętać, że uchylanie się od płacenia alimentów jest przestępstwem, za które od maja 2017 r. grozi grzywna, ograniczenie lub pozbawienie wolności do roku czasu.

Wpisz dłużnika do rejestru

Obok wyżej wymienionych sposobów egzekwowania alimentów, istnieją również metody, które służą napiętnowaniu dłużników. Jednym z nich jest dokonanie wpisu do rejestru dłużników. Jest to szczególnie kłopotliwe dla osoby, która prowadzi własną działalność gospodarczą i zależy jej na dobrej opinii wśród kontrahentów. Tego rodzaju wpis utrudnia, a w niektórych przypadkach wręcz uniemożliwia, zaciąganie zobowiązań. Warto zatem zadbać o dokonanie wpisu do Krajowego Rejestru Długów bądź innego rejestru dłużników, ponieważ skomplikowanie życia dłużnikowi być może spowoduje, że zacznie wywiązywać się ze swojego obowiązku alimentacyjnego.  

Kolejnym sposobem walki z dłużnikami alimentacyjnymi jest akcja prowadzona przez BIG InfoMonitor „Odzyskaj alimenty”. Do Biura mogą zgłaszać się osoby zainteresowane wpisem dłużników do rejestru za symboliczne 1 zł długu. Z akcji skorzystało ok. 811 osób, które w sumie zgłosiły wpisały na ponad 4,4 mln zł. Natomiast średnia wartość zgłaszanych w ramach akcji zobowiązań alimentacyjnych to 23 111 zł. Do tej pory udało im się odzyskać blisko 281 tys. zł.

Katarzyna Rostkowska

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 4 ~Stowarzysznie_TjOK

Sam pomysł skuteczniejszej egzekucji alimentów to dobry kierunek. Nie zmienia to jednak faktu, iż jest to działanie tylko na skutkach, nie zaś przyczynach. Wg mnie oba te działania powinny być prowadzone, co najmniej równolegle.

Czy MS sprawdziło dlaczego zobowiązani nie płacą alimentów, co nimi powoduje? Czy alimenty zasądzane są zgodnie z ich możliwościami, w jaki sposób jest to robione - arbitralnie, czy ustalane, np. przy udziale mediatora (dużo większa szansa na późniejszą wykonalność), itd.

Tu można przeczytać na ten temat w nieco szerszym ujęciu: https://l.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fkobieta.onet.pl%2Fdziecko%2Fmale-dziecko%2Falimenciara-kobieta-ktora-zyje-z-alimentow-i-500-plus%2Fxlyl03p&h=ATNMJhEvLXh45v6Go1BwVn0Tstnf31LfJJ-fJ538bE78vDumX1a0BLYYs-atmRGOfwCg_T074WAJ_PvYuu6K0HFwxjDI_iGqxVm26ohhAUD-kbs06lQR0gX6__zrMxpjko5YVDB8ig

Co z tematem tabel alimentacyjnych: https://www.facebook.com/ssrwp/posts/1737585083232257?match=dGFiZWxh o które zabiega Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych W Polsce?

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 3 ~Dim

A jeśli dłużnik alimentacyjny zrobił to dla dziecka ? Matka mówi : od lat już pracujesz na czarno i pewnie już tak zostanie a przydałoby się jeszcze parę złoty. Ale fundusz dopiero po komorniku !
Pewnie są i komornik nie będą tacy źli bo to też głownie baba !! Dobra, trochę grosza więcej nie zaszkodzi.

Teraz cała rodzina wraz z dzieckiem robi w gacie bo może się pojawić prokurator, chłopa oczipować obrożą i wywnioskować że noce spędza z kobitą od alimentów a o świcie wyrusza do ciężkiej harówki i przydało by się go przymknąć by popracował trochę dla więziennego czebola.

Jedyne co im pozostanie to naśladować Ukraińców przed którymi 11 czerwca otworzą zachodnie granice i dać nogę jak na porządnych alimenciarzy przystało; jeśli miejscowe gestapo by im to utrudniało winni wymknąć się przez zieloną granicę słowacką stroną.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
2 2 ~smutne

kwoty są dużo wyższe - wiele zaległości nie jest zgłoszonych niestety ...
np. ja nie zgłaszam nigdzie póki zapłaci "co łaska" - do wyroku sądu się nie stosuje ...
bo lepiej mieć co łaska niż nie mieć nic
a szanowny tatuś pracuje na czarno za granicą, w PL nie posiada nic - możliwości egzekucyjne - żadne
i tylko zdjęcia w necie możemy zobaczyć jak to mu się żyje i gdzie bywa ;)

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
7 4 ~fr

unikanie alimentów to jest ograbianie własnych dzieci z godnego życia

! Odpowiedz
7 4 ~Horus

BARDZO DOBRZE ! zabierać prawo jazdy ,samochód ,zlicytować mieszkanie ,stworzyć rejestr tatuśków ,żeby nawet telefonu nie mógł wziąć na raty- NIC !!!. Ma byś biedny jak jego dzieci są niedoinwestowane. Jak nic nie pomoże to obciąć k...... i wsadzić do kryminału. KONIEC -KROPKA.

! Odpowiedz
6 1 ~Hila

Nie dotyczy to wszystkich mężczyzn, a zwracam się do tych którzy ze swoją chucią biegają za spódnicami i zapładniają, a potem płacz, że trzeba płacić alimenty na swoje dziecko. Alimenty są dla Twojego dziecka, nie dla żony i niech się cieszy jeden z drugim, że większy ciężar wychowania spada na barki żony. I dlatego bardzo dobrze, że wreszcie będzie uregulowana sprawa alimentów i nie trzeba będzie czekać w nieskończoność na to co się prawnie dziecku należy.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
1 2 ~Dim

"Alimenty są dla Twojego dziecka, nie dla żony"

Ale jeśli kobieta uwielbia cukierki z prawdziwego cukru i spasa nimi dziecko aż do bólu zębów a on by wydawał na coś bardziej pożywnego te same pieniądze, to teza że są dla tego dziecka a nie dla niej upada. Są koszty zarządzania i różnie się kształtują u różnych ludzi.

Można sobie wyobrazić sytuację że alkoholiczka z dzieckiem na utrzymaniu zapewnia dziecku dużo wrażeń wzrokowych podczas oglądania kolorowych etykietek egzotycznych alkoholi.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 18 ~prosefor

PROBLEM alimentow mozna łatwo zakończyć - NAPRZEMIENNA OPIEKA NAD DZIEĆMI.

! Odpowiedz
0 0 ~Dim

Podobał mi się krótki film z Bruceem Lee w którym prowadził pojedynek w grze w ping ponga ale zamiast typowej paletki używał nunczako. Nie pamiętam czy z przeciwnej strony była kobieta, mistrzyni w ping ponga.

! Odpowiedz
6 7 ~Rmgtow

Same "zachety" zeby robic te dzieci. Ciekawe komu sie to jeszcze oplaca ? Niech panie rozmnoza sie same.

! Odpowiedz